Resistent zetmeel goed voor darmmicrobioom

Resistent zetmeel wordt wel in de dikke darm gefermenteerd en kan zo een positief effect hebben op de darmflora. Een tekort aan een grote verscheidenheid van goede darmbacteriën maakt de kans groot dat u te maken krijgt met allergieën en voedselintoleranties; bepaalde voeding wordt dan niet meer goed verwerkt.

Resistent zetmeel (RS)

Resistent zetmeel (RS) is elke soort zetmeel, de voornaamste bron van glucose in het menselijke dieet, dat niet wordt verteerd door de dunne darm. Zetmeel bestaat uit glucoseketens die veel of weinig vertakkingen kunnen hebben. Hoe minder vertakte ketens in zetmeel voorkomen, hoe langzamer en slechter het in de darm verteerd kan worden.

Wat is retrogradatie?

Producten zoals (zoete) aardappelen of rijst bevatten zetmeel. De opbouw van zetmeel kan veranderen met de bereiding van een product. Als het wordt afgekoeld, vindt er retrogradatie plaats en ontstaat resistent zetmeel.

Bij dit proces wordt het zetmeel stijf op elkaar gedrukt. Hierdoor kan het niet meer door onze spijsverteringsenzymen worden afgebroken tot glucose. Daarom komt het min of meer onverteerd aan in onze dikke darm. Hier wordt het gefermenteerd en omgezet in korte keten-vetzuren zoals boterzuur.

Boterzuur: energiebron voor de darmen

Voedingsvezels produceren korte keten-vetzuren, waaronder acetaat, proprionate en butyraat (boterzuur), die de cellen van de dikke darm voeden. De fermentatie van resistent zetmeel levert meer boterzuur op dan andere types voedingsvezel. Dit boterzuur wordt opgenomen door de cellen van de dikke darm en vormt een belangrijke bron van energie. De opname van boterzuur door de darmcellen verbetert door selenium, dat zit in sesamzaad, paranoten, tomaten, uien en broccoli.

Wat doet boterzuur nog meer?

• Boterzuur stimuleert de groei en de hechting van lactobacillen, bacteroïden en bifidobacteriën. Dit zijn bacteriën die op hun beurt het ammoniakgehalte van de darm verminderen.
• Boterzuur stimuleert hechting van groeifactoren aan de darmwand, remt chronische darminfecties en houdt de darm daardoor gezond.
• Boterzuur stimuleert de dood van ontregelde macrofagen, herstelt beschadigd DNA van de darmcel en vermindert de kans op het ontstaan van darmkanker.

Eerder verzadigd met resistent zetmeel

Resistent zetmeel is een koolhydraat, maar met een veel langere keten dan die van het soort zetmeel dat we normaal gewend zijn. Daarom doet het lichaam er veel langer over om dit te verteren.

Doordat het lichaam langer bezig is met het verteren, wordt de vrijgekomen energie gelijkmatig verdeelt en krijgt u geen pieken en dalen in uw energiepeil.
Die dalen zorgen ervoor dat we trek krijgen in een lekkere snack om het energiepeil weer een boost te geven.

Omdat we die dalen bij een langerdurende vertering minder heftig ervaren in onze bloedsuikerspiegel, hebben we ook minder de drang om te eten.
De zenuwen in de darmen geven pas een signaal aan de hersenen af wanneer het verteerproces is afgelopen. Wanneer je producten eet met resistent zetmeel geeft dat dus eerder een verzadigd gevoel.

Overigens maakt het type product ook nog een verschil. Afgekoelde zilvervliesrijst en volkoren pasta bevatten meer resistent zetmeel dan afgekoelde witte rijst en pasta.

Bloedsuikerspiegel stabiliseren

Resistent zetmeel laat de bloedsuikerspiegel minder hard stijgen dan normaal zetmeel [1,2]. Maar het grootste gedeelte van de koolhydraten in producten die resistent zetmeel bevatten blijft gewoon zetmeel. Zetmeel verhoogt de bloedsuikerspiegel wel, maar resistent zetmeel doet dat langzamer. Gekookte rijst, pasta, (zoete) aardappels e.d. laten afkoelen en daarna weer opwarmen zou dus kunnen zorgen voor een stabielere bloedsuikerspiegel dan wanneer u dat niet zou doen.

Laat kliekjes trouwens eerst afkoelen, bijvoorbeeld in een bakje met koud water, voordat je ze in de koelkast of vriezer zet. Laat ze niet langer dan 1-2 uur buiten de koelkast staan. Bewaar gekookte rijst niet langer dan 1 dag en verwarm ze door en door tot kokend heet. Warm de rijst niet meer dan 1 keer op.

Maar niet alleen resistent zetmeel kan hiervoor zorgen, ook door het eten van meer vezels kunt u ervoor zorgen dat uw bloedsuikerspiegel stabieler blijft. Als uw bloedsuikerspiegel meerdere keren per dag pieken vertoont, wordt uw lichaam uiteindelijk resistent voor insuline, dat vrijkomt in reactie op pieken in de bloedsuikerspiegel. Dit kan leiden tot diabetes type 2.

Soorten resistent zetmeel

Onverteerbaar of resistent zetmeel wordt ingedeeld in 4 categorieën [3]:

1. RS1: komt vooral voor in granen, zaden en peulvruchten en is niet verteerbaar, omdat het is gebonden aan de celwanden van de vezels. Dit zetmeel is gunstig voor de dikke darmflora.
2. RS2: vinden we in zetmeelrijke groenten zoals ongekookte aardappelen en groene, onrijpe bananen.
3. RS3: geretrogradeerd zetmeel zoals in afgekoelde, gekookte (zoete) aardappelen of pasta en oudbakken brood.
4. RS4: chemisch gemodificeerd onverteerbaar zetmeel. Ontstaat door acetyl aan het zetmeel toe te voegen. Wordt door de voedingsindustrie vaak toegepast in bewerkte producten, omdat het niet verteerbaar is en daardoor het opneembare suikergehalte van voedsel doet afnemen.

Waar komt resistent zetmeel in voor?

Resistent zetmeel komt van nature voor in:

• groene (onrijpe) bananen,
• granen,
• zaden,
• peulvruchten,
• rijst,
• pasta
• (zoete) aardappels.

De hoeveelheid resistent zetmeel in een voedingsmiddel verandert onder invloed van rijping, verhitting, afkoeling en bewaring. De hoeveelheid resistent zetmeel bepalen is daarom moeilijk en weinig precies.

Marijke Verstege

Candida urinetest

Verkoopprijs (incl. BTW): € 49,30
Koop deze test hier
Laboratoriumanalyse van D-Arabinitol in de urine. Ter bepaling van een overmatige schimmelgroei in de darm.
Het suikeralcohol arabinitol komt voor in de vorm van D- en L-arabinitol. Beide vormen zijn ook, in geringe hoeveelheden, aantoonbaar aanwezig in het serum en de urine van gezonde personen. Omdat alleen D-arabinitol uit Candida spp. zoals Candida albicans, C. tropicalis en C. parapsilosis geproduceerd wordt, dient waarschijnlijk bij een specifieke kolonisatie van gisten in de dunne darm met een toegenomen vorming van NEM-D-arabinitol rekening te worden gehouden.

Als gevolg van de toename van de concentratie van D-arabinitol, is er een verschuiving van de verhouding van D-arabinitol en L-arabinitol in de richting van D-arabinitol. Omdat de concentratie van D-arabinitol in de urine evenredig is met de concentratie in het serum, neemt de concentratie van D-arabinitol bij een schimmelbelasting in sterke mate toe in het serum en de urine.