skip to Main Content
Kenniscentrum - sinds 2005 - met ruim 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Vaker parodontitis bij reumatische artritis

Er is al langer bekend dat mensen met reumatoïde artritis (RA) vaker parodontitis (PA) hebben. Een recente studie toont wederom aan dat mensen met parodontitis, een twee keer hoger risico hebben om reumatoïde artritis te krijgen. [1]

De schatting is dat men ongeveer een miljard microbiële cellen in de mond heeft en ongeveer 200-300 verschillende soorten organismen. Dat is nog eens wat je noemt een mond vol.
Er wordt geschat dat zo’n 10-15% van de mensen wereldwijd lijden aan parodontitis. Orale ontstekingen zijn gelinkt aan het ontwikkelen van ziekten elders in het lichaam. Zowel reumatoïde artritis (RA) als parodontitis (PA) zijn chronische ontstekingen. Het gevolg van chronische ontstekingen is dat het immuunsysteem uiteindelijk osteoclasten aanzet tot botafbraak.osteoporose

Cellen met de naam osteoclasten breken bot af (osteoclasie), de osteoblasten bouwen bot op. Wat opvallend is, is dat op beide plekken een verhoogd aantal gecitrullineerde eiwitten voorkomen. Citrullinatie is een proces waarbij eiwitten kleine veranderingen ondergaan.

Parodontitis is een vergevorderd stadium van ontsteking van het tandvlees. De bacteriën Tannerella forsythia, Porphyromonas gingivalis en Treponema denticola worden gezien als de grootste veroorzaker van parodontitis. De bacterie Aggregatibacter actinomycetemcomitans wordt gelinkt aan een agressieve vorm van parodontitis.[2-6]

Ander onderzoek toont aan dat bij een afwijkend darmmicrobioom er ook een toenemende cytokineproductie is dat Reumatoïde artritis(RA) kan geven. [8]
De bacteriën Prevotella copri en Pseudomonas blijken betrokken te zijn bij de ontwikkeling van reumatoïde artritis (RA). Uit onderzoeken bleek dat RA-patiënten bij manifestatie van de ziekte bijzonder vaak hoge aantallen P. copri en Pseudomonas vertoonden. In experimenten kon aangetoond worden dat kolonisatie met P. copri en de Pseudomonas niet het gevolg, maar de oorzaak van systemische ontstekingen en auto-immuunziekten kan zijn.

Auto-immuunziekte door de aanwezigheid van antistoffen

Reumatoïde artritis (RA) wordt onder andere gekenmerkt als een auto-immuunziekte door de aanwezigheid van antistoffen die lichaamseigen eiwitten herkennen (auto-antistoffen). De meest specifieke en gevoelige auto-antistoffen die in RA-patiënten gevonden zijn, herkennen gecitrullineerde eiwitten. Deze auto-antistoffen kunnen al gevonden worden in patiënten met gewrichtsklachten jaren voordat er een definitieve RA -diagnose wordt vastgesteld.

De aanwezigheid van de auto-antistoffen tegen gecitrullineerde eiwitten verhoogt in patiënten met gewrichtsklachten de kans op de ontwikkeling van RA aanzienlijk. Bij gediagnosticeerde RA-patiënten voorspelt de aanwezigheid van deze auto-antistoffen een meer agressief karakter van de ziekte. Citrullinatie is een proces waarbij eiwitten kleine veranderingen ondergaan (zogenaamde post-translationele modificatie). Ook bij gezonde mensen vindt deze citrullinatie plaats, maar blijkbaar worden auto-antistoffen die gericht zijn tegen citrullineerde eiwitten alleen gevormd bij RA-patiënten.

Vaker parodontitis bij reumatische artritisSamenvattend komen bij reumatoïde artritis vaak antistoffen tegen gecitrullineerde eiwitten voor. Deze antistoffen zouden veroorzaakt kunnen zijn door fibrine en fibrinogeen in gewrichten, die door de ontstekingen gecitrullineerd zijn geworden.
Testen die deze antistoffen meten (anti-cyclisch citrulline peptide antistoffen, ACPA of anti-CCP) zijn gevoelig (anti-CCP: sensitiviteit 80%) en betrouwbaar (specificiteit 98%) om reuma aan te tonen.

Andere RA-specifieke auto-antistof ontdekt

Men heeft nog een andere RA-specifieke auto-antistof ontdekt, die ook gericht is tegen post-translationeel gemodificeerde eiwitten. Deze auto-antistof herkent “gecarbamyleerde” eiwitten. De ontdekte antistof, anti-CarP (anti-gecarbamyleerd-eiwit), richt zich tegen gewijzigde eiwitten. Patiënten bij wie anti-CarP in het bloed kan worden aangetoond, hebben een slechtere prognose.

De antistoffen anti-CarP en ACPA herkennen eiwitten die door een enzym veranderd zijn. Anti-CarP herkent eiwitten die gecarbamyleerd zijn, bij ACPA gaat het om gecitrullineerde eiwitten.
Net als citrullinatie is carbamylatie een post-translationele modificatie die onder normale omstandigheden voorkomt. Toch vormen zich slechts in een deel van de mensen, en met name RA-patiënten, auto-antistoffen tegen eiwitten met deze modificaties.

Vaker parodontitis bij reumatische artritisHet is dus belangrijk om te begrijpen waarom mensen antistoffen ontwikkelen die gericht zijn tegen dergelijke eiwitmodificaties die onder normale condities ook plaatsvinden.
Onderzoekers proberen de moleculaire kenmerken van de RA-specifieke antistoffen, en de daarmee gepaard gaande activatie van afweercellen, te ontrafelen. Daarnaast wordt er ook veel onderzoek verricht naar de “pathologische capaciteit” van de anti-citrulinatie en anti-carbamylatie auto-antistoffen, om te achterhalen wat de consequenties van de aanwezigheid van deze auto-antistoffen op het ziekteverloop van RA zijn. [9-17]

Belangrijk is in ieder geval om aandacht te besteden aan een goede mondverzorging. Ook het verzorgen van een gezond darmmicrobioom heeft een positief effect op reumatoïde artritis (RA) en parodontitis (PA). Daar kan iedereen zelf al mee beginnen i.p.v. afwachten tot het afbraakproces te ver gevorderd is, want iets doen is beter dan niets doen.

Zie al onze artikelen in het archief over zelfzorg van het darmmicrobioom.

Darm Microbioom Plus ontlastingtest

Vaker parodontitis bij reumatische artritisVerkoopprijs (incl. BTW): € 289,95
Koop deze test hier

Referenties

[1] Yiqiang Qiao, et al. Rheumatoid arthritis risk in periodontitis patients: A systematic review and meta-analysis. Joint Bone Spine.2020 Jun 25;S1297-319X(20)30117-2.
[2] de Oliveira Ferreira R. et al Does periodontitis represent a risk factor for rheumatoid arthritis? A systematic review and meta-analysis. Therapeutic Advances in Musculoskeletal Disease. 2019, 11.
[3] Gabarrini G. et al Dropping anchor: Attachment of peptidylarginine deiminase via A-LPS to secreted outer membrane vesicles of Porphyromonas gingivalis. Scientific Reports. 2018 8(1).
[4] Gabarrini G. There’s no place like OM: Vesicular sorting and secretion of the peptidylarginine deiminase of porphyromonas gingivalis. In Virulence 2018 Vol. 9, Issue 1, pp. 456–464.
[5] Stobernack T. Porphyromonas gingivalis – an oral keystone pathogen challenging the human immune system. 2019 thesis University of Groningen.
[6] de Smit J, Tonckens-Brouwer E, Vissink A, van Winkelhoff J. Rheumatoid arthritis and periodontitis; a possible link via citrullination. Anaerobe. 2011 17(4), 196-200.
[7] de Molon R.et al. Linkage of periodontitis and rheumatoid arthritis: Current evidence and potential biological interactions. In International Journal of Molecular Sciences 2019 Vol. 20, Issue 18, p. 4541.
[8] Scher, J. U. et al.: Expansion of intestinal Prevotella copri correlates with enhanced susceptibility to arthritis. In: eLife, 2, e01202, 2013
[9] González-Febles J. et al Association between periodontitis and anticitrullinated protein antibodies in rheumatoid arthritis patients: a crosssectional study Arthritis Research & Therapy 2020 22:27.
[10] Wegner N. et al Peptidylarginine deiminase from Porphyromonas gingivalis citrullinates human fibrinogen and α-enolase: Implications for autoimmunity in rheumatoid arthritis. Arthritis Rheum. 2011 62(9), 2662–2672.
[11] Wegner N. et al. Peptidylarginine deiminase from Porphyromonas gingivalis citrullinates human fibrinogen and α-enolase: Implications for autoimmunity in rheumatoid arthritis. Arthritis and Rheumatism. 2010 62(9), 2662–2672.
[12] Haeze N. Analyse van membranaire eiwitexpressiepartronen in het synoviaal weefsel van patiënten met inflammatoire artritis. Universiteit van Gent Faculteit farmaceutische wetenschappen 2010.
[13] Al-Katma M. et al Control of periodontal infection reduces the severity of active rheumatoid arthritis. Journal of Clinical Rheumatology. 2007 13(3), 134–137.
[14] Erciyas K. et al Effects of periodontal therapy on disease activity and systemic inflammation in rheumatoid arthritis patients. Oral Diseases 2013 19(4), 394–400.
[15] Ortiz P. et al Periodontal Therapy Reduces the Severity of Active Rheumatoid Arthritis in Patients Treated With or Without Tumor Necrosis Factor Inhibitors. Journal of Periodontology. 2009, 80(4), 535–540.
[16] Avouac J, Gossec L, Dougados M. Diagnostic and predictive value of anti-cyclic citrullinated protein antibodies in rheumatoid arthritis: a systematic literature review. Ann Rheum Dis. 2006 Jul;65(7):845-51 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16606649/
[17] Boek Microbiota in health and disease from pregnancy to childhood, dr Claassen e.a., uitgeverij Wageningen Academic Publications, 2017.

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen