Ga naar hoofdinhoud
Kenniscentrum - sinds 2005 - met ruim 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Vitamine B12 en (virale) infecties

Vitamine B12 kan helpen de immuunrespons in evenwicht te brengen om virale infecties beter te bestrijden. Bovendien geven gegevens van gerandomiseerde klinische onderzoeken en meta-analyse aan dat vitamine B12 in de vorm van methylcobalamine de serum vitamine B12-spiegels kan verhogen, wat resulteerde in verlaagde serumconcentraties van methylmalonzuur en homocysteïne en afname van de pijnintensiteit, geheugenverlies en verminderde concentratie.

Vitamine B12 en (virale) infectiesVerschillende kenmerken van een vitamine B12-tekort zijn vergelijkbaar met de symptomen die bij patiënten met COVID-19 en post-COVID-19 kunnen worden waargenomen.
Vitamine B12 speelt een belangrijke rol bij virale infecties. In deze uitgebreide review is de rol van vitamine B12 vastgesteld als aanvullende therapie voor virale infecties bij de behandeling en aanhoudende symptomen van COVID-19, met de nadruk op symptomen die verband houden met de spier-darm-hersen-as.

Functies en absorptie vitamine B 12

De functies van vitamine B12 en foliumzuur zijn overigens zeer nauw verweven; deficiënties van deze vitamines zijn dan soms ook moeilijk te onderscheiden. Naar schatting bestaat er bij 5-10% van de Nederlandse bevolking een B12-gebrek. En volgens een Amerikaanse studie kan boven de 80 jaar de prevalentie van B12-tekort oplopen tot 23% à 25%.

De absorptie van vitamine B12 is aanzienlijk complexer dan die van andere vitaminen. In de maag moet vitamine B12 van voedingseiwitten worden afgesplitst, hiervoor zijn aanwezigheid van voldoende maagzuur en verteringsenzymen essentieel.

Oorzaken van een vitamine B 12 tekort

Vitamine B12 en (virale) infectiesEen gebrek aan maagzuur, slechte exocrine functie van de pancreas, verminderde synthese van de intrinsic factor, auto-immuniteit tegen de intrinsic factor en (inflammatoire) aandoeningen van het maagdarmslijmvlies kunnen de opname van vitamine B12 sterk verminderen. Bij oudere mensen is mede door de afgenomen maagzuur- en intrinsic-factorsynthese de opname van B12 significant verlaagd. Ook overmatig alcoholgebruik vermindert de opname van B12 aanzienlijk.

Small intestinal bacterial overgrowth (SIBO) of andere infecties (Helicobacterpylori, Giardia lamblia, malaria of tuberculose) kunnen een B12-tekort bevorderen door competitie tussen microben en menselijke cellen om de opname van vitamine B12.

Andere factoren die een B12-deficiëntie kunnen veroorzaken, zijn onder meer: (zware) psychische druk en stress, parasitaire infecties, hypo- en hyperthyreoïdie, leveraandoeningen en het gebruik van bepaalde medicatie; cytostatica, antibiotica en orale steroïde anticonceptiva.

Bij grote sportieve inspanningen, tijdens de zwangerschap en bij zware-metalenbelastingen (amalgaam, loden waterleidingen e.d.) kan de behoefte aan B12 sterk toenemen. Ook darmziekten, zoals coeliakie (gluten-allergie) en het gebruik van het medicijn metformine door diabetespatiënten of het gebruik van maagzuurremmers, zoals omeprazol en pantoprazol, kunnen een vitamine B12-gebrek veroorzaken.

De prevalentie van vitamine B12-deficiëntie is vrij hoog bij type 2 diabetespatiënten en is geassocieerd met ongunstige lipidenparameters. Richtlijnen voor diabetes type 2 zouden een aanbeveling moeten bevatten voor regelmatig testen op B12-spiegels, vooral ook voor degenen die metformine gebruiken.

Levodopa en metformine en vitamine B 12

Vitamine B12 en (virale) infectiesLevodopa is een medicijn dat wordt gebruikt voor parkinsonisme en waarvan wordt aangenomen dat het vitamine B12-tekort veroorzaakt. Levodopa heeft een effect op de vitamine B12-spiegels door de catechol-O-methyltransferase-route en het carbidopa-metabolisme te beïnvloeden. Idealiter zouden de vitamine B12-spiegels moeten worden gecontroleerd voordat metformine en levodopa voor een lange periode worden gebruikt.

Vooral metformine, dat wordt gebruikt voor de behandeling van diabetes mellitus type-2, prediabetes, insulineresistentie en polycysteus ovariumsyndroom, beïnvloedt de opname van vitamine B12 door de calciumafhankelijke absorptie van het intrinsieke factor-vitamine B12-complex in het ileum te beïnvloeden.

Lachgas (N2O, distikstof(mono)oxide) oxideert de gereduceerde vorm van cobalamine tot een inactieve vorm, waardoor met name methylcobalamine-afhankelijke enzymen inactief worden en de vitamine versneld wordt uitgescheiden. Aangezien N2O vaak wordt gebruikt voor operaties bij ouderen, vinden sommige deskundigen dat een vitamine B12-tekort moet worden uitgesloten voordat het wordt toegepast.

De laatste jaren zijn ook diverse genetische afwijkingen beschreven, die de opname, transport en intracellulaire verwerking van vitamine B12 kunnen verstoren.

Gebreksverschijnselen van vitamine B12

Ontsteking van het mondslijmvlies en de tong, prikkelbaarheid, slechte stress-bestendigheid, depressiviteit, slaapproblemen, geheugenverlies, psychose, (diabetische) perifere neuropathie met gevoelloze handen en voeten, enkels en tenen, chronische vermoeidheid, bloedarmoede, overgevoeligheid voor licht en geluid, zenuwontstekingen en -degeneratie, verhoogde homocysteïne-waarden, menstruatieproblemen,etc.

Lees nog meer symptomen van een B 12 tekort hier.

Het meest voorkomende en minst herkende verschijnsel van vitamine B12-gebrek is seniele dementie, waaraan veel oudere mensen lijden. Volgens sommige onderzoekers kan een suboptimale B12-status bij ouderen ook een rol spelen bij het ontstaan van maculadegeneratie, osteoporose en algemene zwakte/brosheid.

Hoge serum vitamine B12-niveaus, > 950 pg/ml of 701 pmol/l, is een frequente en onderschatte anomalie, die paradoxaal genoeg klinisch gepaard kan gaan met tekenen van deficiëntie. Verhoogde niveaus van serumcobalamine kunnen een teken zijn van een ernstige, zelfs levensbedreigende ziekte.

Wanneer de vitamine B12-concentraties laag zijn, kunnen hoge doses foliumzuur (uit supplementen of verrijkte voedingsmiddelen) de DNA-synthese voortzetten, megaloblastaire anemie voorkomen en mogelijk vitamine B12-deficiëntie ‘maskeren’, waardoor de homocysteïne- en methylmalonzuur-concentraties kunnen stijgen en neurologische schade kan ontstaan.

Vitamine B12 en (virale) infectiesNeurologische schade in afwezigheid van anemie is gemeld in 20-30% van de gevallen van vitamine B12-deficiëntie. Recentelijk is ook duidelijk geworden dat vitamine B12 naast foliumzuur een rol speelt bij het voorkomen van neurale-buisdefecten (NBD), zoals spina bifida (open ruggetje), anencefalie (open schedeltje) en encefalocele (ontbreken stukje bot midden van de schedel of nekwervels). Een lage vitamine B12-status is genoemd als een potentiële risicofactor voor NBD, omdat vitamine B12 fungeert als een cofactor voor methioninesynthase in de foliumzuurcyclus.

Wanneer de vitamine B12-voorziening laag is, blijft het foliumzuur dat nodig is voor DNA-synthese vastzitten in de methyleringscyclus en wordt de celreplicatie belemmerd. Vóór en tijdens de zwangerschap zijn derhalve zowel een optimale foliumzuur- als B12-status essentieel.

Bron; lees hier meer; Vitamine B12. Fysiologie en Biochemie (stichting vtiaminevraagbaak.nl)
Vitamine B 12 archief.

Vitamine B12 urinetest

Vitamine B12 urinetestVerkoopprijs (incl. BTW): € 50,00
Koop deze test hier
Laboratoriumanalyse van methylmalonzuur in de urine. Bij deze test wordt dus ook het creatinine gehalte gemeten. Ter bepaling van de vitamine B12 voorziening.

De verhoogde detectie van methylmalonzuur in de urine vormt een indirecte marker van een vitamine B12-deficiëntie. Het maakt het mogelijk om conclusies te trekken over het metabool beschikbare vitamine B12. Vitamine B12 fungeert als een co-enzym van methylmalonyl-CoA mutase, dat in de citroenzuurcyclus methylmalonyl-CoA katalyseert tot succinyl-CoA. Wanneer deze stofwisselingsroute, bijv. ten gevolge van een verminderd aanbod van vitamine B12, verstoord is treedt een verhoogde excretie van methylmalonzuur op.

De bepaling van methylmalonzuur in de urine is te verkiezen boven de bepaling in het serum: het is eenvoudiger en gevoeliger. De diagnostische waarde van de parameters in serum wordt vaak beperkt doordat vitaminen in het serum gebonden zijn aan bindingseiwitten, waardoor de vitamine B12-verzorging op cellulair niveau niet altijd voldoende kan worden bepaald.

Veelvoorkomende oorzaken van een vitamine B12-tekort zijn gastro-intestinale aandoeningen, chronische atrofische gastritis en misbruik van alcohol en/of medicijnen. De gevolgen van het gebrek uiten zich met name in stoornissen in de erytropoëse (megaloblastaire anemie), glossitis, gastritis, obstipatie en in neurodegeneratieve en psychiatrische symptomen (neuropathie, dementie, geheugenstoornissen en psychosen).

>