skip to Main Content
Kenniscentrum - sinds 2005 - met ruim 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Natuurlijke aroma’s: niet zo natuurlijk?

Heel veel producten in de supermarkt bevatten aroma’s, of natuurlijke aroma’s. De voedingsindustrie voegt van alles toe aan producten om ze meer smaak, geur, of een mooi kleurtje te geven.

Maar consumenten willen tegenwoordig het liefst geen kunstmatige toevoegingen. Consumenten willen gezonde producten en denken bij termen als natuurlijk, dat ze gezonde waren eten. De voedingsindustrie noemen de toevoegingen daarom inmiddels vaak “natuurlijke aroma’s”om zo de suggestie te wekken, dat de ingrediënten puur natuur en dus onschadelijk zijn, maar klopt dat ook?

Aromastoffen

In de EU zijn zo’n 2.800 stoffen toegelaten voor gebruik in voedingsmiddelen: de zogenaamde aromastoffen. Omdat er zo veel aromastoffen zijn, hebben de in de EU toegelaten aromastoffen geen E-nummer gekregen, maar een FL(flavour)-nummer.Natuurlijke aroma’s: niet zo natuurlijk?
Aroma’s worden niet als toevoegingen beschouwd, daarom zijn de producenten niet verplicht de aroma’s (of de dragerstoffen daarvan, bijv. oplosmiddelen) te specificeren met een code. Ze hoeven ook niet de samenstelling ervan op het etiket te vermelden; de vermelding ‘aroma’ is voldoende.

Aromastoffen worden om 2 redenen aan producten toegevoegd:

  1. Om ze lekkerder te laten smaken en ruiken nadat de oorspronkelijke geur of smaak verloren is gegaan bij de bereiding, bijvoorbeeld door verhitting.
  2. Om een voedingsmiddel aantrekkelijker te maken. Een aantrekkelijke smaak of geur bevordert de speekselaanmaak en helpt de vertering op gang te komen.

Samenstelling

Een aroma is omschreven als het geheel aan geuren van een bepaald product, dat uit tientallen verschillende vluchtige verbindingen bestaat.. Een aroma-component is dus maar één van de zuivere stoffen uit een totaal aroma.
Zo kan rookaromapoeder bestaan uit zout, dextrose, rookaroma, maltodextrine (maïs) en E 551 (antiklontermiddel), maar hoeft er alleen ‘rookaroma’ als ingrediënt te worden vermeld op het etiket.

specerijen

Kruiden en specerijen vallen niet onder de aromastoffen, want die zijn 100% natuurlijk en aromatisch. Er wordt wel veel aroma van gemaakt, denk bijvoorbeeld aan kaneel-aroma, of vanille- aroma.

Soorten aromastoffen

Op het etiket worden aromastoffen aangeduid met de term aroma, natuurlijk aroma of rookaroma.
Natuurlijke aromastoffen moeten uit een natuurlijke bron komen en gewonnen zijn met behulp van een natuurlijk proces, zoals koken, stomen of fermentatie (gisten). Als de naam van de vrucht erbij staat, bijvoorbeeld ‘natuurlijk aardbei-aroma’, dan moet het aroma er voor minstens 95% uit gewonnen zijn.

Kunstmatige aroma’s ontstaan door een chemisch proces en komen niet in de natuur voor. De term mag niet op verpakkingen worden gebruikt.
Rookaroma’s worden onder streng toezicht gewonnen uit speciaal geselecteerd hout.

Wat is ‘natuurlijk’?

Natuurlijke aroma’s: niet zo natuurlijk?

Volgens de E.U.- richtlijnen moet alleen een natuurlijk aroma waar de naam van de vrucht of plant bij vermeld staat, bv. natuurlijk vanille-aroma, voor minstens 95% gewonnen zijn uit de vrucht of plant, in dit geval het vanillestokje.
Staat die vrucht – of plantnaam er niet bij, dan hoeft het vanillestokje niets te maken te hebben met de vanillesmaak.

De basismolecule, aan de hand waarvan de vanillesmaak wordt gemaakt, moet bij de vermelding ‘natuurlijk aroma’ wel natuurlijk zijn. Bij vanille kan het gaan om vanilline uit de pulp van bijvoorbeeld bieten, maïs-, suiker-, rijst- of andere zemelen, dus niet afkomstig uit vanillestokjes. Uit onder andere bietenpulp worden dan via een natuurlijk proces schimmels gekweekt die vanilline produceren. Er is dan dus sprake van een molecule met een vanillesmaak.

Het verraderlijke hiervan is, is dat het lijkt alsof er een natuurlijk product is gebruikt, wat dit aroma van nature heeft. Omdat de grondstof die gebruikt is, van oorsprong in de natuur voor komt, mag het label “natuurlijk aroma” dragen. Zo is bijvoorbeeld de toevoeging van luizen (o.a. in roze koeken, rode M&M’s) ook natuurlijk. Het is immers afkomstig van dieren. Er is dus nogal een verschil in het verkrijgen van vanillesmaak uit vanillestokjes, of het verkrijgen van vanillesmaak door een bewerking van bijvoorbeeld kruidnagel, kurkuma, hout of mais.

Het proces daarvan werkt ongeveer zo: een specifiek stukje van het DNA van een vanille-orchidee zorgt voor de productie van vanilline. Als je dat stukje losknipt en overplaatst naar het DNA van gist, gaat de gist exact hetzelfde stofje maken. Je krijgt dan ook vanilline maar wel een stuk goedkoper. Echte vanille afkomstig van de orchidee is namelijk een van de duurste specerijen ter wereld.

Aromastoffen met negatief gezondheidseffect

Met uitzondering van drie stoffen mogen aromastoffen aan alle typen voedingsmiddelen worden toegevoegd. Dit mag in de hoeveelheid die nodig is om het voedingsmiddel een lekkere geur en smaak te geven.

De drie uitzonderingen zijn: D-kamfer, kinine en glycyrrhizine.
D-kamfer zit alleen in kruidensnoepjes en kruidenbitter, kinine alleen in tonic en bitter lemon en glycyrrhizine vooral in drop en zoethout.
Alleen D-kamfer, kinine en glycyrrhizine veroorzaken bij een verhoogde inname een gezondheidseffect. Daarom mogen zij niet overal inzitten en is er per productgroep een maximale hoeveelheid vastgesteld.

De negatieve gezondheidseffecten bij een hoge dosis zijn:Natuurlijke aroma’s: niet zo natuurlijk?

  • D-kamfer: misselijkheid, overgeven, diarree, stuiptrekkingen
  • Kinine: opvliegers, slecht zien en horen, verwardheid, hoofdpijn en buikpijn
  • Glycyrrhizine: verhoogde bloeddruk

Bij een normaal gebruik van producten met deze middelen is er geen risico om te veel van deze aromastoffen binnen te krijgen.

Wanneer bijvoorbeeld kinine als aroma gebruikt wordt, moet dat op het etiket als volgt worden weergegeven: ‘aroma (kinine)’.

Wanneer een product erg veel glycyrrizine bevat moet er op het etiket staan:

  • ‘bevat zoethout’ (bij meer dan 100 mg/kg of 10 mg/liter);
  • ‘bevat zoethout- mensen met hoge bloeddruk dienen overmatig gebruik te vermijden.’ (bij meer dan 4 gram/kg of 50 mg/liter (300 mg/liter in bier en likeur).

Natuurlijke aroma’s: niet zo natuurlijk?Etiketten lezen

De wet- en regelgeving met betrekking tot natuurlijke aroma’s verplicht de voedselproducent niet om aan te geven, welke natuurlijke grondstoffen precies gebruikt zijn. De voedingsindustrie zal haar geheimen uit zichzelf niet gauw prijsgeven. Dit onder het mom van het geheime recept niet bekend te willen maken. U zult het dus met de term natuurlijke aroma’s moeten doen, zonder te weten of u luizen eet, of gefermenteerde rijst en met welke bacterie het fermentatieproces gedaan is.

Zo kan het dus zijn dat u in een toetje met kersen, waarvan op het etiket staat vermeld dat het naast natuurlijke aroma’s, ook echt fruit bevat, een klein stukje kers aantreft, aangevuld met chemische en natuurlijke smaakversterkers, geproduceerd in een laboratorium. Op deze manier mag de fabrikant vermelden, dat het met echt fruit gemaakt is. Dit wekt de (onterechte) suggestie bij consumenten, dat ze echte kersen eten. Wilt u dus een echt natuurlijk aroma, kies dan alleen voor producten die de naam van het ingrediënt (bijvoorbeeld aardbei, perzik, kaneel) in hun vermelding weergeven.

Elektro Magnetische Velden

 

 

Marijke Verstege

Bronnen

[1] Etikettering van aroma’s in de lijst van ingrediënten; Nederlandse Voedsel – en Warenautoriteit; www.nvwa.nl/onderwerpen/etikettering-van-levensmiddelen/etikettering-van-aroma%E2%80%99s-in-de-lijst-van-ingredienten .
[2] Aromastoffen;Voedingscentrum; www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/aromastoffen.aspx
[3] De schokkende waarheid over natuurlijke aroma’s; healthyveggie.nl/de-schokkende-waarheid-over-natuurlijke-aromas/.
[4] Wat is natuurlijk aroma?; schooltv.nl/video/wat-is-natuurlijk-aroma-genetisch-gemodificeerd-gist/.
[5] Natuurlijk aroma; schooltv.nl/video/keuringsdienst-van-waarde-in-de-klas-natuurlijk-aroma/.%5B/vc_column_text%5D%5B/vc_column%5D%5B/vc_row%5D

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen