skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1500 artikelen over gezondheid!

Deel 4: Voedingstoffen bij osteoartritis

Bij de vorming van een gezonde botmatrix is belangrijk dat het methyleringsproces goed functioneert. Methylering is een belangrijk biochemisch proces in het lichaam waarbij een methylgroep (CH3) wordt overgedragen aan een molecuul. Methylering is fundamenteel voor een constante reparatie van het DNA. Als deze reparatie niet op een adequate manier gebeurt zijn o.a. mutaties in de celdeling het resultaat.

Verhoogde homocysteïne geeft minder gezond botweefsel

Een verhoogd homocysteïne niveau in het bloed is een teken dat het methyleringsproces niet verloopt zoals het hoort. Een belangrijke rol bij dit methyleringsproces wordt vervuld door o.a. de vitamines B6, B12 en foliumzuur. Een verhoogde homocysteïnespiegel werkt negatief op de vorming van een gezonde botmatrix.

De vitamines B6, B12 en foliumzuur moeten dus in ruime mate in de voeding aanwezig zijn omdat ze de homocysteïnespiegel kunnen verlagen. Het foliumzuur wordt vooral geleverd door bladgroenten, ei en noten. Vitamine B6 zit in kip, ei, vis, banaan, walnoten, hazelnoten,  zaden en avocado. Vitamine B12 zit alleen in dierlijke producten zoals vlees, vis en eieren. Algen en zeewieren bevatten een op vitamine B12 lijkende stof, maar deze stof heeft geen vitaminewerking.

De rol van paddenstoelen bij ontstekingen

Cordyceps sinensis is een kostbare paddenstoel die in China en andere Aziatische landen al meer dan 2000 jaar als tonicum wordt gebruikt om de gezondheid en vitaliteit te verhogen en uiteenlopende (leeftijd gerelateerde) ziektebeelden te behandelen. Cordyceps wordt binnen de traditionele Chinese geneeskunde (TCM) onder meer ingezet bij lage rugpijn.

Cordyceps wordt in de TCM geclassificeerd als een tonicum dat het Yin voedt (Yin staat voor structuur) en het Yang versterkt (Yang staat voor functie). De Yin tonifiërende kwaliteit van Cordyceps sinensis uit zich onder meer in een antioxidantactiviteit en een krachtige immunomodulerende werking.

Cordyceps stimuleert en versterkt het afweersysteem wanneer dit verzwakt is of extra ondersteuning behoeft en remt en reguleert het afweersysteem wanneer dit overactief is (chronische ontstekingsziekten) of uit balans is geraakt (stress, allergieën, auto-immuunziekten). Cordyseps is inzetbaar bij veel ziektebeelden en ook bij osteoartritis.

Cordyseps en chronische ontstekingsziekten

MMP’s (matrix metalloproteïnasen) zijn sleutelenzymen bij de afbraak van de extracellulaire matrix. Activering van MMP’s speelt een centrale rol bij chronische ontstekingsziekten die o.a. wordt gekenmerkt door een progressieve gewrichtsdestructie. MMP-1 en MMP-3 worden geproduceerd door bindweefselcellen (fibroblasten) in het synovium (slijmvlies dat de gewrichtsholten, scheden rondom de pezen en slijmbeurs bekleedt).

Ontstekingsbevorderende cytokines, met name IL-1β (interleukine-1beta) en TNF- α (tumornecrosisfactor-alfa), zorgen voor beschadiging van de gewrichten. Dit komt door het verhogen van de lokale productie en activiteit van MMP’s en chemokines. Onderzoekers hebben aangetoond dat cordycepine (een belangrijk bestanddeel van Cordyceps), de door IL-1β gestimuleerde productie van MMP-1, MMP3 en chemokines krachtig en dosisafhankelijk remt.

Chemokinen zijn een familie van structureel verwante cytokinen. Een cytokine is een molecuul die een rol speelt in de immuunafweer en het activeren van bepaalde receptoren. De meeste cytokinen heten interleukines omdat gedacht werd dat ze alleen tussen witte bloedcellen werkten. Kort samengevat heeft de Cordyseps paddenstoel een positief regulerende werking op de ontstekingsbevorderende effecten van deze hele hierboven genoemde familie (chemokinen/cytokinen).

Chinese geneeskunde; brede(re) kijk op osteoartritis

In de Chinese geneeskunde kent men 6 externe ziekmakende factoren die het lichaam binnendringen en een rol kunnen spelen bij osteoartritis. De factoren zijn: wind (Feng), koude (Han), damp (Shi), hitte (Shu), droogte (Zao) en vuur (Huo). Bijvoorbeeld bij een ziekmakende ‘koude’ is het koude-aspect dominant. Men spreekt dan over ‘koude-bi’. Koude-bi wordt gekenmerkt door algemene teken van koude en gewrichts- en spierpijn met stijfheid en verminderde mobiliteit als gevolg. Meer over voeding en de CHines geneeskunde kunt u lezen in het boek  ‘Energieherstelplan’. leverdieet

Een ander voorbeeld is ‘damp-bi’ die wordt gekenmerkt door zeurende spier- en gewrichtspijn met zwelling van het gewricht. Ziekmakende ‘damp’ kan samen gaan met wind en koude en veroorzaakt bi-syndromen (waaronder osteoartritis).  In ons klimaat hebben we vaak te maken met bi-syndromen (pijnlijk obstructie-syndroom) meestal veroorzaakt door een aanval van wind-koude-damp.

Pijn volgens de Traditionele Chinese Geneeskunde

Pijn ontstaat door een blokkade van qi en/of bloed in meridianen(o.a. lever, nieren). Pijn kan behandeld worden door regulatie en bevordering van de qi- en bloedstroom. De Chinese geneeskunde onderscheidt verschillende pijntypen. Door de verschillende vormen is men attent op de onderliggende oorzaken.

Uitstralende pijn komt vaak door de stagnatie van qi, terwijl brandende pijn veroorzaakt wordt door vuur of yang/hitte. Doffe pijn wijst op de verstoring van de qi en bloedstroom. Stijfheid en zeurende pijn is het gevolg van kou/damp in de kanalen. De Chinese geneeskunde besteedt dus veel aandacht aan de soort pijn. De acupunctuurbehandeling en/of kruidensuppleties die aanbevolen worden hangen af van de meridiaan verstoringen en type pijn.

Een zeer gedegen kennis is nodig voor het in balans brengen van meridianen en het samenstellen van de daarbij behorende kruidenformules. Het gaat dus niet om het zo maar wat samenvoegen van wat kruiden. Ieder kruid heeft een specifieke werking.

De paddenstoel Cordyceps sinensis wordt in Aziatische landen ingezet voor het ‘voeden’ van diverse meridiaan systemen, waaronder de lever- en niermeridiaan, die vaak betrokken worden in de behandeling bij osteoartritis.

Vergelijkende onderzoeken verzameld over accupunctuur

De afgelopen vier jaar heeft een internationaal team, vergelijkende onderzoeken verzameld, waarin de acupunctuur vergeleken werd met placebo-acupunctuur. Dit gebeurde onder leiding van onderzoekers van het Memorial Sloan-Kettering Cancer Center in New York. In totaal selecteerden ze 29 onderzoeken waarbij 7.922 patiënten met chronische pijnklachten waren betrokken uit Amerika, Duitsland, Spanje en Zweden. Vervolgens voerden ze hierop een meta-analyse uit, de grootste die ooit is gedaan op het gebied van acupunctuur.

Het onderzoek is gepubliceerd in Archives of Internal Medicine. De conclusie van dit onderzoek is: acupunctuur blijkt effectief bij chronische pijnklachten (zoals bij osteoartritis).

Subtiel werkende middelen; celzouten, homeopathie en gemmo-extracten

Vaak gaat het bij ernstige verstoringen zoals bij osteoartritis om een behandelingsconcept met diverse ‘gelaagdheden’. Dus om een goed op elkaar afgestemd breed inzetbare suppletiepalet.
In dit vierdelige artikel zijn diverse mogelijkheden aangegeven. Er zijn zoals zo vaak, velen wegen naar Rome.

Ook nog belangrijk om te noemen zijn de volgende ‘voedende’ stoffen zoals
– celzouten (denk bijvoorbeeld aan calcium fluoratum, kalium chloratum, natrium phosforicum, etc.). Zie een overzicht van celzouten in de voeding in een pdf onderaan dit artikel.
– homeopathie (denk bijvoorbeeld aan Ruta en Rhus toxicodendron, etc. )
gemmo-extracten (denk bijvoorbeeld aan Ribes Nigrum, Pinus montana, Fraxinus excelsior, Betula pubescens, etc.).

Een dieet op maat

Voedingsadviezen op maat is een belangrijk onderdeel van de behandeling bij osteoartritis. Hierover valt zoveel te schrijven dat de NDN artikelen die een relatie hebben met osteoartritis hieronder onder elkaar zijn gezet, zodat u deze makkelijk kunt vinden op onze site. In het kort volgen hieronder nog  een paar opmerkelijke voedingsaccenten met betrekking tot osteoartritis.
Broccoli (sulforafaan)Volgens Britse onderzoekers van de Universiteit van East Anglia (Arthritis & Rheumatism, 2013; doi: 10.1002/art38133) is een dagelijkse portie van 100 gram broccoli al voldoende om artrose te voorkomen. Het kan er zelfs voor zorgen dat mensen die al artrose hebben, minder snel achteruitgaan.

Broccoli bevat namelijk sulforafaan, een stof die de afbraak van gewrichtskraakbeen vertraagt door bepaalde enzymen te remmen en ontstekingen te onderdrukken. Maar ook met andere kruisbloemige groenten krijgt u sulfurofaan binnen. Dat zijn onder andere: spruitjes, witte kool, rode kool, spitskool, savooiekool, boerenkool, Chinese kool, paksoi, koolrabi, knolraap, radijs, waterkers, tuinkers en rucola.

broccoli

broccoli slon_dot_pics

Men begint nu aan de universiteit van East Anglia aan een kleinschalig onderzoek bij artrosepatiënten die al op de wachtlijst staan voor een knieprothese, om te kijken of broccoli ook zo goed werkt bij menselijke gewrichten. De patiënten krijgen ‘super-broccoli’ (een speciale kruising tussen gewone broccoli en wilde broccoli uit Sicilië), die speciaal gekweekt is op een hoog gehalte aan sulfurofaan.

Vitamine K2: missing link bij een goede mineralisatie

Weston Price was een beroemd onderzoeker op het gebied van voeding en tandbederf. In zijn boek ´ Voedsel en fysieke degeneratie´ uit de eerste helft van de vorige eeuw, schreef hij over activator x. Hij noemde het een nieuw soort vitamine die vooral in grote concentraties aanwezig is in botervet. Daarnaast zit het in melk, eieren en sommige organen van dieren. Na 60 jaar is het mysterie opgelost. Activator X bleek vitamine K2 te zijn.

Weston Price had het helemaal juist gezien toen hij mensen botervet voorschreef. Men zou ook kunnen zeggen dat Weston Price de rol van vitamine K2 in het calciummetabolisme 60 jaar eerder ontdekte dat zijn wetenschappelijke collega´s. Price gebruikte vitamine K2 in combinatie met levertraan. Levertraan bevat een grote hoeveelheid vitamine A en D. Juist de combinatie (synergie) van vitamine A, D en K zorgt voor een goede mineralisatie. Vitamine K2 zit voornamelijk in natto, roomboter, eieren, tarwegras en alfalfa.

Vitamine B 12

Vitamine B12 heeft ook een synergetische interactie met vitamine D bij de preventie van heupfracturen. Denk aan een vitamine B 12 suppletie bij problemen aan het bewegingsapparaat in combinatie met de volgende symptomen;
– megaloblastaire anemie en voorstadia (chronische vermoeidheid; licht gevoel in het hoofd; hoofdpijn; kortademigheid (vooral bij inspanning); spierzwakte bij inspanning; bleke huid en lippen; oorsuizen; koude handen en voeten; gele verkleuring huid en oogwit
– spierzwakte armen en benen, spiertrillingen, rusteloze benen; verlammingsverschijnselen
– gewrichtspijnen, rugklachten, osteoporose

Onder deskundige leiding zijn de diverse beschreven behandelingsmogelijkheden gelijktijdig inzetbaar en in sommige situaties zelfs noodzakelijk. Dit geldt overigens ook voor dieren (honden, paarden).

 

Marijke de Waal Malefijt

 

 

 

 

 

 

 

 

Marijke de Waal Malefijt

Dit artikel bestaat uit 4 delen:

Deel 1
Deel 2
Deel 3
Deel 4

Gerelateerde artikelen:

Voeding voor de gewrichten
Voeding voor de bindweefsels
Onverklaarbare spierpijn en darmklachten
IgG voedselreacties 
Zuurgraad regulerend dieet
Zeegroenten helpen bij mineralenevenwicht
Glutenvrij dieet 
De individuele vetzuurstofwisseling
Voedingseffecten op het zuur-base evenwicht

Literatuur en links:

Arjmandi BH, Hooshmand S, Chai SC, et a,. Comparative effects of dried plum and dried apple on bone in postmenopausal women. Br J Nutr. 2011 May 31:1-8.

Usha P.R., Naidu M.U.R. Randomised doubleblind, parallel, placebo-controlled study of oral glucosamine, methylsulfonylmethane and their combination in osteoarthritis. Clin Drug Invest 2004; 24(6):353-363. .

Das A jr, Hammad TA. Efficacy of a combination of FCHG49 glucosamine hydrochloride, TRH122 low molecular weight sodium chondroitin sulfate and magnesium ascorbate in the management of knee osteoarthritis. Osteoarthritis Cartilage 2000;8:343-350. .

Reginster JY, Deroisy R, Rovati L et al. Longterm effects of glucosamine sulfate on osteoarthritis progression: a randomized, placebo-controlled clinical trial. Lancet 2001;357:251-256.
Turnlund JR. Molybdenum metabolism and requirements in humans. Met Ions Biol Syst. 2002;39:727-39. .

Williams RJ, Frausto da Silva JJ. The involvement of molybdenum in life. Biochem Biophys Res Commun. 2002 Mar 29;292(2):293-9. .

Knapen MH, Drummen NE, Smit E, Vermeer C, Theuwissen E. Three-year low-dose menaquinone-7 supplementation helps decrease bone loss in healthy postmenopausal women. Osteoporos Int. 2013 Mar 23. .

Schürgers LJ: Studies on the role of vitamin K1 andK2 in bone metabolism and cardiovascular disease: structural differences determine different metabolic pathways; dissertatie Universiteit Maastricht, Maastricht 2002. .

Hodges SJ et al: Circulating levels of vitamins K1 and K2 decreased in elderly women with hip fracture; Journal of Bone & Mineral Research 8(10):1241‑1245, 1993. .

Booth SL et al: Dietary vitamin K intakes are associated with hip fracture but not with bone mineral density in elderly men and women; American Journal of Clinical Nutrition 71(5):1201‑1208, 2000. .

Ichikawa T et al: ‘Steroid and xenobiotic receptor SXR mediates vitamin K2-activated transcription of extracellular matrix-related genes and collagen accumulation in osteoblastic cells’; Journal of Biological Chemistry 281(25):16927-16934, 23 juni 2006.
Cockayne S et al: ‘Vitamin K and the prevention of fractures: systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials’; Archives of Internal Medicine 166(12):1256-1261, 26 juni 2006.
Kaneki M et al: ‘Japanese fermented soybean food as the major determinant of the large geographic difference in circulating levels of vitamin K2: possible implications for hip‑fracture risk’; Nutrition 17(4):315‑321, april 2001. .

Lee NK et al: ‘Endocrine regulation of energy metabolism by the skeleton’; Cell 130(3):456-469, 10 aug. 2007. .

Neogi T et al: ‘Low vitamin K status is associated with osteoarthritis in the hand and knee’; Arthritis & Rheumatism 54(4):1255-1261, april 2006. .

Food Nutr Res. 2012; 56: 10.3402/fnr.v56i0.5329. .

Vitamin K: the effect on health beyond coagulation – an overview, Cees Vermeer.

Gabay O et al. Stress-induced signaling pathways in hyalin chondrocytes: inhibition by Avocado-Soybean Unsaponifiables (ASU). Osteoarthritis Cartilage 2008;16:373-84. .

Henrotin Y. Avocado/soybean unsaponifiable (ASU) to treat osteoarthritis: a clarification. Osteoarthritis Cartilage. 2008;16(9):1118-9. .

Ding C et al. Do NSAIDs affect longitudinal changes in knee cartilage volume and knee cartilage defects in older adults? Am J Med. 2009;122(9):836-42. .

Little CV et al. Herbal therapy for treating osteoarthritis. Cochrane Database Syst Rev. 2001;(1):CD002947. .

Chrubasik JE et al. Evidence of effectiveness of herbal antiinflammatory drugs in the treatment of painful osteoarthritis and chronic low back pain. Phytother Res. 2007;21(7):675-83. .

Ernst E. Avocado-soybean unsaponifiables (ASU) for osteoarthritis – a systematic review. Clinical Rheumatology 2003;22:285-288. .

Blotman F et al. Efficacy and safety of avocado/soybean unsaponifiables in the treatment of symptomatic osteoarthritis of the knee and hip. A prospective, multicenter, threemonth, randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Revue Du Rhumatisme (English Ed.) 1997;64:825-834. .

Appelboom T et al. Symptoms modifying effect of avocado/ soybean unsaponifiables (ASU) in knee osteoarthritis. A double blind, prospective, placebo-controlled study. Scandinavian Journal of Rheumatology 2001;30:242-247. .

Maheu E et al. Symptomatic efficacy of avocado/soybean unsaponifiables in the treatment of osteoarthritis of the knee and hip: a prospective, randomized, double-blind, placebocontrolled, multicenter clinical trial with a six-month treatment period and a two-month followup demonstrating a persistent effect. Arthritis and Rheumatism 1998;41:81-91. .

Lequesne M et al. Structural effect of avocado/soybean unsaponifiables on joint space loss in osteoarthritis of the hip. Arthritis and Rheumatism 2002;47:50-58. .

Christensen R et al. Symptomatic efficacy of avocadosoybean unsaponifiables (ASU) in osteoarthritis (OA) patients: a meta-analysis of randomized controlled trials. Osteoarthritis Cartilage. 2008;16(4):399-408. .

Henrotin YE et al. Avocado/soybean unsaponifiables increase aggrecan synthesis and reduce catabolic and proinflammatory mediator production by human osteoarthritic chondrocytes. J Rheumatol. 2003;30(8):1825-1834. .

Au RY et al. Avocado soybean unsaponifiables (ASU) suppress TNF-α IL-1β COX-2, iNOS gene expression, and prostaglandin E2 and nitric oxide production in articular chondrocytes and monocytes/macrophages. Osteoarthritis Cartilage 2007;15(11):1249-55. .

Henrotin YE et al. Avocado/soybean unsaponifiables prevent the inhibitory effect of osteoarthritic subchondral osteoblasts on aggrecan and type II collagen synthesis by chondrocytes. J Rheumatol 2006;33(8):1668-1678. .

Holick MF. Vitamin D. A millenium perspective. J Cell Biochem 2003;88:296-307.

Holick MF. Vitamin D. The underappreciated D-lightful hormone that is important for skeletal and cellular health. Curr Opin Endocrinol Diabetes 2002;9:87-98.

Catherine M. Gordon, MD, MSc; Kerrin C. DePeter, BA; Henry A. Feldman, PhD; Estherann Grace, MD; S. Jean Emans, MD. Prevalence of Vitamin D Deficiency Among Healthy Adolescents. Arch Pediatr Adolesc Med. 2004;158:531-537. .

T Miki, K Nakatsuka, H Naka, K Kitatani, S Saito, H Masaki, Y Tomiyoshi, H Morii, and Y Nishizawa. Vitamin K(2) (menaquinone 4) reduces serum undercarboxylated osteocalcin level as early as 2 weeks in elderly women with established osteoporosis. J Bone Miner Metab, Jan 2003; 21(3): 161-5.

Ishida Y, Kawai S. Comparative efficacy of hormone replacement therapy, etidronate, calcitonin, alfacalcidol, and vitamin K in postmenopausal women with osteoporosis: the Yamaguchi osteoporosis prevention study. Am J Med 2004;117: 549-55.

Ushiroyama T, Ikeda A, Ueki M. Osaka Medical College. Effect of continuous combined therapy with vitamin K(2) and vitamin D(3) on bone mineral density and coagulofibrinolysis function in postmenopausal women. Maturitas 2002;41: 211-21.

Braam LA, Knapen MH, Geusens P, Brouns F, Hamulyak K, Gerichhausen MJ, et al. Vitamin K1 supplementation retards bone loss in postmenopausal women between 50 and 60 years of age. Calcif Tissue Int 2003;73: 21-6.

McGarry KA, Kiel DP. Postmenopausal osteoporosis. Strategies for preventing bone loss, avoiding fracture. Postgrad Med 2000;108:79-82,85-88, 91.

Robert K. Rude, Helen E. Gruber, H. James Norton, Livia Y. Wei, Angelica Frausto, and Barbara G. Mills. Bone Loss Induced by Dietary Magnesium Reduction to 10% of the Nutrient Requirement in Rats Is Associated with Increased Release of Substance P and Tumor Necrosis Factor alpha. J. Nutr., Jan 2004; 134: 79 – 85.

Dario Maggio, Mauro Barabani, Marco Pierandrei, M. Cristina Polidori, Marco Catani, Patrizia Mecocci, Umberto Senin, Roberto Pacifici, and Antonio Cherubini. Marked Decrease in Plasma Antioxidants in Aged Osteoporotic Women: Results of a Cross-Sectional Study. J Clin Endocrinol Metab 2003; 88: 1523 – 1527.

Sontakke AN, Tare RS 2002 A duality in the roles of reactive oxygen species with respect to bone metabolism. Clin Chim Acta 2002;318:145–148.

Jenny M. Lean, Julie T. Davies, Karen Fuller, Christopher J. Jagger, Barrie Kirstein, Geoffrey A. Partington, Zoë L. Urry, and Timothy J. Chambers. A crucial role for thiol antioxidants in estrogen-deficiency bone loss. J Clin Invest 2003;112:915 – 923.

Jenny M. Lean, Chris J. Jagger, Barrie Kirstein, Karen Fuller, and Timothy J. Chambers. Hydrogen Peroxide Is Essential for Estrogen-Deficiency Bone Loss and Osteoclast Formation. Endocrinology 2005; 146: 728 – 735.

Shay KP et al. Alpha-lipoic acid as a dietary supplement: Molecular mechanisms and therapeutic potential. Biochimica et Biophysica Acta 2009;1790:1149-1160. .

Lee EU et al. Alpha-lipoic acid suppresses the development of collagen-induced arthritis and protects against bone destruction in mice. Rheumatol Int. 2007;27:225-233. .

Kim HJ et al. Antioxidant α-lipoic acid inhibits osteoclast differentiation by reducing nuclear factor-κB DNA binding and prevents in vivo bone resorption induced by receptor activator of nuclear factor-κB ligand and tumor necrosis factor-α. Free Radic Biol Med. 2006;40(9):1483-93. .

Brien S, Prescott P, Bashir N et al. Systematic review of the nutritional supplements dimethyl sulfoxide (DMSO) and methylsulfonylmethane (MSM) in the treatment of osteoarthritis. Osteoarthritis Cartilage. 2008;16(11):1277-88. .

Oshima Y, Amie D, Theodosakis J. The effect of distilled methylsulfonylmethane (MSM) on human chondrocytes in vitro. Osteoarthritis and Cartilage. 2007;15(S3):C12.

Bevilacqua M, Righini V et al. Effect of a mixture of calcium, vitamin D, inulin and soy isoflavones on bone metabolism in post-menopausal women: a retrospective analysis. Aging Clin Exp Res. 2013 Aug 2. [Epub ahead of print] .

Lee SJ et al. Astaxanthin inhibits nitric oxide production and inflammatory gene expression by suppressing I(kappa)B kinase-dependent NF-kappaB activation. Mol Cells. 2003;16(1):97-105.
Nir Y et al. Effect of an astaxanthin containing product on rheumatoid arthritis. J Am Coll Nutr. 2002;21(5):490. .

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen