skip to Main Content
Kenniscentrum - sinds 2005 - met ruim 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Inname van choline vaak onvoldoende

Een cholinetekort gaat gepaard met een niet-alcoholische leververvetting (NASH) [1-2] en lever-, spier- en hersendisfunctie en leidt mogelijk ook tot nierdisfunctie.

Een te lage cholinestatus verstoort in de lever de vetstofwisseling, bevordert insulineresistentie, leidt tot meer DNA-schade, zorgt voor verandering van genexpressie (vooral in combinatie met een foliumzuurtekort) en verhoogt de bloedspiegels van homocysteïne en urinezuur.

Choline: een belangrijke essentiële voedingsstof

Choline is een belangrijke essentiële voedingsstof maar krijgt veel minder aandacht dan het verdient. Het is betrokken bij belangrijke fysiologische processen in het hele lichaam. De choline-inname en cholinebehoefte van mensen varieert sterk. We krijgen vaak minder choline binnen dan nodig. In voeding is choline aanwezig in de vorm van fosfatidylcholine (lecithine), vrij choline, fosfocholine, sfingomyeline, glycerofosfocholine en lysofosfatidylcholine.

Goede voedingsbronnen van choline zijn eieren, vlees, lever, gevogelte, vis, soja en tarwekiemen. Granen, peulvruchten, noten, fruit, groenten (koolsoorten) en zuivel bevatten kleinere hoeveelheden choline.Inname van choline vaak onvoldoende

Een overwegend of geheel plantaardig eetpatroon vergroot de kans op een cholinetekort. Choline kan desgewenst worden gesuppleerd, bijvoorbeeld in de vorm van cholinebitartraat of fosfatidylcholine.

De cholinebehoefte

De cholinebehoefte is mede afhankelijk van de oestrogeenspiegel en inname van het aminozuur methionine (ei, vis en sommige soorten vlees bevatten veel van dit aminozuur), folaat, vitamine B12 en betaïne (in kleine hoeveelheden in bietjes, groene bladgroenten, granen, vis, vlees en gevogelte). Daarbij zorgt een reeks veel voorkomende genetische varianten (polymorfismen) van enzymen (zie ook‘ activiteit van de lever(CYP)enzymen), betrokken bij de stofwisseling van choline en folaat, voor (sterke) verhoging van de individuele cholinebehoefte.

Risicogroepen voor een (ernstig) cholinetekort zijn vegetariërs en veganisten, vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven, alcoholisten en mensen met een verhoogde cholinebehoefte door genetische polymorfismen. [3-7]

Cholinetekort

Bij mensen met een cholinetekort kan sporten leiden tot overmatig verlies van spierweefsel. Daarnaast zijn er aanwijzingen dat bij een lage choline-inname de kans op angststoornis, (leeftijdsgerelateerde) cognitieve achteruitgang, neurodegeneratieve ziekten en een (versnelde) atherosclerose op termijn hoger is. Een lage choline-inname wordt tevens in verband gebracht met verhoogde biomarkers voor (chronische) laaggradige ontsteking (CRP, IL-6, TNF-alfa).

Een optimale choline-inname zorgt voor daling van de homocysteïnespiegel, samen met andere essentiële nutriënten die betrokken zijn bij methyleringsprocessen. Een Canadese bevolkingsstudie (3214 mannen en vrouwen) toonde aan dat een hogere cholineinname uit voeding duidelijk een lager lichaamsgewicht en betere lichaamssamenstelling geeft, waaronder een lagere vetmassa, hogere vetvrije (spier)massa en een lager percentage buikvet. [8]

In een bevolkingsonderzoek (2394 volwassenen) is een relatie gevonden tussen de choline-inname uit voeding en de nuchtere bloedglucose- en insulinespiegel en mate van insulineresistentie. [9]

Inname van choline vaak onvoldoendeIn een studie namen astmaklachten en medicijngebruik significant af, vergeleken met de uitgangssituatie en de controlegroep. Ook zagen de onderzoekers een significante daling van bronchiale hyperreactiviteit. Tevens daalden significant de met astma geassocieerde biomarkers voor (allergische) ontsteking en oxidatieve stress (IL-4, IL-5, TNF-alfa, cysteinyl leukotrieën , leukotrieën-B4, 8-isoprostanen) in de cholinegroep.[10-11]

Choline en interacties

  • Methotrexaat verhoogt de cholinebehoefte.[12]
  • Cholinesuppletie (als cholinebitartraat) kan de effectiviteit van lithium bij bipolaire stoornis verhogen.[13]
  • Een hoge dosis choline kan de bloeddruk en/of bloedglucosespiegel verlagen. Bij gebruik van diabetesmedicijnen of bloeddrukverlagende medicijnen dient hiermee rekening te worden gehouden.
  • Hoge doseringen choline (rond 3500 mg/dag) zijn contra-geïndiceerd bij depressie, ziekte van Parkinson en ernstige lever- en nierziekten.[14]
  • Een cholinetekort beïnvloedt de activiteit van leverenzymen, die betrokken zijn bij de omzetting en afbraak van medicijnen. Dit kan de effectiviteit en toxiciteit van medicijnen zoals fenobarbital en paracetamol veranderen. Zorg voor voldoende inname van choline bij medicijngebruik.[15]
  • Choline, L-carnitine en cafeïne hebben synergetische activiteit bij het stimuleren van mitochondriale vetzuuroxidatie en verlagen van het percentage lichaamsvet. Choline heeft een L-carnitinesparend effect door het verlagen van de nierenuitscheiding van L-carnitine.[16-17]
  • Bij te hoge doseringen kan choline bijwerkingen geven zoals zweten, een visgeur, gastro-intestinale problemen (o.a diarree) en misselijkheid.

Meer lezen over choline:

Choline: een zwaar onderschat voedingsbestanddeel
Leverschade door cholinetekort?
Trimethylglycine: voedingsstof voor de lever
Alzheimer: hersenkrimp voorkomen

Referenties

1. Corbin KD et al. Choline metabolism provides novel insights into nonalcoholic fatty liver disease and its progression. Curr Opin Gastroenterol. 2012;28:159-165.
2. Guerrerio AL et al. Choline intake in a large cohort of patients with nonalcoholic fatty liver disease. Am J Clin Nutr. 2012;95:892-900.
3. Fischer LM et al. Dietary choline requirements of women: effects of estrogen and genetic variation. Am J Clin Nutr. 2010;92(5):1113-1119.
4. Ganz AB et al. Common genetic variants alter metabolism and influence dietary choline requirements. Nutrients. 2017;9(8).
5. Ganz AB et al. Genetic impairments in folate enzymes increase dependence on dietary choline for phosphatidylcholine production at the expense of betaine synthesis. FASEB J. 2016;30(10):3321-3333.
6. Vennemann FB et al. Dietary intake and food sources of choline in European populations. Br J Nutr. 2015;114:2046-2205.
7. Leermakers ET et al. Effects of choline on health across the life course: a systematic review. Nutr Rev. 2015;73:500-522.
8. Gao X et al. Higher dietary choline and betaine intakes are associated with better body composition in the adult population of Newfoundland. PLoS ONE. 2016;11:e0155403.
9. Gao X et al. High dietary choline and betaine intake is associated with low insulin resistance in the Newfoundland population. Nutrition. 2017;33:28-34.
10. Mehta AK et al. Choline attenuates immune inflammation and suppresses oxidative stress in patients with asthma. Immunobiology. 2010;215(7):527-34.
11. Columbo M et al. Asthma in the elderly: the effect of choline supplementation. Allergy Asthma Clin Immunol. 2016;12:15
12. Hardwick RN et al. Increased susceptibility to methotrexate-induced toxicity in nonalcoholic steatohepatitis. Toxicol Sci. 2014;142(1):45-55.
13. Stoll AL et al. Choline in the treatment of rapid-cycling bipolar disorder: clinical and neurochemical findings in lithium-treated patients. Biol Psychiatry. 1996;40(5):382-8.
14. Food and Nutrition Board, Institute of Medicine. Choline. Dietary reference intakes: thiamin, riboflavin, niacin, vitamin B-6, vitamin B-12, pantothenic acid, biotin, and choline. Washington D.C.: National Academy Press; 1998:390-422.
15. Konstandi M et al. Effects of choline-deprivation on paracetamol- or phenobarbital-induced rat liver metabolic response. J Appl Toxicol. 2009;29:101-109.
16. Hongu N et al. Caffeine, carnitine and choline supplementation of rats decreases body fat and serum leptin concentration as does exercise. J Nutr. 2000;130(2):152-7.
17. Sachan DS et al. Decreasing oxidative stress with choline and carnitine in women. J Am Coll Nutr. 2005;24(3):172-6.

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen