skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1500 artikelen over gezondheid!

Is het nieuwe logo ‘Ik kies bewust’ wel zo bewust

Een gezond product of een gezonde verkoop?

Of is dit logo meer een mooie manier van de industrie om meer producten te verkopen? En wat verstaan Unilever, Campina en Friesland Foods eigenlijk onder gezond? De NDN zet de nodige informatie voor u op een rijtje.

Internationale voedingsadviezen vertaald in nieuw logo

Het “Ik kies bewust”- logo is afgeleid van internationale voedingsadviezen van de World Health Organisation (WHO). In het rapport Joint WHO/FAO Expert Consultation on Diet, Nutrition en Prevention of Chronic Diseases uit 2003 staat o.a. dat de hoeveelheid verzadigd vet, transvet, zout en suiker in de voeding verlaagd moet worden om chronische ziekten te voorkomen. Daarnaast houdt het logo rekening met de indeling van voedingsmiddelen die het Nederlandse Voedingscentrum hanteert: producten die bij voorkeur, als middenweg of bij uitzondering gekozen worden. De criteria Voedingsmiddelen mogen het logo dragen wanneer ze voldoen aan de criteria verzadigd vet, transvet, natrium (zout) en suiker van de WHO én als ze passen in de “bij voorkeur” of “als middenweg”-groep voor zover het Voedingscentrum voor die producten een beoordeling heeft gemaakt.

Systeem ondersteund door diverse organisaties

Het systeem achter het logo wordt beheerd door de Stichting Ik Kies Bewust. Deze stichting wordt geadviseerd door een onafhankelijke commissie van wetenschappers. Het logo wordt ondersteund door het Ministerie van VWS, de Gezondheidsraad, Voedingscentrum en het CBL. Alle bedrijven en winkelketens die producten hebben die binnen de criteria vallen kunnen zich aansluiten bij het initiatief.

Voor gezonde keuze meer richtlijnen noodzakelijk

De Stichting erkent, dat voor gezond eten meer nodig is dan alleen letten op de criteria die onder het logo vallen. Zo geeft de Stichting in de publicaties over het logo aan, dat ook de volgende punten belangrijk zijn: voldoende variatie, niet te veel en eten volgens de Schijf van Vijf van het Voedingscentrum.

Commentaar van de NDN:

Een voedingsetiket goed beoordelen, vraagt kennis van zaken.

Het is mooi dat ook de industrie initiatieven opzet om consumenten te helpen bij het maken van een gezonde en bewuste voedselkeuze. Om echter de informatie op een etiket goed te kunnen beoordelen als consument, is bijna een 4-jarige HBO opleiding Voedingsleer nodig.
Een logo, zoals het “Ik kies bewust” kan helpen om eenvoudiger een betere keuze te maken. En als dat leidt tot het eten van minder ongezond vet, suiker en zout is dat een aardige stap in de goede richting. Kritische kanttekeningen Wel hebben we als de NDN een aantal kritische kanttekeningen bij het nieuwe logo. Zo missen we criteria voor een aantal belangrijke voedingsstoffen. Ook zien we dat gebruik van minder ongezonde stoffen soms leidt tot minder nuttige voedingsstoffen of meer andere ongezonde ingrediënten. Verderop lichten we dit toe. Daarnaast hebben we andere ideeën over wat ongezonde vetten zijn. Tenslotte trekken wij de onafhankelijkheid van de Stichting in twijfel.

Geen vet, maar ook geen voeding

We vinden het een groot gemis, dat er nog geen criteria zijn voor het gehalte aan vezels, vitamines en mineralen. Koekjes met een laag vet- en suikergehalte mogen het “Ik kies bewust”-logo dragen. Maar kiezen we nu wel zo bewust als we een pak vetarme koekjes van geraffineerd witte bloem meenemen? Want dat betekent geen vezels en arm aan vitamine B, mineralen, zoals zink, magnesium, chroom. Weinig vet en suiker is volledig okee, maar is dit hetzelfde als het product gezond te noemen?
De Stichting is gelukkig wel bezig met het opstellen van criteria voor andere voedingsstoffen.

Minder van het ongezonde? Ook minder van het gezonde!

Producten, zoals halvaboter en magere vruchtenyoghurt gezoet met zoetstof mogen het logo dragen. Ze bevatten weliswaar minder verzadigd vet, maar daardoor ook minder van de nuttige stoffen CLA (geconjungeerd linolzuur), boterzuur en vitamine A en D. Vet is immers een drager van tal van belangrijke stoffen, zoals de vetoplosbare vitamines en nuttige vetzuren. Minder vet, suiker en zout, maar meer chemie.

Minder van het ongezonde leidt soms ook tot meer andere, ongezonde stoffen. Minder vet, zoet en zout betekent ook minder smaak en minder lang houdbaar. Een fabrikant kan dit oplossen door er een heel scala aan chemie op los te laten: kunstmatige zoetstoffen, conserveermiddelen, geur- en smaakstoffen. En of de gezondheid daar nu bij gebaat is? Het wordt dan eerder een hapje chemie in plaats van voeding. En ook zulke producten mogen het logo dragen. Zo ziet u dat producten met het logo in een aantal opzichten niet per se gezond hoeven te zijn.

Industriële belangen versus consumentbelangen

Verder is de Stichting in handen van de industrie. Voor een aantal productgroepen heeft het Voedingscentrum nog geen criteria opgesteld waaraan gezonde producten moeten voldoen. De Stichting kan naar eigen goed dunken zelf criteria opstellen. En wanneer de industriële belangen haaks staan op gezondheidsbelangen, welke keuze zal de Stichting dan maken? NDN-advies: Blijf kritisch het etiket lezen ook al draagt het product een Ik-kies-bewust logo.

Extra aandachtspunten bij uw voedselkeuze

De NDN is een warme voorstander van een natuurlijke, gezonde voeding. Een product in zijn natuurlijke, onbewerkte vorm blijkt vaak ook een gezonde keuze te zijn. Enkele punten waar u op kunt letten zijn:

  • Kies voor producten bereid met volle granen en volkorenmeel. Vermijd producten bereid van geraffineerde granen, zoals witte rijst, witmeel, bloem en zetmeel.
  • Kies de producten met zo min mogelijk E-nummers (hulpstoffen). Niet alle E-nummers zijn belastend voor het lichaam. Maar over het algemeen: hoe meer E-nummers hoe meer bewerkt hoe minder voedingsstoffen.
  • Vermijd producten met geraffineerde, geharde oliën en vetten. Vet is in onze ogen in principe niet slecht, ook al is het verzadigd, zoals in volle yoghurt.
    Vetten die worden bewerkt door raffineren, ontgeuren, ontkleuren en harden, verliezen hun voedingswaarde en worden schadelijk voor uw gezondheid. Voor meer informatie over onze visie op vetten lees het Achtergrondartikel Vet cool over vetten.
    Kies liever producten die zijn bereid met ongeraffineerde, ongeharde vetten, zoals extra vierge olijfolie, koudgeperste plantaardige olie, roomboter, ongehard palmvet.
  • Vermijd producten met kunstmatige kleur-, geur- en smaakstoffen en kunstmatige zoetmiddelen. Het is allemaal anti-nutritie: ze leveren geen essentiële voedingsstoffen en roven zelfs belangrijke vitamines en mineralen van uw lichaam. Voor het onschadelijk maken van deze chemische stoffen verbruikt uw lever extra voedingsstoffen, zoals vitamines en mineralen.
  • Kies bij voorkeur voor biologische producten, herkenbaar aan het EKO-keurmerk. Biologische producten zijn beter voor mens, dier en milieu. Zo worden er geen chemische bestrijdingsmiddelen, geharde vetten en kunstmatige toevoegingen en zoetmiddelen gebruikt.

Wat NDN betreft wordt het logo: Ik kies bewust natuurlijk!

Literatuur en links:

De criteria voor verzadigd vet, transvet, natrium en suiker van het ‘Ik-kies-bewust’ logo:

Verzadigd vet: minder of gelijk aan 15 energieprocent of minder of gelijk aan 33% van het totale vetgehalte.

Transvet: minder of gelijk aan 2 energieprocent.

Natrium: minder of gelijk aan 1,6 mg per kcal.

Suiker: totaal suiker minder of gelijk aan 25 energieprocent.

Toegevoegd suiker: minder of gelijk aan 7 gram per 100 gram.

www.voedingscentrum.nl

www.ikkiesbewust.nl

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen