skip to Main Content
Kenniscentrum - sinds 2005 - met ruim 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Mindfulness en probiotica effectief bij depressie

Kan een online aanvullende behandeling van depressie na een beëindigde reguliere behandeling leiden tot een afname van overblijvende depressieve symptomen?

Patiënten bij wie nog symptomen resteren, na beëindiging van hun standaardbehandeling tegen depressie, lopen op tegen een gat in de hulpverlening.
Uit een onlangs in JAMA Psychiatry gepubliceerde gerandomiseerde klinische trial blijkt dat Mindful Mood Balance (MMB), een digitale versie van Mindfulness-based cognitieve therapie (MBCT) goed inzetbaar is bij een therapie tegen depressie. Uit een vergelijking tussen twee groepen mensen blijkt dat deze methode zeer geschikt is om beter om te gaan met nog voortdurende symptomen na het beëindigen van de standaard aangeboden therapieën.

Mindfulness, een uitdrukking die afkomstig is uit het angelsaksisch taalgebruik, vindt zijn oorsprong in het Boeddhisme. Het is een gemoedstoestand die getypeerd wordt door de bewustwording van de eigen fysieke ervaringen, gevoelens en gedachten, zonder onmiddellijk over te gaan op automatische reacties. Het heeft inmiddels als aanvullend instrument ter beheersing van depressies, toepassing gevonden in psycho- en gedragstherapie.
Als aandachts- en bewustwordingstraining blijkt mindfulness vooral geschikt voor degenen die na behandeling last blijven houden van problemen met slaap, piekeren of energiegebrek. Voor hen is het belangrijk terugval te voorkomen.

Hoewel bij online trainingen de therapietrouw vaak lager is dan bij direct persoonlijk contact, biedt MMB volgens een van de auteurs van het onderzoek, Zindel Segal, als voordelen: gemakkelijke toegankelijkheid, kostenbesparing en geen wacht- en reistijden. Deze van oorsprong Oekraïense klinisch psycholoog geldt als een autoriteit op het gebied van mindfulness en ontwikkelde deze online versie met financiële steun van het Amerikaanse National Institutes of Health..

Het onderzoek werd uitgevoerd onder patiënten die een behandeling ondergingen in klinieken van de Amerikaanse staat Colorado. Tussen 2015 en 2018 namen 460 personen deel die leden aan overblijvende depressieve symptomen. Van hen was ongeveer driekwart vrouw en de gemiddelde leeftijd lag rond 48 jaar. De helft van de deelnemers kreeg de gebruikelijke behandeling, de anderen kregen naast MMB ook nog acht online sessies, met enige ondersteuning per telefoon of mail. Van alle deelnemers werd informatie verkregen middels gevalideerde depressie-meetinstrumenten. De studie duurde drie maanden, met een follow-up na een jaar.

Degenen die ook MMB kregen, bleken beter af te zijn dan degenen die alleen de standaardbehandeling kregen. Hun symptomen namen significant meer af, zij hadden vaker een tijdelijke verbetering en kregen minder vaak een terugval. In de mindfulness-groep was het aantal depressievrije dagen groter, was er sprake van minder angst en verbeterde de kwaliteit van leven. Op het gebied van fysiek functioneren werden geen betekenisvolle verschillen gevonden.

Probiotica gunstig bij depressieMindfulness en probiotica effectief bij depressie

In een van de meest grondige reviews van probiotica-depressie literatuur constateerden Roumen Milev en Caroline Wallace dat 5 van de 7 studies, die onderzochten of probiotica kunnen helpen bij het verlichten van de meest voorkomende gediagnosticeerde psychische aandoeningen, dit daadwerkelijk aantoonden. Het gaat hierbij om bijvoorbeeld depressie, angststoornissen en PTSS. Bij alle 10 de geanalyseerde studies was de meest gebruikte probioticastam, behalve Lactobacillus acidophilus, Lactobacillus casei.

In een kleine, gerandomizeerde, dubbelblinde, placebo-gecontroleerde trial, werd gedurende 8 weken aan 40 mensen met aanzienlijke depressieve aandoeningen, een probioticakuur gegeven. Ook het dieet en bewegingsactiviteit werden vastgelegd en gecontroleerd. Na 8 weken bleek aan de hand van door de deelnemers zelf ingevulde vragenlijsten, dat deelnemers die een probiotisch supplement hadden gekregen, aanzienlijk lager scoorden op de Beck Depression-vragenlijst, dan degenen die een placebo hadden gekregen. De resultaten stemden overeen met een eerdere studie die aantoonde dat probiotica angststoornissen kan verlichten

De trial bevestigde tevens dat de toegenomen expressie van C-reactieve proteïnen (CRP), als ook pro-inflammatoire cytokines als TNF-A, IL-1B, en IL-6, terugkerende motieven zijn in patiënten met psychische symptomen of angststoornissen. Dit zou kunnen worden toegeschreven aan toegenomen darmpermeabiliteit, ook ‘lekke darm-syndroom’ genoemd.

C-reactieve proteïnen zijn stoffen die worden geproduceerd in de lever in reactie op ontstekingen. Hoge waarden hiervan kunnen een indicatie zijn van zowel ontstekingen als kanker. Dit is typerend voor ontstekingsmoleculen in ons lichaam, waarvan een aantal gelinkt worden aan vele bekende ziektes, waaronder depressie en angststoornissen. Van lage ontstekingswaarden wordt vermoed dat die iets zouden kunnen zeggen over de levensverwachting bij mensen.

Bloedtests leken in de probioticagroep ook verlaagde insulinewaarden en insulineresistentie, toegenomen glutathionwaarden en lagere ontstekingsmarkers van C-reactieve proteïnenconcentraties aan te geven.

Darmen-Hersen-As

Patiënten die lijden aan depressies ervaren aanzienlijke symptomen op het gebied van stemming, angst en cognitie. De meeste antidepressiva werken doordat ze de neurotransmitteractiviteit in de hersenen veranderen.
In het laatste decennium heeft onderzoek echter een extensief tweerichtings-communicatienetwerk tussen het gastro-internale kanaal en het centrale zenuwstelsel te zien gegeven, de zogenoemde darmen-hersen-as.

De darmen-hersen-as blijkt invloed te hebben op gedrag en onderzoekers noemen dit dan ook de “social gut”. Psychiatrische stoornissen worden gekoppeld aan veranderingen in het darmmicrobioom. Dit zou mogelijkerwijs kunnen leiden tot een nieuwe aanpak van depressie.

Probiotica en gedrag

Bij een bipolaire stoornis wisselen depressieve periodes en manische periodes zich af. Onderzoeker Robert Yolken [3] onderzoekt het darmmicrobioom van mensen in een manische periode. Het darmmicrobioom blijkt af te wijken van de perioden dat ze niet manisch zijn. Met behulp van uitgebreide vragenlijsten probeert Yolken te achterhalen welke factoren het darmmicrobioom beïnvloeden vlak voordat een manische periode optreedt.

Meer in het algemeen blijkt men een lage Quality of Life en depressieve gevoelens in verband te kunnen brengen met Bacteroides enterotype 2, een van de drie hoofdtypes waarin men darmmicrobiomen pleegt in te delen.

Er zijn ook sterke aanwijzingen dat het darmmicrobioom van invloed is op het ontstaan van autisme. Er zijn veel patiënten met autisme die spijsverteringsproblemen hebben. Zo blijkt men bij muizen autistisch gedrag te kunnen “opwekken” door het microbioom te veranderen. Het toevoegen van het probioticum Lactobacillus Reuteri blijkt het gedrag positief te beïnvloeden, waarschijnlijk via de aanmaak van oxytocine in de hersenen [5].

Relatie butyraat en depressies?

Butyraat (boterzuur) is een fermentatieproduct van anaerobe bacteriën en het komt van nature voor in melk, boter en kaas. Ook bepaalde bacteriën in het colon produceren butyraat, naast nog andere korte-keten vetzuren zoals propionaat en acetaat. Dit gebeurt door de fermentatie van voedingsvezels. Over het algemeen wordt bij butyraat met name gedacht aan de functies in de darm, zo is het een van de belangrijkste energiebronnen voor darmepitheelcellen. Gebrek aan dit vetzuur is vaker in verband gebracht met depressies.

Mindfulness en probiotica effectief bij depressieYoghurt en kaas: voer voor je hersenen

Gecultiveerde of rauwe kaas, melk en yoghurt kunnen L. casei and L. acidophilus een omgeving bieden, waarin ze kunnen gedijen en langer in leven kunnen blijven. Omdat deze soorten worden gebruikt bij de start van de productie en daardoor deel uitmaken van kaas, yoghurt of kefir, voorzien gecultiveerde zuivelproducten de microben van een instant beschikbare bron van haar meest geprefereerde voedsel wanneer ze aankomen in de darmen: lactose en caseïne.

Onderzoekers hebben zelfs gesuggereerd dat de genoemde zuivelproducten een makkelijkere, goedkopere en effectieve manier zijn om probiotica aan het publiek aan te bieden. Vooral gecultiveerde producten zoals kefir, zouden zo een rol kunnen spelen in het moderne dieet.

 

Elektro Magnetische Velden

 

 

 

Marijke Verstege

 

Mindfulness en probiotica effectief bij depressie

 

NDN nieuws is ook te vinden op www.ensie.nl  

Mindfulness en probiotica effectief bij depressieDarmmicrobioom & Depressie

  • Oscillibacter spp (Clostridium-categorie), is significant hoger bij depressieve patiënten.
  • Ruminococcus spp. en Dialister spp.zijn lager bij depressieve mensen.
  • Proteobacteria en in het bijzonder een hogere dichtheid van de soort Sutterella wordt vaak bij depressieve en autistische patiënten waargenomen.
  • Bij depressieve mensen worden meer LPS bacteriesoorten gevonden. LPS-bacteriën zijn gramnegatieve bacteriën, die in het buitenmembraan lipopolysacchariden (LPS) als zogenaamd endotoxine leiden en na het binnendringen in de darmmucosa bij een Leaky-Gut pro-inflammatoire processen kunnen activeren. De activering van het immuunsysteem kan als consequentie een laaggradige chronische ontsteking (“silent Inflammation”) hebben.
  • Lees meer in ons artikel darmmicrobioom invloed op de hersenen.
  • Darmmicrobioom ontlasting-zelf-testen; zie onze site.

Marijke de Waal malefijt

 

Marijke de Waal Malefijt

 

 

 

Mindfulness en probiotica effectief bij depressie

 

 

Mindfulness & Meditaties

cover_tegenslag_Tessa Gottschal Meditatie Cd: Tegenslag & Vertrouwen; versterk je veerkacht.

 

cover_mindfulness Tessa Gottschal Cd: Mindfulness

Bronnen

[1] Kazemi, A., Noorbala, A. A., Azam, K., Eskandari, M. H., & Djafarian, K. (2018). Effect of probiotic and prebiotic vs placebo on psychological outcomes in patients with major depressive disorder: A randomized clinical trial. Clinical Nutrition.
https://www.clinicalnutritionjournal.com/article/S0261-5614(18)30161-4/fulltext
[2] Kazemi, A., Noorbala, A. A., Azam, K., & Djafarian, K. (2019). Effect of prebiotic and probiotic supplementation on circulating pro-inflammatory cytokines and urinary cortisol levels in patients with major depressive disorder: A double-blind, placebo-controlled randomized clinical trial. Journal of Functional Foods, 52, 596–602.
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1756464618306170?via%3Dihub
[3] Nature Microbiology, De Tijd
https://www.nature.com/articles/s41564-018-0337-x
The Role of the Microbiome in Bipolar Disorder-A New Model. Robert Yolken, Faith Dickerson
https://www.biologicalpsychiatryjournal.com/article/S0006-3223(17)30961-7/fulltext
Bifidobacterium longum 1714 as a translational psychobiotic: modulation of stress, electrophysiology and neurocognition in healthy volunteers.
A P Allen,1,2 W Hutch,3,4 Y E Borre,1 P J Kennedy,1,2 A Temko,5 G Boylan,3,4 E Murphy,6 J F Cryan,1,7,8 T G Dinan,1,2,* and G Clarke1,2
Transl Psychiatry. 2016 Nov; 6(11): e939.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5314114/
[4] The neuroactive potential of the human gut microbiota in quality of life and depression
Mireia Valles-Colomer, Gwen Falony, Youssef Darzi, Ettje F. Tigchelaar, Jun Wang, Raul Y. Tito, Carmen Schiweck, Alexander Kurilshikov, Marie Joossens, Cisca Wijmenga, Stephan Claes, Lukas Van Oudenhove, Alexandra Zhernakova, Sara Vieira-Silva & Jeroen Raes
Nature Microbiologyvolume 4, pages 623–632 (2019)
[5] Microbes and Oxytocin: Benefits for Host Physiology and Behavior.
[6] https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0074774216301180
[7] https://www.goodnewsnetwork.org/probiotics-reduce-symptoms-of-depression-world-at-large/
[8] https://www.worldatlarge.news/function-health/probiotics-and-cheese-for-depression-lactobacillus-casei[9] https://www.natuurdietisten.nl/specifieke-probiotica-verbetert-stemmingen/

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen