skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Uw lever: de beste ontgifter

Helaas heeft Happinez verboden een leverartikel en/of een pdf ervan op onze site te plaatsen. Jammer, want dit kan bij andere tijdschriften wel. Toch willen we u de globale inhoud van dit artikel niet onthouden en plaatsen daarom hieronder delen uit het leverboek (waar het Happinez artikel interview met Marijke de Waal Malefijt over ging) “Wat heb je op je lever” en “Energieherstelplan”.

De lever: een laboratorium in uw lichaam

De lever is het wonderlijkste laboratorium van de wereld en is met zijn gewicht van ca. 1500 gram het grootste orgaan van het lichaam. Ze is steeds bereid alle fouten en verkeerde dingen waar we ons aan bezondigen zoveel mogelijk te herstellen. Daarnaast heeft de lever het heel druk met het wegwerken van alle milieugifstoffen die we dagelijks binnen krijgen. Als de darmen door gisting als gevolg van onvolledige vertering door verteringsstoornissen een borrelglaasje alcoholachtige stoffen produceert, dan kunt u zich voorstellen dat de lever het zwaar heeft tegenwoordig.

Een goed leveN of een goede leveR?

Als u door teveel en slecht eten (gemaksvoedsel, frituur of barbecue, snacks) en drinken (teveel koffie, frisdrank, alcohol) of door het innemen van teveel medicamenten (ook laxeermiddelen) en vergiftigde stoffen uit het milieu uzelf schade toebrengt, probeert de lever steeds de schade recht te zetten.

De lever heeft het heel druk met het wegwerken van alle milieugifstoffen die we tegenwoordig dagelijks binnen krijgen

Er zijn twee verschillende typen van biochemische processen gedurende het verloop van het ontgiftingsproces (detoxificatie) in de lever. De eerste fase en de tweede fase van de lever noemen we detoxificatie. In deze twee fases worden schadelijke in vet oplosbare stoffen omgezet tot wateroplosbare stoffen. Deze omgezette stoffen kunnen dan door de lever -via de galblaas- afgescheiden worden. Ze worden dan via de stoelgang verwijderd of ze worden via het bloed naar de nieren getransporteerd en daar tot urine gevormd om dan uitgeplast te kunnen worden.

De reacties van de eerste fase zijn chemische omzettingen waarbij een uitgebreide familie van enzymen (cytochroom P450 iso-enzymen) betrokken is. Deze enzymen zijn wat betreft hun aanmaak afhankelijk van mineralen, antioxidanten en vitaminen B. De eerste fase-reactie van de lever alleen is onvoldoende om het lichaam te verlossen van schadelijke verbindingen. Een tweede fase-activiteit is nodig om dit te voltooien. Het zijn de vele chemische transformaties, binnen het zogeheten conjugatieproces, die daarvoor zorgen. In dit conjugatieproces zijn onder andere enkele zwavelhoudende aminozuren betrokken.

De verhouding van de activiteit in beide fases is van groot belang voor behoud van onze gezondheid. Verloopt de eerste fase sneller dan de tweede dan ontstaan er vrije radicalen (agressieve verbindingen die celschade geven). Verloopt de tweede fase te traag door onvoldoende zwavelhoudende aminozuren dan kan zich dit uiten in: vermoeidheid, hoofdpijn, spierpijn, oedeem, buikklachten, verstopping, misselijkheid, vieze metaalsmaak in de mond, huidklachten, duizeligheid, jeuk én een ander eetgedrag.

De eerste ontgiftingsfase van de lever

In fase 1 van de ontgifting van de lever worden door enzymatische processen (de zogenaamde P450 enzymen) niet alleen toxinen zoals drugs, pesticiden en zware metalen onschadelijk gemaakt, maar ook afbraakproducten van lichaamseigen stoffen zoals hormonen en stoffen uit het immuunsysteem zoals histamine. In fase 1 wordt een deel van de stoffen volledig onschadelijk gemaakt. Een ander deel wordt voorbewerkt en in fase 2 verder verwerkt om dan via gal en nieren te worden uitgescheiden. Of iemand een goede ontgifter is wordt bepaald door de wel of niet optimale werking van zijn enzymsystemen en dit is mede door zijn erfelijkheid bepaald. We kennen allemaal voorbeelden van mensen op feestjes die na een paar slokken wijn al ‘dronken’ zijn. Bij een onvoldoende werking van fase 1 zien we bijvoorbeeld dat mensen cafeļne niet kunnen verdragen.

Veel chemische geneesmiddelen hebben een vernietigende werking op de cytochroom P450 enzymen die door tenminste 71 verschillende genen worden gecodeerd. Daarom zijn er veel individuele variaties en dus variaties in ontgiftingscapaciteit mogelijk. Indien er in fase 1 onvoldoende ontgift wordt, ontstaan er veel zogenaamde vrije radicalen. Dit zijn zeer agressieve chemische verbindingen die onder andere weefselschade kunnen geven.

De tweede ontgiftingsfase van de lever

De lever maakt in deze fase door middel van enzymen de al omgezette gifstoffen uit de eerste fase verder wateroplosbaar. Veel chemische transformaties verlopen via een aantal gespecialiseerde ‘fabrieken’. Een fabriek die acetylering wordt genoemd verwerkt bijvoorbeeld medicijnen zoals antibiotica. de fabriek glutathionconjugatie verwerkt onder andere paracetamol, alcohol, koffie en pesticiden, en de fabriek die sulfatie heet transformeert allerlei hormonen en zware metalen. De glucoronidatiefabriek verwerkt aspirine, morfine, oxazepam en een fabriek met de mooie naam methylering neemt specifieke hormonen en histamine voor zijn rekening. Als laatste is de glycinatiefabriek verantwoordelijk voor o.a. nicotine en bepaalde E-nummers.

Zo heeft elke fabriek een bepaalde taak en heeft daarvoor ook bepaalde voedingsstoffen nodig om dit scheikundig te kunnen bolwerken. Deze hardwerkende fabrieksarbeiders hebben goede voeding nodig om dit smerige werk te kunnen volhouden. Krijgen ze onvoldoende nutriėnten zoals vitaminen, mineralen en aminozuren dan leggen ze het werk neer. Elke fase heeft zijn specifieke ‘superbenzine’ nodig aan nutriėnten om de gifstoffen goed wateroplosbaar te kunnen maken.

Commentaar NDN: Hoe breng je met natuurvoeding de lever weer op krachten?

Hieronder volgen enkele adviezen. Wilt u er meer over weten raadpleeg dan een natuurdiėtist die bij ons op de adressenlijst staat.

  • Beperk koffie, zwarte thee, alcohol, chocola.
  • Neem dagelijks een schaaltje fijne rauwkost als starter van de lunch en warme maaltijd.
  • Neem zoveel mogelijk biologisch(-dynamische) producten.
  • Gebruik zo veel mogelijk producten zonder kunstmatige hulpstoffen (E-nummers, zoals kunstmatige kleur-, geur- en smaakstoffen en conserveermiddelen).
  • Kies voor gezonde kooktechnieken: bij voorkeur kort koken, stoven, stomen, grillen. Niet bakken of frituren en slechts zelden wokken. (zie de recepten elders op deze site).
  • Let op de soort vet, kies voor de magere producten en neem geen patat, gebraden vlees, gebakken vis, koek, gebak, zoutjes. Lees meer over vetten in de rubriek Vetten en natuurvoeding.
  • Vetten die weinig problemen geven zijn koud geperste oliesoorten (zolang ze niet verhit worden) en roomboter. Goede oliesoorten zijn; lijnolie, walnootolie, pompoenolie, perillaolie, olijfolie, kokosolie uit de natuurwinkel.
  • Gebruik regelmatig leverondersteunende voedingsmiddelen zoals: haver(vlokken), gerste(vlokken), bittere groenten en fruit zoals: avocado, asperges, witlof, andijvie, grapefruit.
    Van de familie van de radijsachtigen: radijs, rettich, tuinkers, daikonkers, rammenas, waterkers.
    De lookachtigen: prei, bosui, bieslook.
    Verder paksoi, broccoli, wortel, gekiemde zaden zoals taugé en alfalfa .
  • Neem wortelsap. Een glaasje van 150 cc per dag.
  • Wees matig met producten rijk aan zogenoemde ‘biogene aminen’ en ‘histamine vrijmakers’ zoals: kaas, varkensvlees, gerookte producten (ham, makreel, zalm), worst (vooral salami, rookvlees, cervelaatworst), haring, aardbei, kiwi, banaan, walnoot, groenten uit het zuur (zuurkool, augurk, zilverui), scherpe specerijen, pinda.
    Wanneer de lever onvoldoende functioneert om histamine te verwerken geeft dit allergische reacties (jeuk, slijmvliesklachten, hooikoorts, darmklachten). Histaminebeperking vanuit de voeding geeft dan minder klachten.
  • Neem minder rood vlees. Goede eiwitbronnen zijn: magere kwark, magere/halfvolle yoghurt zonder toevoegingen, ongebrande (verse) zaden en noten. Peulvruchten als mungbonen, linzen, tahoe. Met mate kan gevogelte (scharrel) gegeten worden zoals kip en kalkoen.
    Vis uit weinig vervuild water is ook een goede bron.
  • Gebruik volle granen, zoals zilvervliesrijst, quinoa.
  • Zoekt u gezonde recepten? Kijk dan ook op onze rubriek Recepten

Meditatie voor de lever

Door ondersteunende meditaties kun je het zelfgenezend vermogen van de lever stimuleren. De lever heeft een eigen chakra, zoals alle belangrijke organen dat hebben. Het leverchakra bevindt zich samen met het harachakra als een soort spin in een energetische web.
Door speciale meditatie oefeningen is het mogelijk dit energetische web aan te zetten tot een zelfgenezend vermogen die voedende energie stuurt naar de lever.

Bij veel mensen is dit energetische web niet actief genoeg of slechts op enkele momenten. Terwijl voor een gezond lichaam en een stabiele energiestroom naar de lever dit web juist continue bezig hoort te zijn.

Het harachakra en leverchakra

Het harachakra neemt qua positie een aparte plaats in. Het ligt veel verder voor het lichaam dan de andere chakra’s en wordt begrensd door het eigen auraveld. Ook de wijze waarop dit chakra actief wordt is anders dan bij de andere. Het is daarvoor afhankelijk van vier energetische verbindingen. Daarmee vormt het een energetisch web. Pas wanneer deze verbindingen goed functioneren stuurt het harachakra zijn zelfgenezende energiestroom naar o.a. het leverchakra.

Ik word zo moe van jou

Als dit harachakra door intensieve training actief is helpt het bij het opladen en weer in beweging brengen van de lever Qi. Dit komt de leverprocessen ten goede. De effecten zijn dan: meer vitaliteit, meer levensvreugde, een betere balans tussen de eigen wensen (wilskracht) en het lichamelijk aan kunnen ervan en het voorkomt het ‘aankleven’ van andermans energie.
Vooral dit laatste is een verschijnsel dat heel hinderlijk kan zijn; energie die ongewenst ‘verhuist’ van eigenaar. Een vervelend fenomeen. In de volksmond bekend als ‘er wordt energie van me afgepakt’ en therapeutisch onder het verschijnsel ‘overdracht’ en ‘tegenoverdracht’.

10 minuten meditatie voedend voor de lever

(op verzoek van Happinez gemaakt door Tessa Gottschal)

Zoek een plek op waar je voor tien minuten ongestoord kunt zitten.

cover_hara_chakra_incl_basmed_Tessa Gottschal

CD Tessa Gottschal Hara Chakra,  vitaliteit voor de lever, incl. Basismeditatie

  • Zet een kookwekker op 10 minuten.
  • Leg je linkerhand op je lever (Deze ligt rechts, vlak boven je taille: leg je pink op de laatste zwevende rib en je duim iets onder de tepel van de rechterborst). Houd je hand steeds op de lever, sluit je ogen en richt je eerst alleen op je in- en uitademing.
  • Laat opkomende gedachten voor wat ze zijn. Ga er niet tegenin en weersta de verleiding om er in mee te gaan. Richt je aandacht steeds op je ademhaling.
  • Voel je je rustig? Vraag je dan af of je lever nog emotioneel gif vasthoudt. Gebruik de resterende minuten om jezelf de volgende vragen te stellen:
    – heb je negatieve gedachten?
    – ervaar je stress?
    – zit er irritatie of frustratie in je?
    – heb je verdriet?
  • Open na tien minuten je ogen. Neem 5 minuten de tijd om op te schrijven wat je gaat doen om je negatieve gedachten, stress, irritatie of verdriet aan te pakken en zo je lever te ontdoen van emotionele ballast.

De bovenstaande meditatie is een inleidende oefening. Wilt u meer weten over mediteren voor het versterken van de lever- en hara-energie zie www.gottschalmeditaties.nl.

Literatuur en links

leverdieetBoek Energieherstelplan door Marijke de Waal Malefijt en Tanja Visser (uitgeverij Schors 2011)

Klik door naar informatie over Genezende voeding.

Zie ook het artikel over Optimale voeding.

Meer specialistische informatie staat in het artikel Weerstand en voeding.

Klik door naar informatie over het boek Het Energieherstelplan.

Meer over de lever vindt u in het boek Wat heb je op je lever? van Marijke de Waal Malefijt.

veranderingLees over het chakraboek van Tessa Gottschal in Ik voel (n)iets voor verandering.
Dit boek is te bestellen via Bol.com:

‘Ik voel (n)iets voor verandering’ bij Bol.com