skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1500 artikelen over gezondheid!

Nieuwe voedingsrichtlijnen bij afvallen

De voedingsrichtlijnen zoals het Voedingscentrum die op dit moment hanteert, bestrijden overgewicht onder de bevolking onvoldoende. Nieuw wetenschappelijk inzicht toont aan, dat veel eiwitten en veel producten met een zogenoemde lage glykemische index (GI) eten, de beste manier is om af te vallen en daarna op gewicht te blijven.

Dat concluderen wetenschappers uit acht Europese landen, die sinds 2006 met ruim 14 miljoen euro subsidie van de EU onderzoek hebben gedaan naar een voedingspatroon, dat het steeds maar toenemende overgewicht van westerse mensen het beste bestrijdt. Het is de grootste dieetstudie ooit ter wereld uitgevoerd, aldus de Universiteit Maastricht, die voor Nederland heeft meegedaan.

Voedingsstudie DiOGenes

Onderzoekers van de Universiteit Maastricht en zeven andere Europese onderzoekscentra hebben het eindrapport gepubliceerd van ’s werelds grootste voedingsstudie, DiOGenes. Uit de grootschalige studie bij gezinnen met overgewicht blijkt, dat een voedingspatroon met veel eiwitten en een lage glykemische index het beste werkt om op gewicht te blijven.

Met dit voedingspatroon kan men eten tot men verzadigd is en hoeven er geen calorieėn geteld te worden, waardoor het ook makkelijker vol te houden is. De onderzoeksresultaten zijn onlangs gepubliceerd in twee gerenommeerde tijdschriften: de New England Journal of Medicine en Pediatrics.

In totaal deden 772 gezinnen waarin obesitas voorkwam aan de studie mee, met 938 volwassenen en 827 kinderen. De ouders volgden twee maanden een dieet om af te vallen, waarna het hele gezin onder begeleiding van een diėtiste gedurende een half jaar probeerde op gewicht te blijven. De gezinnen werden ingedeeld in vijf groepen die allemaal een ander voedingspatroon volgden, variėrend in eiwitgehalte en glykemische index (GI).

Een controlegroep volgde de officiėle voedingsrichtlijnen. Gezinnen werden in twee van de onderzoekscentra (Maastricht en Kopenhagen) extra geholpen bij het aanwennen van hun nieuwe voedingspatroon, doordat ze gratis een groot deel van hun boodschappen konden halen bij de speciaal voor het onderzoek ingerichte ‘supermarkt’ op de universiteit.

Hoge eiwitinname en koolhydraten met lage GI

In totaal volgden 938 volwassenen met een gemiddelde BMI van 34 gedurende acht weken een 800 kcal/dag dieet om af te vallen. Dit dieet werd door 773 volwassenen volbracht, zij vielen gemiddeld 11 kilo af. De daarop volgende periode van zes maanden werd door 548 deelnemers volbracht. Het best werkende voedingspatroon bestond uit een hoog eiwitgehalte (veel mager vlees, zuivelproducten met laag vetgehalte en bonen) en koolhydraten met een lage glykemische index, die minder schommelingen veroorzaken in het bloedsuikergehalte.

In de groep die dit voedingspatroon volgde was de gewichtstoename čn de uitval het laagst. De kinderen uit deze gezinnen, 827 in totaal waarvan 45% met overgewicht, gingen niet mee op dieet in de eerste acht weken, maar volgden daarna wel hetzelfde voedingspatroon als hun ouders. De prevalentie van overgewicht nam daardoor af met 15% in de hoog eiwit/lage GI groep.

Huidige officiėle voedingsrichtlijnen sluiten niet aan

De onderzoekers concluderen op basis van deze studie, dat de officiėle voedingsrichtlijnen in de deelnemende landen niet aansluiten bij deze bevindingen en dus niet optimaal zijn om overgewicht te voorkomen en te bestrijden.

De studie is uitgevoerd bij acht Europese onderzoekscentra, onder leiding van de Deense Faculty of Life Sciences in Kopenhagen. In Nederland werd de studie geleid door prof. Dr. Marleen van Baak van de Universiteit Maastricht (onderzoeksschool NUTRIM). In 2006 ging het project van start, met een subsidie van de Europese Commissie ter waarde van 14,5 miljoen euro.

Glykemische index

Over de glykemische index is nog veel discussie. De index betreft de snelheid, waarmee koolhydraten uit voedingsmiddelen in de darmen worden verteerd om daarna als glucose te worden teruggegeven aan het bloed. Hoe langer het duurt voor de koolhydraten zijn verwerkt, hoe lager de GI is.

Het Voedingscentrum en de Gezondheidsraad vinden tot nu toe dat er nog zoveel onduidelijkheid is over de waarde van deze GI , dat er geen voedingsadviezen op kunnen worden gebaseerd. Maar volgens deze nieuwe dieetstudie heeft het wel degelijk zin producten met een lage GI te adviseren om overgewicht te voorkomen.

Commentaar NDN

Officiėle voedingsrichtlijnen lopen vaak achter de feiten aan. “Evidence based” in voedingsleerland komt voor diėtisten die in het ‘veld’ werken vaak als ‘mosterd na de maaltijd’. Practice based en logisch nadenken wordt weggewuifd als voedingshype. Met de uitkomst van dit onderzoek wordt weer duidelijk hoe ingewikkeld algemene informatieverstrekking is op het gebied van voeding. De enorme toename van obesitas, diabetes, kanker is geen hype, maar een hard feit.

De individuele diėten, die diėtisten en voedingskundigen in de praktijk samen met cliėnten opstellen zien er vaak anders uit dan de algemene officiėle richtlijnen. Naar de ‘practice based’ ervaringen die goed werken uit de (natuur)dietistenpraktijk wordt jammer genoeg nauwelijks geluisterd, omdat de ‘evidence based’ voor de echte ‘waarheid’ door gaat. Natuurdiėtisten hebben al jaren lang goede ervaringen met het geven van ‘afwijkende’ voedingsrichtlijnen die nu ‘als nieuwe feiten’ uit deze voedingstudie komen.

Natuurdiėtist Mariette Hoogers schrijft in een column in het blad “Voeding & Visie’ het volgende over ‘evidence based’ voedingsrichtlijnen.

Genot of verbod?

Moedermelk is vloeibaar, romig, zoet en energierijk. Het is onze eerste kennismaking met voeding. Voor al deze factoren wordt op latere leeftijd gewaarschuwd in het kader van overgewicht en metabool syndroom. Daarmee wordt meteen ook duidelijk hoe ingewikkeld algemene informatieverstrekking is op het gebied van gezonde voeding.

Sinds mensenheugenis is er gezocht naar smaakmakers in de voeding, vruchten die een zoete smaak brachten, kruiden die smaakmakers zijn maar ook beschermen tegen parasieten en schimmels in de darmen. De techniek heeft veel gebracht op het gebied van hygiėne en veredeling, maar ook de mogelijkheid gegeven om voedsel te ontleden; zoals alleen sacharose(suiker) of losse vitamine C uit de context van het voedingsmiddel.

Het thema rondom het onderwerp suiker zal menig diėtist en voedingskundige een tweeledig gevoel geven. Hebben we suiker (die van de suikerpot) nodig? Is het beter om light (fris)drank te drinken in de plaats van met suiker gezoete (fris)dranken? Welk suikergebruik past in een gezonde voeding? Lastige vragen die niet altijd, of eigenlijk nooit, met een simpel ja of nee beantwoord kunnen worden.

Hoe ver staat het huidige Nederlandse voedselgebruik af van de richtlijnen gezonde voeding waar suiker, in beperkte mate weliswaar, een onderdeel van uitmaakt? Is deze richtlijn voor een groot gedeelte van de bevolking niet eigenlijk een dieet?

Evidence based (practice) is het toverwoord waarmee alle vragen tegenwoordig beantwoord zouden moeten worden. Een zogenaamde verantwoorde manier om objectief een wetenschappelijke vraag te beantwoorden. Maar wordt deze ‘evidence’ altijd wel op de juiste manier geļnterpreteerd en toegepast en hoe selectief wordt er soms naar bewijs gezocht?

Zelf zal ik nooit vergeten één van de eerste regels voor interpretatie van onderzoek die onderwezen worden in de master-opleiding evidence based practice aan de UvA: EBP mag nooit een doel op zich zijn, het is een middel. Common sense (je gezonde verstand gebruiken) en logisch nadenken behoren het basisgereedschap te blijven van wetenschap en onderzoek.

De NDN redactie sluit zich volledig aan bij deze laatste zin. Op deze site schrijven we al enige jaren over het belang van lage glycemische loading koolhydraten, de juiste eiwitten en vetten, plus biologische voeding (ook een zeer belangrijke factor bij afvallen) bij gewichtsregulatie.

Patrick Holford is momenteel de belangrijkste en meest invloedrijkste voedingsdeskundige in Engeland. Hij is auteur van meer dan 30 boeken (zie pdf hieronder) waaronder de bestseller “The Optimum Nutrition Bible”, maar ook van het boek ‘the low-GL diet (uit 2005).

De NDN redactie is er dan ook trots op dat Holford op ons verzoek, ondanks zijn drukke wereldwijde lezingen programma, voor het congres van 4 maart 2011 naar Nederland komt. In het kader van de uitkomst van deze ’s werelds grootste DiOGenes voedingsstudie een goede ‘timing’. Een congres wat eerst onder de noemer ‘practiced based’ zou vallen wordt nu plotseling ‘evidenced based’.

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen