skip to Main Content
Kenniscentrum met meer dan 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Meditatie beïnvloedt hersenen blijvend

Altijd heldere hersenen

Er vindt steeds meer onderzoek plaats door neurowetenschappers naar de effecten van meditatie op de hersenen en het geestelijke en lichamelijk welzijn. Door betere beeldvormende technieken zoals EEG en MRI kan men de hersenstructuur en –activiteit steeds nauwkeuriger in kaart brengen.

De meeste hersenonderzoeken zijn vooral gericht op afwijkingen in de hersenen die klachten kunnen geven. Een ‘normale’ hersenfunctie is nu nog slechts een afwezigheid van ziektesymptomen, maar wat nu een optimale gezondheid inhoudt en hoe deze bereikt wordt is nog niet goed in kaart gebracht. Het trainen van het denken is nauwelijks onderzocht door cognitieve neurowetenschappers.

Toename activiteit linker hersenhelft door meditatie

Mediteren beïnvloedt de hersenactiviteit en verandert en modelleert de structuur van de hersenen. De hersengebieden ontwikkelen zich beter door geactiveerd te worden door meditatie. Dit houdt aan ook aan ná de meditatie.
Onderzoek bij Boeddhistische monniken liet zien dat ook als ze niet mediteren er sprake is van een hogere activiteit in de linker prefrontale cortex en een lagere activiteit in de rechter prefrontale cortex dan bij de controlegroep. Dit is geassocieerd met een positieve gemoedstoestand en minder angst.

Stress en negatieve gevoelens Mensen die gevangen zitten in een negatieve gemoedstoestand hebben naar verhouding een hogere activiteit in de rechter prefrontale cortex. Negatieve emoties die veroorzaakt worden door de confrontatie met een nieuwsfoto blijven langer hangen bij mensen die een hogere rechter prefrontale cortex activiteit hebben. Mensen bij wie de activiteit zich concentreert in de linker prefrontale cortex konden negatieve emoties sneller loslaten.

Meditatie-training bij proefpersonen zonder enige meditatie-ervaring gaf na 8 weken al een verschuiving te zien van hersenactiviteiten van de rechter naar de linker prefrontale cortex, zowel in rust als na een emotionele trigger. Studies maken zichtbaar dat mediteren goed is voor het emotionele welbevinden.

Beter ontwikkelde hersenschors door meditatie

Uit onderzoek blijkt dat 40 minuten meditatie per dag al leidt tot aantoonbare veranderingen in de hersenen, namelijk 20% toename van delen van de hersenschors die zijn verbonden met: het maken van keuzes, het verwerken van zintuiglijke informatie, geheugen, concentratie en alertheid.

Het gaat daarbij mogelijk om meer vertakkingen en verbindingen tussen hersencellen, een betere doorbloeding en meer gliacellen en astrocyten. Naarmate we ouder worden wordt de frontale cortex dunner en meditatie helpt dit ouder worden tegen te gaan. Op het EEG is een hoge gamma hersenactiviteit waar te nemen wat is geassocieerd met alertheid, concentratie en emotionele balans. Meditatie leidt tot een betere synchronisatie en coördinatie van hersenprocessen en voor diegene die vrezen voor geheugenverlies kan meditatie een alternatief zijn voor Lingo.

Meditatie traint de hersenen Meditatie is niet hetzelfde als ontspannen of niets doen, het heeft niet het zelfde effect als slapen, maar het is meer dan dat. Het traint dus ook de hersenen (aandacht en concentratie wordt beter vastgehouden) en er is ook nog sprake van een sterke toename van reactiesnelheid.
Bedrijven bieden daarom steeds vaker hun werknemers meditatiecursussen aan om ter verhoging van alertheid, ter verlaging van stressreductie, ter bevordering van de arbeidsproductiviteit en om compassie, gelijkmoedigheid, empathische vreugde, liefdevolle vriendelijkheid te verhogen.

Dit geeft minder ruzies op het werk, meer zingeving, meer arbeidsvreugde is door onderzoek aangetoond.

Tessa Gottschal

Leestip:

Diverse meditaties staan beschreven in ‘Ik voel (n) iets voor verandering‘ en ‘Psychisch sterker door mediteren‘ van Tessa Gottschal.

Literatuur en links

Meditatie beïnvloedt hersenen structureel door Selma Timmer. Arts&apotheker nummer 6 2006.
Lisa Takeuchi Cullen. How to get smarter, one breath at a time. Time 2006;167(3);93.
Baringa M. Buddhism and neuroscience. Studying the well-trained mind. Science 2003:302:44-46.
Davidson RJ, Kabat-Zinn J, Schumacher J et al. Alterations in brain and immune function produced by mindfulness meditation. Psychosom Med. 2003;65(4):564-70.
Lutz A, Greischar LL, Rawlings NB et al. Longterm meditators self-induce high-amplitude gamma synchroncy during mental practice. Proc Natl Acad Sci USA.2004;101(46);16369073.
Lazar SW, Kerr CE, Wasserman RH et al. Meditation experience is associated with increased cortical thickness. Neuroreport. 2005;16(17):1893-7.
Emsley JG, Mitchell BD, Kempermann G et al. Adult neurogenesis and repair of the adult CNS with neural progenitors, precursors, and stem cells. Prog Neurobiol.2005;75(5):321-41.

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen