skip to Main Content
Kenniscentrum - sinds 2005 - met ruim 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Onderliggende problemen bij hersenmist

Hersenmist of Brain Fog is geen aandoening, maar eigenlijk een symptoom van een onderliggend probleem. Hersenmist kan ontstaan als je ongezond eet, slecht slaapt, weinig beweegt en veel stress hebt en er een cytokinenstorm op je af komt [1].
Maar ook tijdens de overgang, bij een afwijkend schildkliermetabolisme, hoge bloeddruk, allergieën of auto-immuunziekten, loop je meer risico op hersenmist.

Wat zijn de symptomen?Onderliggende problemen bij hersenmist

Wanneer je last hebt van Brain Fog, ben je niet alleen vergeetachtig, maar ben je ook regelmatig verward, heb je concentratieproblemen en zijn er daarnaast nog een aantal andere symptomen waaronder:

  • Een gevoel van desoriëntatie,
  • Geheugenproblemen,
  • Niet helder kunnen denken,
  • Een wazig gevoel in het hoofd (wattenhoofd),
  • Niet op woorden kunnen komen en/of woorden omdraaien
  • Vermoeid,
  • Prikkelbaar,
  • Hoofdpijn,
  • Maag- en darmklachten,
  • Stemmingen (somber, angstig),

Is hersenmist hetzelfde als dementie?

Hersenmist (Brain fog) is niet hetzelfde als dementie. Hersenmist houdt een paar dagen of weken aan, of komt en gaat als de onderliggende oorzaak gevonden wordt en opgelost is. Brain fog is ook een symptoom van:
– een chronische vermoeidheidsyndroom,
– de COVID of een andere virusinfectie of de ziekte van lyme,
Coeliakie of glutensensibiliteit,
– een afwijkend darmmicrobioom; door o.a. overgroei van lipopolysacchariden (LPS) bacteriën,
– een depressie,
– bloedsuikerschommelingen of Diabetes mellitus,
hormonale onbalans van de schildklier, de overgang (waaronder oestrogeendominantie), de bijnieren,
– een herseninflammatie (cytokinen [2]),
bloedarmoede,
– een leverschade als gevolg van o.a. alcoholmisbruik, onvoldoende kunnen ontgiften van toxinen (waaronder ammoniak, aceetaldehyde als gevolg van een dysbiose) door de lever,
auto-immuunziekten (Sjögren, reuma, MS)
biogene aminen (waaronder histamine en tyramine),
nutriëntentekorten (waaronder vitamine B 12),
slapeloosheid,
migraine
medicatiegebruik, chemotherapie
weinig lichaamsbeweging
langdurige stress
Fibromyalgie
Mest Cel Activatie Syndroom (MCAS),
ontstekingsprocessen (cytokinen)
voedselallergie/voedselintolerantie. Intolerantie of een allergie voor bepaalde voedingsmiddelen kan hersenmist tot gevolg hebben. Bekende triggers van hersenmist zijn bijvoorbeeld gluten, noten/pinda’s, zuivel, eieren, soja, histaminerijke voeding, MSG (E621) of aspartaam.

Darmmicrobiële vorming van histamine

Onderliggende problemen bij hersenmistDe darmflora kan verantwoordelijk zijn voor de vorming van klinisch relevante histamineconcentraties in het darmlumen. Door proteolytische afbraakprocessen veranderen bacteriën, die in staat zijn histamine te vormen uit de in voedingsmiddelen of eventueel ontstekingseiwit aanwezige histidine, door decarboxylering in histamine.

Afhankelijk van de luminale histamineconcentratie kunnen onderstaande symptomen duiden op een intolerantie voor histamine: hersenmist, hoofdpijn, migraine, duizeligheid, winderigheid, diarree, obstipatie, misselijkheid, braken, buikpijn, hypertensie, hartkloppingen, hartritmestoornissen, gewrichtspijn, uitputting, vermoeidheid en slaapstoornissen en zelfs astma-aanvallen.

Problemen met eiwitvertering
Onderliggende problemen bij hersenmistVoedingseiwitten worden normaal gesproken goed verteerd in de maag en dunne darm en vervolgens opgenomen in het bloed. Echter, in het geval van grote hoeveelheden eiwitinname (vlees, gevogelte, zuivel, eiwitpoeders) die niet volledig in de dunne darm worden verteerd, kan een aanzienlijke hoeveelheid de dikke darm bereiken.

Dit is aan de ene kant voordelig omdat voedingseiwitten een belangrijke stikstofbron zijn voor de darmbacteriën en zo de groei daarvan kunnen stimuleren. De keerzijde is dat er meer anaerobe eiwitfermentatie plaatsvindt. Dit resulteert in de productie van gassen en rottingsmetabolieten uit aminozuren, waaronder ammoniak, vertakte korte-keten vetzuren, fenol en waterstofsulfide. Veel van deze verbindingen zijn in potentie toxisch, irriteren de darmcellen en worden gevormd in het laatste deel van de dikke darm. Het geeft tevens meer bacterieel lipopolysacharide (LPS) overgroei in dunne en dikke darm met risico op veel histamineproductie die vervolgens door opname in het bloed hersenmist kan veroorzaken.

Problemen met vetvertering
olijfolieIndirect kunnen voedingsvetten het darmmicrobioom beïnvloeden doordat ze de uitscheiding van galzouten in de darm stimuleren. Galzouten zijn weliswaar nodig voor de vertering en opname van vetten in de dunne darm, maar galzouten zijn ook giftig voor veel bacteriën. Daarnaast worden galzouten door bepaalde bacteriën omgezet in verbindingen die schadelijk voor de darm kunnen zijn.
Doordat vetrijke voeding de doorlaatbaarheid van de darm verhoogt, zorgt het er ook voor dat er iets meer bacterieel lipopolysacharide (LPS) in het bloed aanwezig is. LPS is een onderdeel van de celwand van bacteriën en activeert het immuunsysteem.

Een gezond darmmilieu voorkomt ontstekingen (cytokinenstorm)

Onderliggende problemen bij hersenmistDe gezonde darm is doorlaatbaar voor voedingsstoffen en vormt tegelijkertijd een barrière voor pathogenen (ziekteverwekkers). Deze beschermfunctie wordt verzorgd door het darmmicrobioom, het darmslijmvlies en het immuunsysteem van de darmen. De tight junctions in de darmwand reguleren de permeabiliteit. Disfunctie van deze tight junctions, dat ook wel ‘leaky gut’ of lekkende darm of hyper permeabele darm wordt genoemd, speelt een rol in de pathogenese van verschillende ziekten.

Door de poreuze darm kunnen bacteriën, schimmels, parasieten en hun toxinen, onverteerde voedseldeeltjes en afvalstoffen, die gewoonlijk niet in het bloed worden opgenomen, nu wel de bloedbaan bereiken. Hierdoor ontstaat er een zware belasting van het immuunsysteem en de lever. Wanneer de darmwand beschadigd is, kunnen ook grotere deeltjes als onvolledig verteerde eiwitten, vetten en toxines in het bloed worden opgenomen.

Het lichaam beschouwt deze deeltjes als lichaamsvreemd. In een poging de indringers onschadelijk te maken, vormt het lichaam antilichamen zoals IgE en IgG. Dit is de reden waarom iemand plotseling allergisch kan reageren op een voedingsmiddel, dat in het verleden nooit problemen opleverde. Het leaky gut syndroom veroorzaakt vaak ook hersenmist. Door de overgevoeligheid worden meer inflammatoire cytokines (cytokinenstorm)geproduceerd.

Dit wijst op een vicieuze cirkel: een toegenomen darmpermeabiliteit zorgt voor het passeren van lichaamsvreemde stoffen, wat bijdraagt tot een pro-inflammatoire immuunreactie op het darmweefsel. Deze immuunreactie op het darmweefsel bevordert op haar beurt het verder lekken van de darm.

Onderliggende problemen bij hersenmistVoor een gezond darmmilieu is het essentieel mogelijke voedselallergenen te elimineren. Aan de hand van specifieke IgE- en IgG-testen kunnen voedselovergevoeligheden worden ontdekt. Met name gluten, melk, suiker, ei, vis, kippenei, vlees, noten, bepaalde specerijen en bepaalde vruchten blijken vaak allergeen. Extra inname van pre- en probiotica ondersteunen de commensale darmflora.

Hersenmist aanpakken met natuurlijke antihistaminica

Regulier wordt hooikoorts vaak behandeld met antihistaminica. In het complementaire veld maakt men vaak gebruik van natuurlijke stoffen met een anti-histaminewerking.

De functionele geneeskunde gaat op zoek naar de onderliggende oorzaken. Gedurende de zoektocht naar de oorzaken kan er eventueel een natuurlijk antihistaminicum worden ingezet.

Opties voor alternatieve histamineremmers zijn:Onderliggende problemen bij hersenmist
Quercitine
Quercetine heeft naast een sterke (algemene) ontstekingsremmende activiteit ook invloed op ontstekingen gerelateerd aan allergie of auto-immuniteit.
Het stabiliseert mestcellen en eosinofiele granulocyten met remming afgifte histamine, IgE en pro-inflammatoire cytokines (zoals TNF-α, IL-1β, IL-4, IL-6, IL-8). Het geeft een verbetering van de Th1/Th2-balans (T-helpercellen type 1 en 2).

Resveratrol
Resveratrol heeft ontstekingsremmende effecten, door neerregulatie van de pro-inflammatoire transcriptiefactoren NF-κB en AP-1 (activator protein-1). Maar ook door remming van activering van het zogenaamde NLRP3-inflammasoom (ook belangrijk bij COVID). Daarnaast zorgt het voor remming van de aanmaak van pro-inflammatoire eicosanoïden (door remming van cyclooxygenase- enzymen) en verlaging van de aanmaak en afgifte van pro-inflammatoire cytokines (ontstekingseiwitten).

Interessant is ook nog dat resveratrol de verhoging van het anti-inflammatoire cytokine IL-10 en de verlaging van de productie van vrije radicalen (door opregulatie van Nrf2) regelt. De activering van SIRT1 in darmepitheel zorgt voor ontstekingsremming door het tegengaan van intestinale dysbiose.

Resveratrol heeft kort samengevat 6 aangetoonde antiallergische effecten door:

  1. Afname van de hoeveelheid Th2- cellen (type 2 T-helpercellen) en remming van de cytokineproductie (IL-4, IL-5, IL-13) door aanwezige Th2-cellen.
  2. Remming van de synthese van pro-inflammatoire mediatoren door humane mestcellen en remming van mestceldegranulatie.
  3. Remming van de activering en degranulatie van eosinofiele granulocyten.
  4. Remming van de expressie van TLR2 (Toll-like receptor 2, aanwezig op dendritische cellen en mestcellen) en allergeenspecifieke CD4+ en CD8+ Tcellen, die een centrale rol spelen bij allergische ontstekingen.
  5. Neerregulatie van de synthese van IgE door B-cellen, pro-inflammatoir IL-31 door Th2-cellen en pro-inflammatoir IL-6 door keratinocyten.
  6. Immunosuppressie door opregulatie van de transcriptiefactor FOXP3 (forkhead box P3), die de ontwikkeling en functie van Treg (regulatoire T-cellen) aanstuurt, met toename van de aanmaak (synthese) van het ontstekingsremmende IL-10 door Treg.

Astaxanthine

Astaxanthine heeft een ontstekingsremmende werking, omdat onderzoek aan het licht heeft gebracht dat astaxanthine de productie remt van ontstekingsbevorderende cytokinen (TNF-α, IL-1β) en ontstekingsmediatoren (stikstofoxide (NO), PGE2) in geactiveerde macrofagen door inhibitie van NF-κB-activering.

NF-κB (nuclear factor kappa B) is een celcomponent die de ontstekingsrespons aanstuurt door het reguleren van de expressie van pro-inflammatoire genen. Genen die onder meer coderen voor de enzymen iNOS en COX-2 die verantwoordelijk zijn voor de productie van respectievelijk NO en PGE2. Maar ook voor de bekende cytokinen TNF-α en IL-1β.

Deze ontstekingsmediatoren en cytokinen activeren andere afweercellen en kunnen chronische ontstekingsziekten geven. Overactiviteit van NF-κB wordt gelinkt aan chronische inflammatoire aandoeningen.
Astaxanthine kan activering van T-lymfocyten voorkomen op vergelijkbare manier als veelgebruikte antihistaminica (cetirizine dihydrochloride, azelastine). [J Pharmacol Sci. 2004;94(2):129-36.]

Oligomere Proantho Cyanidines (OPC)

Veel studies tonen aan dat Oligomere Proantho Cyanidines (OPC), een krachtige ontstekingsremmende en antiallergische activiteit bezit. Ook remt OPC de synthese en afgifte van histamine door mestcellen en de afgifte van zuurstofradicalen door geactiveerde neutrofielen. Een verhoogde productie van leukotriënen wordt in verband gebracht met allergieën.

Wetenschappers hebben ontdekt dat OPC de activering van nuclear factor-kappa B (NF-kB) in macrofagen remt. Dit duidt erop dat OPC invloed heeft op chronische ontstekingsziekten. NF-kB omvat een belangrijke groep induceerbare transcriptiefactoren die de afweer en ontstekingsrespons reguleren. Activering van macrofagen leidt via activering van NF-kB tot de vorming en afgifte van ontstekingsmediatoren, waaronder stikstofmonoxide (NO), PGE2 en cytokines (IL-1bèta, IL-2, IL-6, IL-8, TNF-alfa).

Deze ontstekingsmediatoren (cytokinen) activeren op hun beurt NF-kB, wat leidt tot versterking van de ontstekingsreactie en het ontstaan van chronische ontstekingen. OPC remt overproductie van ontstekingsmediatoren, met name NO en PGE2.

Scuttellaria (kruid)

Onderliggende problemen bij hersenmist

Een van de meest bekende werkingen van Scuttelaria is de remming op de histamineafgifte tijdens allergieën. Het is een kruid dat veel gebruikt wordt in de Chinese geneeskunde vanwege zijn anti-inflammatoire eigenschappen.

Boswellia serrata (gedroogde gomhars)

In de Indiase ayurvedische geneeskunde wordt de tropische wierookboom Boswellia serrata (die behoort tot de Burseraceae familie) al duizenden jaren gebruikt als krachtige, natuurlijke ontstekingsremmer. Boswellia-extracten worden meestal gestandaardiseerd op een hoog gehalte AKBA (3-O-acetyl-11-keto-β-boswelliazuur).

De werkzaamheid van een boswellia-extract wordt niet alleen bepaald door het gehalte werkzame stoffen, maar ook door de biologische beschikbaarheid van deze stoffen na orale inname. De opname van boswelliazuren wordt beter wanneer deze worden ingenomen bij een vetrijke maaltijd. Het boswellia- extract (met name AKBA) stabiliseert mestcellen en remt de histamine-afgifte door mestcellen op dosisafhankelijke wijze.

Boswellia remt tevens het enzym 5-LOX, COX-1, de (over)expressie van nuclear factor kappa B (NFκB), een nucleaire transcriptiefactor die een belangrijke rol speelt bij chronische ontstekingsziekten, de proinflammatoire cytokines zoals TNF-α (tumornecrosisfactor-alfa), IFN-γ (interferon-gamma), interleukines (IL- 1β, IL-2, IL-4, IL-6).

Ribes Nigrum

Onderliggende problemen bij hersenmistAnthocyaninen uit zwarte aalbessen en bosbessen oefenen een ontstekingsremmende activiteit uit bij dagelijkse inname van 300 mg. Anthocyaninen remmen de activatie van NF-κB en hierbij dus ook de inflammatoire respons. De plasmaconcentraties van de ontstekingsbevorderende chemokines IL-8 en IFN-alfa daalden. Ook de cytokines IL-4 en IL-13 werden geïnhibeerd.

Ribes Nigrum kan dus een rol spelen in de behandeling van chronische inflammatoire aandoeningen door inhibitie van NF-κB en een daling van allerlei ontstekingsmediatoren (cytokines TNF-alfa en IL-6).
Gelet op de anti-inflammatoire activiteit kan ribes nigrum ook een rol spelen bij remming van inflammatie veroorzaakt door het coronavirus SARS-CoV-2.

Marijke de Waal malefijt

 

Marijke de Waal Malefijt

 

 

Onderliggende problemen bij hersenmist

Lees meer over onze voeding online trajecten.

Darm Microbioom Plus ontlastingtest

Onderliggende problemen bij hersenmistVerkoopprijs (incl. BTW): € 336,95
Koop deze test hier

De microbioom plus ontlastingstest omvat de microbiologische analyse van aërobe en anaerobe sleutelbacteriën, alsook van schimmels en gisten (Candida albicans en Candida spp.), LPS-dragende bacteriën, Proteobacteria, spijsverteringsresiduen en α-1-antitrypsine, calprotectine, galzuren, pancreas-elastase, secretorisch IgA, betadefensin, EPX en zonuline in de ontlasting. Verder wordt het menselijke intestinale microbioom bepaald door middel van sequentiebepaling van het genoom van de darmflora.

Het intestinale microbioom, het totaal van alle micro-organismen, die de darm koloniseren, is van vitaal belang voor de menselijke gezondheid. Een dysbiose van het darmmicrobioom wordt – zoals talrijke studies bewijzen – geassocieerd met verschillende ziekten: metabool syndroom, diabetes, inflammatoire darmziekten zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa, prikkelbare darmsyndroom, darmkanker, calciumoxalaat-nierstenen, cardiovasculaire ziektes, reumatoïde artritis, evenals neurologische aandoeningen.

Histamine ontlastingstest

Histamine ontlastingtestVerkoopprijs (incl. BTW): € 47,25
Koop deze test hier
Laboratoriumanalyse van histamine in de ontlasting als eerste onderzoek bij een mogelijke histamine-intolerantie.

 

Histamine

Histamine speelt een centrale rol bij allergische reacties. Verhoogde fecale histamineconcentraties kunnen veroorzaakt zijn door een toegenomen histamine-inname via de voeding of verhoogde intestinale rottingsactiviteit en histamine-synthese van darmbacteriën (waaronder LPS-dragende bacteriën). Deze bacteriële metabole activiteit wordt voornamelijk veroorzaakt door het hoge aantal Proteobacteria. Bij een gelijktijdig gereduceerde diversiteit kunnen symptomen zoals bij histaminine-intolerantie voorkomen. Een toereikend aantal van boterzuurproducerende bacteriën zoals Faecalibacterium prausnitziials ook een grote diversiteit van gunstige functionele bacteriën in de darm kunnen oorzakelijk deze symptomen tegengaan.

Onderzoek van een darmmicrobioom plus ontlastingtest en een histamine ontlastingtest geven meer helderheid (diagnostisch) wat er nu precies aan de hand is.

Referenties

[1] Inflammatory Leptomeningeal Cytokines Mediate COVID-19 Neurologic Symptoms in Cancer Patients by Jessica Wilcox et al. Cancer Cell. www.cell.com/cancer-cell/fulltext/S1535-6108(21)00051-9
[2] Inflammation Causes Brain Fog & Mental Sluggishness. Neuroscience November 15, 2019. neurosciencenews.com/inflammation-mental-sluggishness-15212/%5B/vc_column_text%5D%5B/vc_column%5D%5B/vc_row%5D

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen