skip to Main Content
Kenniscentrum - sinds 2005 - met ruim 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Tips bij somberheid en milde depressie

Een serotoninetekort is in verband gebracht met diverse klachten en aandoeningen waaronder somberheid, depressie, paniekaanvallen, gebrek aan libido, (eet)verslavingen, obsessief gedrag, (auto)agressie, verstoorde temperatuurregulatie, verminderde pijntolerantie, slaapproblemen en maagdarmklachten.

Neurotransmitters

hersenenEr zijn verschillende stoffen die de overdracht in de hersenen reguleren, de zogenaamde neurotransmitters. Onze stemming wordt o.a. bepaald door de neurotransmitter serotonine. Een tekort aan serotonine kan somberheid en/of depressie veroorzaken. Een serotoninetekort kan verschillende oorzaken hebben. Genetische aanleg kan een rol spelen, maar een serotonineverlaging kan ook komen door stress, een verhoogde cortisolspiegel, insulineresistentie en een tekort aan bepaalde voedingsstoffen, waaronder vitamine B6, magnesium en het aminozuur tryptofaan.

Er zijn verschillende manieren om de hoeveelheid serotonine te verhogen. Sporten bijvoorbeeld zorgt voor een toename van diverse neurotransmitters waaronder serotonine. Ook zonlicht kan de serotonine-aanmaak bevorderen. Winterdepressie waarvan sommige mensen last van hebben, kan o.a. te maken hebben met een gebrek aan zonlicht.

Natuurlijke middelen tegen depressie

Bij milde vormen van depressie, zeker indien deze van tijdelijke aard zijn of zijn veroorzaakt door bijvoorbeeld het verlies van een dierbare kunnen natuurlijke supplementen uitkomst bieden. Meestal zonder bijwerkingen (behalve bij bepaalde Cyp-enzymafwijkingen van de lever kunnen ook natuurlijke middelen bijwerkingen geven). Een van de bekendste voorbeelden is het sint-janskruid (Hypericum).

Hypericum is een van de sterkst werkzame natuurlijke middelen met een antidepressief effect. Dit kruid verhoogt het serotoninegehalte in de hersenen. Het nadeel van sint-janskruid is dat het bij gelijktijdig gebruik, veel interacties kan aangaan met andere geneesmiddelen, denk aan: maagzuurremmers, bloedverdunners, hartmedicatie.

Tips bij somberheid en milde depressie

Een goed alternatief dat minder wisselwerkingen geeft met overige medicatie is een Afrikaans kruid Griffonia, ofwel 5-HTP genaamd. Dit aromatische aminozuur 5-hydroxytryptofaan fungeert als antioxidant en is de directe voorloperstof van serotonine en melatonine. 5-HTP wordt goed opgenomen door het lichaam en passeert gemakkelijk de bloedhersenbarrière waardoor het goed in de hersenen komt.

Dit natuurproduct helpt tegen milde depressies, onder meer wanneer daarbij sprake is van onrust of geïrriteerdheid. 5-HTP is bij een milde depressie even effectief als de SSRI (serotonineheropnameremmer) fluoxetine. Bij liefdesverdriet helpt 5-HTP de eerste weken beter door te komen. Ook kan 5-HTP bij paniekaanvallen worden ingezet. 5-HTP zorgt voor een betere verzadiging na het eten en gaat eetbuien tegen.

Ook saffraan wordt vaak als natuurlijk middel toegepast. Saffraan gaat wat minder interacties aan, maar is ook iets minder effectief bij depressie. Verschillende bestanddelen in saffraan (crocine, crocetine, safranal) hebben een antidepressieve werking, mede door ontstekingsremming, verlaging van oxidatieve stress, regulatie van de stressrespons (hypothalamus-hypofyse-bijnieras), stimulering van de GABA-erge (gamma-aminoboterzuur) neurotransmissie en remming van heropname van monoamine neurotransmitters (dopamine, norepinefrine, serotonine) in de hersenen.

Ashwagandha kan helpen tegen stressgerelateerde (reactieve) depressie door beïnvloeding van de serotonerge en adrenerge neurotransmissie. In een humane studie met proefpersonen met chronische stress daalden symptomen van depressie (vastgesteld met de General Health Questionnaire-28 en Depression Anxiety Stress Scale) significant door suppletie met ashwagandha, namelijk met 64-79%.

Rhodiola verbetert de serotonineniveau’s in de hippocampus en repareert schade aan de neuronen. De actieve stoffen rosavin en salidroside verminderen depressie door het transport van tryptofaan en 5 HTP te verbeteren en door het verminderen van de actie van het Cyp-enzym COMT (catechol-O-methyltransferase) in de lever. De werking wordt bepaald door het percentage rosavin. Er zijn supplementen met 1%, 3% en 5% rosavin. Waarbij geldt, dat hoe hoger het percentage rosavin, hoe groter de werking van het supplement. Daarnaast kunnen de supplementen ook nog verschillende hoeveelheden Rhodiola bevatten.

Alle genoemde alternatieve middelen werken doorgaans binnen enkele weken.

Interacties tussen middelen

Combineer deze natuurlijke middelen nooit op eigen initiatief met reguliere antidepressiva want dat is niet zonder risico. Laat je goed adviseren op interacties door een apotheker wanneer je deze natuurlijke middelen wilt combineren met je reguliere medicatie.

Stop nooit zomaar met je reguliere antidepressivum zonder overleg met je huisarts, psychiater of psychotherapeut. Als je overweegt om natuurlijke alternatieven te proberen bespreek dit dan eerst met je arts of behandelaar.

Ook kun je hierover informatie inwinnen bij de Vitamineapotheek.nl. Zij kunnen voor je nagaan of er sprake is van eventuele interacties met je geneesmiddelgebruik. Zij zijn tevens goed op de hoogte betreffende orthomoleculaire middelen, kruiden en andere bijzondere supplementen die er op de markt bestaan en kunnen dus goed adviseren over interacties tussen reguliere en alternatieve middelen.

DNA-paspoort en antidepressivaTips bij somberheid en milde depressie

Met DNA-paspoort worden lever-CYP-enzymen getest. Op die manier krijgt men een breed inzicht in de activiteit van de stofwisseling met betrekking tot medicijngebruik (ook bij medicatie tegen depressie).

De genen, die belangrijk zijn voor de werking van antidepressiva zijn CYP2D6, CYP2C19, CYP1A2, CYP2C9, CYP3A4, CYP3A5, COMT en GRIK4. Specifieke eigenschappen van deze genen zijn vaak de oorzaak van veel bijwerkingen of een niet-werkend medicijn.

In het DNA-rapport worden de gevonden varianten beschreven en wordt aangegeven welk effect dit kan hebben op uw medicijngebruik. Ook worden in de bijlage bij dit rapport de relevante gen-medicatiecombinaties aangegeven en wordt aangegeven of er een doseringsadvies in de Kennisbank van de KNMP aanwezig is. Aan de hand daarvan kunnen psychiater, arts en apotheker het beste medicijn en de juiste dosering bepalen. Kortom, antidepressiva op maat op basis van uw eigen DNA-profiel, is met een DNA-paspoort nu mogelijk.

Post SSRI Sexual Dysfunction-syndroom (PSSD)

Hoewel algemeen wordt aangenomen dat seksuele bijwerkingen van reguliere SSRI’s (selectieve serotonine-heropnameremmers) herstellen na staken van het geneesmiddel, is dit niet altijd het geval.

Tijdens het gebruik van SSRI’s kunnen stoornissen van de seksuele functie optreden. Zo zijn SSRI’s geassocieerd met verminderd libido, erectiele disfunctie, ejaculatiestoornissen, vertraagd orgasme en anorgasmie (Rosen e.a.1999).

Het Nederlands Bijwerkingen Centrum Lareb heeft meerdere meldingen (565 sinds de jaren negentig, waarbij het in 86 gevallen ging om persisterende klachten na het staken van de SRRI) ontvangen van patiënten die last hebben van blijvende seksuele functiestoornissen na staken van SSRI’s. Hoewel meerdere factoren kunnen bijdragen aan blijvende seksuele functiestoornissen, is een rol van SSRI’s niet uit te sluiten. Zelfs jaren na het stoppen van de SSRI kunnen klachten blijven bestaan en grote gevolgen hebben voor de kwaliteit van leven. Gemiddeld waren patiënten 3,5 jaar na het staken van hun SSRI’s nog niet hersteld. Naar schatting gebruiken in Nederland 600.000 mensen SSRI’s.

Psychologische problemen en psychiatrische aandoeningen kunnen ook seksuele functiestoornissen veroorzaken. Daarom is het lastig vast te stellen of de aandoening of het geneesmiddel de oorzaak is.

Tips bij somberheid en milde depressieLeaky gut en leaky brain bij depressie

Leaky brain staat voor verhoogde doorlaatbaarheid van de bloed-hersenbarrière. Dit kan een rol spelen bij de pathogenese en pathofysiologie van psychiatrische aandoeningen en depressiviteit. Diverse studies tonen de relatie aan tussen een dysbiose in de darmen en een verstoorde darm-hersen-as met depressie als gevolg. Er is dan sprake van translocatie van Lypopolisacchariden (LPS) bacteriën en andere commensale antigenen in de circulatie, wat een cytokinenstorm veroorzaakt met risico op depressie.

Verlaagde aanwezigheid van goede bacteriën in de darm zoals Ruminococcus, Feacalibacterium en Rosburia geven eveneens risico op terugval na remissie bij depressie. Micro-organismen die in de darmen leven kunnen het brein zowel positief als negatief beïnvloeden.

Tips bij somberheid en milde depressieOok voedselallergenen (triggerfoods) spelen bij een lekkende darm (leaky darmen) een rol in de pathogenie en progressie van depressie. Dieetinterventies kunnen verbeteringen/remissie geven bij depressie.

Melatonine heeft beschermende en herstellende effecten op de functie en integriteit van de bloed-hersenbarrière via diverse routes. Melatonine blijkt ook de doorlaatbaarheid van de darmen te verlagen en zelfs de leaky gut te herstellen.

Meditatie geeft een serotonineverhoging

Tips bij somberheid en milde depressieVeel mensen mediteren om mentale en fysieke vermoeidheid op te lossen en tot rust te komen. Andere mensen geven aan meer inzicht en verdieping van hun eigen bewustzijn te willen ervaren. Diverse onderzoeken geven aan dat regelmatig mediteren positieve effecten heeft op het stressniveau van mensen maar ook tot meer zelfrealisatie leidt.

De bloeddruk normaliseert, maar dit geldt ook cortisol, adrenaline etc. In de afgelopen decennia is er diepgaand onderzoek verricht naar de effecten en gezondheidsvoordelen van meditatie aan honderden universiteiten en onderzoekscentra in meer dan 30 landen. Meer dan 600 wetenschappelijke onderzoekingen hebben vele artikelen en onderzoeksrapporten opgeleverd die zijn gepubliceerd in bekende wetenschappelijke vakbladen.

De afname van stresshormonen als cortisol en adrenaline in samenhang met een toename van de serotonine en melatonine door meditatie, zijn opvallende aspecten die uit wetenschappelijk onderzoeken naar voren komen.

De positieve effecten van mediteren lijken evident. Het vermindert stress, angst en depressieve klachten. Meditatie zorgt voor een betere concentratie en meer balans in je emoties. Wanneer je veel last hebt van angsten is het aan te raden om op een gelijkmatige manier met mediteren te beginnen. Wanneer er geen prikkels van buitenaf zijn, krijgen gedachten alle ruimte. Dat kan leiden tot ongewone sensaties en soms zelfs tot hallucinaties, vooral bij langdurige meditaties.

Mensen met psychische klachten die willen gaan mediteren raad ik aan zich te laten begeleiden door een gekwalificeerde trainer. Meditatie in combinatie met gedragstherapie kan zeer effectief werken bij depressie. Tenminste, als men de juiste meditatiemethode toepast.

Tips bij somberheid en milde depressie

 

 

Tessa Gottschal, mindfulness- en meditatietherapeut

 

Lees nog meer over tips bij depressie:

Risico op depressie door suiker?
Mindfulness en probiotica effectief bij depressie.
Specifieke probiotica verbetert stemmingen.
Patrick Holford: Chroom bij atypische depressie. 
Brede (voedings)aanpak bij depressie.
Ontstekingsbevorderende voeding en kans op depressiviteit bij vrouwen. 
Antidepressiva en overgewicht .
Genvariant verhoogt zelfmoordneiging. 

Serotonine urinetest

Serotonine urinetestVerkoopprijs (incl. BTW): € 49,30
Koop deze test hier
Laboratoriumanalyse van de concentratie van de neurotransmitter serotonine in de urine. Ter beoordeling van een serotoninegebrek.

Serotonine is een biogene amine dat wordt geproduceerd in de menselijke stofwisseling, in de bloedplaatjes, in het maagdarmkanaal en in zenuwcellen. Als boodschapperstof en neurotransmitter coördineert serotonine de stemming, de eetlust, de seksualiteit, de slaap, angst, de temperatuur en de pijnbeleving.

Het gehalte van serotonine in de darmen kan door de voeding worden beïnvloed en het aminozuur tryptofaan ondersteunt de vorming van serotonine in de hersenen via de tussenstap hydroxy-tryptofaan (5-HTP). De cofactoren vitamine B6, biopterine (gevormd vanuit foliumzuur en vitamine B12), magnesium en ijzer verbeteren de synthese van serotonine.

Binnen de moderne laboratoriumdiagnostiek wordt de bepaling van serotonine in de urine gebruikt om een tekort aan serotonine, in relatie met de aanwezige symptomen en andere neurotransmitters en hormonen, te analyseren (zie “Neurostress-profiel”).

Vooral bij depressies en een burn-out syndroom vormt de serotonine-urinetest een belangrijk instrument. De uitkomsten dienen, in geval van een aangetoond serotonine tekort, als basis voor individuele behandeling met serotonine precursors en de cofactoren.

Indicaties:

– depressies als gevolg van een serotoninegebrek
– stemmingswisselingen
– nervositeit
– in- en doorslaapproblemen
– gebrek aan eetlust
– eetstoornissen
– angst- of paniekaanvallen
– migraine
– verhoogde pijngevoeligheid
– spierpijnen
– hoge bloeddruk
– prikkelbare darm

Referenties

1.Turner EH et al. Serotonin a la carte: supplementation with the serotonin precursor 5-hydroxytryptophan. Pharmacol Ther. 2006;109(3):325-38.
3. Jangid P et al. Comparative study of efficacy of l-5-hydroxytryptophan and fluoxetine in patients presenting with first depressive episode. Asian J Psychiatr. 2013;6(1):29-34.
4. Bruni O, et al. L-5-Hydroxytryptophan treatment of sleep terrors in children. Eur J Pediatr. 2004;163(7):402-7.
5. Emanuele E et al. An open-label trial of L 5-hydroxytryptophan in subjects with romantic stress. Neuro Endocrinol Lett 2010;31(5):663-6.
6.Kashani L et al. Comparison of saffron versus fluoxetine in treatment of mild to moderate postpartum depression: a double-blind, randomized clinical trial. Pharmacopsychiatry. 2016 Sep 5.
7.Lopresti AL et al. Saffron (Crocus sativus) for depression: a systematic review of clinical studies and examination of underlying antidepressant mechanisms of action. Hum. Psychopharmacol Clin Exp 2014;29:5170-527.
8.Hausenblas HA et al. Saffron (Crocus sativus L.) and major depressive disorder: a meta-analysis of randomized clinical trials. J Integr Med. 2013;11(6):377-83.
9. Bhatnagar M et al. Neuroprotective effects of Withania somnifera dunal.: A possible mechanism. Neurochem Res. 2009;34(11):1975-83.
10. Andrade C et al. A double-blind, placebo-controlled evaluation of the anxiolytic efficacy of an ethanolic extract of withania somnifera. Indian J Psychiatry. 2000;42(3):295-301.
11. Bhattacharya SK, et al. Anxiolytic-antidepressant activity of Withania somnifera glycowithanolides: an experimental study. Phytomedicine. 2000;7(6):463-9.
12. Chandrasekhar K et al. A prospective, randomized double-blind, placebo-controlled study of safety and efficacy of a high-concentration full-spectrum extract of ashwagandha root in reducing stress and anxiety in adults. Indian J Psychol Med. 2012;34(3):255-62.
13. Chen, Q. G., Zeng, Y. S., Qu, Z. Q., Tang, J. Y., Qin, Y. J., Chung, P., Wong, R., and Hagg, U. The effects of Rhodiola rosea extract on 5-HT level, cell proliferation and quantity of neurons at cerebral hippocampus of depressive rats. Phytomedicine. 2009;16(9):830-838. View abstract.
14. Qin, Y. J., Zeng, Y. S., Zhou, C. C., Li, Y., and Zhong, Z. Q. [Effects of Rhodiola rosea on level of 5-hydroxytryptamine, cell proliferation and differentiation, and number of neuron in cerebral hippocampus of rats with depression induced by chronic mild stress]. Zhongguo Zhong.Yao Za Zhi. 2008;33(23):2842-2846. View abstract.
15. Chen, Q. G., Zeng, Y. S., Tang, J. Y., Qin, Y. J., Chen, S. J., and Zhong, Z. Q. [Effects of Rhodiola rosea on body weight and intake of sucrose and water in depressive rats induced by chronic mild stress]. Zhong.Xi.Yi.Jie.He.Xue.Bao. 2008;6(9):952-955. View abstract.
16. Darbinyan G, Aslanyan G, Amroyan E. Clinical trial of Rhodiola rosea L. extract SHR-5 in the treatment of mild to moderate depression. Nord J Psychiatry 2007;61:343-8. View abstract.

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen