skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1500 artikelen over gezondheid!

Te kort aan voedingsstoffen in groenten

In de afgelopen twintig jaar is de aanwezigheid van vitaminen en mineralen in de zogeheten vollegrondsgroente fors teruggelopen. “Dat komt voor een belangrijk deel door het injecteren van mest in al onze landbouwgrond. Dat gebeurt zo agressief dat er daardoor simpelweg te veel schadelijke stoffen in de bodem komen.”

Boeren en wetenschappers: hetzelfde oordeel

Dat zeggen verschillende organisaties, waaronder de Stichting Milieubewuste Veehouderij, het adviesbureau Team Ecosys en Aquarius Alliance, een samenwerkingsverband van boeren en wetenschappers. Ook de landbouwuniversiteit van Wageningen is van mening dat deze praktijk de samenstelling van het bodemleven schaadt.

(c) Lola1960 | Dreamstime.com

Mineralen gebrek

Uit onderzoek van de Consumentenbond blijkt dat onze groente nauwelijks nog een nuttige stof als selenium bevat. Mineralen worden door groente uit de grond gehaald en de gehaltes hieraan zijn zo laag dat het niet meer te meten is. Dat komt omdat de bodem in feite dood is.

Toename aan kanker door tekorten?

“Een op de drie Nederlanders krijgt tegenwoordig kanker. Dat is veel hoger dan waar ook ter wereld”, constateert Paul Blokker van de Vereniging tot behoud van boer en milieu. “Als we zo doorgaan komt de volksgezondheid in gevaar”, waarschuwt hij. “De gemiddelde Nederlander heeft een gebrek aan zink, ijzer, selenium, koper, magnesium. En heeft een fors tekort aan vitamine A. In veel groente zit tegenwoordig geen vitamine C meer. Dan hebben we het over vollegronds groenteteelt zoals bloemkool, wortelen en andijvie”, waarschuwt Blokker.

“Het is er de afgelopen vijftien jaar uitgejast. De kasgroente, zoals tomaten en paprika, is nog wel steeds voedzaam, maar ook daar zit onvoldoende selenium in. In de hele wereld loopt het aantal mineralen en vitaminen in de voeding terug”. Zie ook het Achtergrondartikel Is suppletie noodzakelijk?.

Waarom neemt diabetes zo toe?

In Nederland gaat het sneller dan elders. Blokker wijst met zijn beschuldigende vinger naar de veranderende bodem. Het verandert de gewassen. “Waarom neemt diabetes in Nederland explosief toe?” vraagt hij zich af. “Omdat we ondervoed zijn. Diabetes is hard op weg om volksziekte nummer een te worden.”. Lees meer in het Achtergrondartikel Snelle en langzame suikers.

Onbalans in bodemleven door mestinjecties

“In ons land zien we verder dat het percentage van mensen met overgewicht vanaf 1993, het jaar waarin de mestinjecties werden verplicht, sterk toeneemt. Van 1981 tot en met 1993 steeg dit met ongeveer 0,3% per jaar. Vanaf 1993 steeg het aantal mensen met overgewicht met 0,9% per jaar. Dat is drie keer zoveel. “Het is niet zo dat mestinjectie overgewicht veroorzaakt, maar dat door mestinjectie en door afname in het bodemleven de onbalans in planten van vitaminen, mineralen en spoorelementen is vergroot. Zo zijn vooral zink, mangaan en chroom nodig voor de bloedsuikerregulatie.” De grondonderzoeklaboratoria in Nederland, zoals het BLGG en ALNN, bevestigen dat de aanwezigheid van mineralen qua gehalte beneden het streefniveau uitkomt.

Commentaar NDN

Veel mineralen zoals zink, mangaan maar ook chroom worden sterk verlaagd door suikergebruik. Chroom is een onmisbaar spoorelement, nodig voor de vorming van de zogenaamde glucosetolerantiefactor (GTF). Deze factor stimuleert de activiteit van insuline, het hormoon dat het glucosegehalte in het bloed reguleert. Door zijn regulerende werking op insuline vervult chroom een aantal functies, waaronder het verlagen van het vetgehalte in het bloed, het produceren van energie, het reguleren van de bloedsuikerspiegel en het verhogen van de weerstand tegen infecties. Ook speelt chroom een cruciale rol in het behandelen van het zogenaamde metabool syndroom.

Chroomtekort

Naarmate men ouder wordt verminderen de chroomconcentraties in het lichaam. Ook is het lichaam dan steeds minder goed in staat chroom vast te houden. Veel mensen lijden zonder het te weten aan een chroomtekort. Chroom is een natuurlijk bestanddeel van sommige voedingsmiddelen (schaal- en schelpdieren, volkoren graanproducten, graanolie, biergist) maar gaat door het verwerkingsproces vaak verloren waardoor er geen of nauwelijks enig chroomgehalte overblijft.

Onbedwingbare trek in zoetigheid

Ook onder jongeren komt een chroomtekort steeds vaker voor. Het eten van geraffineerde voeding waarbij een zeer hoog percentage aan enkelvoudige suikers kenmerkend is. Dit veroorzaakt verlies van belangrijke mineralen via de urine, waaronder chroom. Chroomtekort zorgt uiteindelijk voor een gevaarlijke vicieuze cirkel die leidt naar een onbedwingbare trek in zoetigheid.

Selenium als anti-ouderdom spoorelement

Selenium is een onmisbaar spoorelement voor het lichaam. Het is een belangrijke antioxidant en beschermt het lichaam tegen de invloeden van vrije radicalen. Het komt voor in vis, noten, gevogelte en vlees. Ook granen en andere plantaardige voedingsgewassen bevatten relatief veel selenium. Dit is echter afhankelijk van het seleniumgehalte van de bodem en klimatologische omstandigheden.

Nederland: koploper in seleniumtekort in de bodem

Nederland is één van de landen met een tekort aan selenium in de bodem. Langdurig seleniumtekort heeft gevolgen voor de gezondheid bij het ouder worden. In 2006 is door de Universiteit van Baltimore een meta-analyse uitgevoerd. Alle gepubliceerde studies die een relatie beschrijven tussen de seleniumconcentratie in het lichaam en hart- en vaatziekten zijn bestudeerd en geanalyseerd. Vijfentwintig epidemiologische observatiestudies laten een duidelijk verband zien tussen selenium en hart- en vaatziekten. Een toename van de seleniumconcentratie met 50% hield verband met een 24% lager risico op coronaire hartziekten.

Frankrijk en China zijn ook landen met een laag selenium gehalte in de bodem

. Bevolkingsonderzoeken in deze landen tonen aan dat selenium ook belangrijk is voor de hersenen. Franse onderzoekers volgden 9 jaar lang ruim 1300 ouderen. Degene met de grootste daling in seleniumgehalte in het bloed hadden de grootste kans op het ontwikkelen van cognitieve achteruitgang. De Chinese onderzoekers betrokken 2000 ouderen in hun onderzoek. Lage seleniumwaarden in nagels toonden een opvallend verhoogd risico op de ziekte van Alzheimer en lagere cognitieve scores.

Selenium en kanker

Selenium tekort speelt een rol bij kanker In de negen jaar durende EVA-studie (Etude du Vieillissement Artériel) werd nagegaan welke invloed selenium had op de mortaliteit van senioren. De onderzoekers, die verbonden zijn aan het universitair ziekenhuis ‘Hôpital La Colombière’ in het Franse Montpellier, volgden 1389 mensen die geboren zijn tussen 1922 en 1932. Deze mannen en vrouwen zijn nu respectievelijk 83 en 73 jaar oud. De vrijwilligers en bij het begin van de proefperiode nog gezonde deelnemers werden in de periode 1996-2004 iedere achttien maanden onderzocht.

De resultaten van de Cox proportional regression analysis toonde aan dat lage seleniumconcentraties in het bloed (1.01 mumol/L) voor een veel hogere mortaliteit zorgden (+54%) in vergelijking met mensen die een seleniumconcentratie van 1.10 mumol/L hadden. De voornaamste doodsoorzaak bij de mensen met een laag seleniumgehalte was kanker.

Selenium bij ziekte van Hashimoto (schildklierziekte)

Selenium is ook belangrijk voor een goed functionerende schildklier. Toevoeging van selenium beperkt bij de patiënten met de ziekte van Hashimoto de vorming van de TPO-antilichamen (thyroid peroxidase antibodies) Het gaat om een auto-immuun ontstekingsziekte van de schildklier (auto-immune thyroïditis). Er worden dan antilichamen tegen het eigen schildklierweefsel gevormd. Het is de meest voorkomende auto-immuunziekte. Men wordt doorgaans behandeld met het schildklierhormoon L-thyroxine.

In een negen maanden durende studie met 88 vrouwen met Hashimoto bleek de suppletie van meer dan 100 microgram selenium per dag in de vorm van L-selenomethionine de serumconcentraties te kunnen verlagen. Alle vrouwen waren op thyroxine-therapie. De studie (J Endocrinol 2006; 190(1):151-6.) omvatte drie stadia. Gedurende de eerste fase van drie maanden kregen de vrouwen 200 microgram selenium per dag of een placebo. In de tweede fase werden doseringen van 100 en 200 microgram selenium per dag vergeleken. In de derde fase werd de inname van 200 microgram voortgezet en de inname van 100 microgram van de tweede fase verhoogd naar eveneens 200 microgram selenium.

Patiënten met placebo toonden geen verandering in hun TPO-antilichamen in het serum. Patiënten uit de tweede fase toonden een duidelijke verlaging van hun TPO-antilichamen. In de groep die gedurende de gehele proefperiode 200 mcg selenium per dag had genomen, waren de TPO-antilichamen onveranderd gebleven. De onderzoekers concludeerden dat selenium in de vorm van L-selenomethionine de TPO-antilichamen bij patiënten met de ziekte van Hashiomoto kan verlagen, maar dat de doses hoger moet worden dan 100 microgram per dag. Wel moet worden opgemerkt dat het effect van de suppressie van TPO-antilichamen na verloop van tijd afzwakt.

Biologisch-dynamische voeding helpt

Als de bodem volgens de laatste onderzoeken dus meer ‘dood’ is zal dit ook bij ons sneller kunnen leiden tot onze dood. Wij worden niet meer gevoed vanuit de aarde. De biologisch dynamische landbouw biedt gelukkig al jaren oplossingen voor het mineralen probleem. BD-voeding is namelijk rijk aan mineralen!

Literatuur en links

Bronnen:

1. De Telegraaf. 16 april 2008

2. Singer GM, Geohas J., The effect of chromium and biotin supplementation on glycemic control in poorly controlled patients with type 2 diabetes mellitus: a placebo-controlled, double-blinded, randomized trial. Diabetes Technol Ther. 2006 Dec;8(6):636-643

3. Flores-Mateo, G., A. Navas-Acien, R. Pastor-Barriuso, et al., Selenium and coronary heart disease: a meta-analysis. Am J Clin Nutr, 2006. 84(4): p. 762-73.

4. Akbaraly, N.T., I. Hininger-Favier, I. Carriere, et al., Plasma selenium over time and cognitive decline in the elderly. Epidemiology, 2007. 18(1): p. 52-8.

5. Gao, S., Y. Jin, K.S. Hall, et al., Selenium Level and Cognitive Function in Rural Elderly Chinese. Am J Epidemiol, 2007.

6. Akbaraly NT, Arnaud J, et al., Selenium and Mortality in the Elderly: Results from the EVA Study, Clin Chem, 2005; 51(11): 2117-23

Cox proportional regression analysis is een mortaliteitsanalyse op basis van longitudinale studies, een onderzoek dat uitgevoerd wordt op lange termijn.

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen