skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Natuurlijke kraakbeenverzorging

De droge massa van gewrichtskraakbeen bestaat voor het grootste gedeelte uit een dicht netwerk van collageen en proteoglycaan-clusters. Er zijn in het lichaam verschillende soorten collageen-vezels aanwezig. In gewrichtskraakbeen is vooral collageen type II aanwezig, wat moleculair erg sterk is en het kraakbeen weerbaar maakt tegen hoge spanning.

Proteoglycanen hebben de biochemische eigenschap dat ze elektrolyten, en daarmee water, aantrekken, wat zorgt voor een zwellingsdruk in het kraakbeen. Het kraakbeen kan daardoor hoge druk en zware belasting weerstaan.

De proteoglycanen zijn opgebouwd uit glycosaminoglycanen, waaronder Chondroïtinesulfaat, Keratansulfaat en Hyaluronzuur, dat de glycosaminoglycaanketens met elkaar verbindt. Daarnaast spelen ze ook een rol bij de smering (synoviale vloeistof) van het kraakbeen.

Proteoglycaan-moleculen zijn opgebouwd uit voornamelijk Chondroïtinesulfaat en Keratansulfaat. Ze zijn met elkaar verbonden via lange Hyaluronzuur-ketens en vormen de kraakbeenmatrix door met elkaar én met de rijkelijk aanwezige collageenvezels een dicht netwerk te vormen.

Het kraakbeenweefsel bestaat voor minder dan 5% uit cellen chondrocyten (kraakbeencellen). Deze cellen zijn verantwoordelijk voor de aanmaak van de kraakbeenmatrix. Omdat het kraakbeen voor de rest bestaat uit interstitieel water, kan er toch transport van voedingsstoffen en signaleringsmoleculen van en naar de kraakbeencellen plaatsvinden. Er zijn geen bloedvaten of zenuwen in kraakbeen aanwezig.

Kan kraakbeen herstellen?

Nog niet zo lang geleden dachten vrijwel alle specialisten in dit vakgebied dat kraakbeen wanneer het eenmaal beschadigd is, onder geen enkele voorwaarde kan herstellen. Een studie (2013) die werd uitgevoerd in het Erasmus Medisch Centrum Rotterdam liet echter hoopgevende resultaten zien.

De ontstekingsprocessen werden afgeremd, maar er werd geen nieuw kraakbeen gevormd. Onderzoekers van het Twentse universitair onderzoeksinstituut MIRA slaagden er wél in om uit stamcellen stabiel kraakbeen te kweken.

De stamcellen verminderden de ontstekingsprocessen en remden de afbraak van kraakbeen. Nader onderzoek volgt om te ontdekken welke processen er door de stamcellen in het kraakbeen in gang worden gezet.

Ook de afdeling Reumatische Ziekten van het UMC St Radboud in Nijmegen heeft de inzet van stamcellen bij gewrichtsklachten onderzocht. Inspuiten van stamcellen uit buikvet in ontstoken gewrichten lijkt goed te helpen, omdat het vooral de ontstekingsreacties vermindert in de binnenbekleding van het gewricht.

Duidelijk is dat ontstekingsprocessen mede-oorzaak zijn van kraakbeenafbraak. Hieronder leest u meer over deze ontstekingsprocessen en hoe deze in positieve zin zijn te beïnvloeden met voeding en suppletie.

Wat is gewrichtsvloeistof?

Tussen de twee beenderen van het gewricht bevindt zich de gewrichtsvloeistof (synoviale vloeistof). Het zit in een holte die begrensd wordt door het synoviaal slijmvlies. Deze gewrichtsvloeistof is stroperig en zorgt ervoor dat het gewricht zich extra soepel kan bewegen.

De gewrichtsvloeistof bestaat vooral uit bloedplasma dat vanuit het synoviaal slijmvlies het gewricht in sijpelt. De gewrichtsvloeistof bevat een klein aantal cellen (van het immuunsysteem), die afvalstoffen kunnen opruimen en ontstekingsreacties kunnen waarnemen en controleren.

Verder bevat de gewrichtsvloeistof ook glycosaminoglycanen. Daarnaast zijn er in de gewrichtsvloeistof eiwitten aanwezig die de opbouw en afbraak van de kraakbeenmatrix reguleren.
Dit zijn de volgende eiwitten:
– MMPs (matrix metalloproteïnases)
– ADAMTS (a distintegrin and metalloproteïnase with thrombospondin motifs)
– TIMPs (tissue inhibitors of metalloproteïnases)

Deze eiwitten worden geproduceerd door kraakbeencellen en synoviocyten (een celtype in het gewrichtsslijmvlies) door prikkels die zij ontvangen. Een chronische ontsteking bijvoorbeeld maakt méér MMPs en ADAMTS aan, die vervolgens de kraakbeenmatrix aantasten en geleidelijk afbreken.

Cascade van ontstekingsreacties geeft schade

De cellen in het slijmvlies en in het kraakbeen detecteren de ontstekingsfactoren en gaan over tot de productie van andere ontstekingsfactoren. De normale productie van kraakbeenmatrix- en smeringsmoleculen wordt hierbij verstoord.

Wanneer deze cascade aan ontstekingsreacties niet wordt onderbroken, zal aanzienlijke schade optreden aan het kraakbeen door toename van de hoeveelheid eiwitten, MMPs en ADAMTS.

Uiteindelijk komen de ontstekingsfactoren in het onderliggende bot terecht en ontstaat de pijn.
Kraakbeen bevat geen zenuwcellen waardoor gewrichtspijn niet veroorzaakt wordt door alleen kraakbeenschade. De pijn wordt veroorzaakt door de ontsteking, of door schade aan en toegenomen krachten op het bot of het slijmvlies. Deze bevatten wel zenuwen.

Artrose is dus niet alleen kraakbeenschade, want dan zou u er niets van voelen. Artrose wordt vaak bestempeld als ‘gewoon versleten kraakbeen’. Artrose gaat echter gepaard met ontstekingen, die de slijtage versterken en een grote rol spelen bij de pijnsymptomen.

Omdat de stamceltherapie nog in de kinderschoenen staat, kunnen we kijken wat er voor alternatieve opties zijn om ontstekingsreacties te remmen.

Ontstekingen remmen

Om gewrichtsontstekingen te remmen moeten we zoeken naar stoffen die invloed uitoefenen op diverse ontstekingsmediatoren.
Stoffen die:
– de basale aanmaak van aggrecan (proteoglycaan) verhogendoor kraakbeencellen. Aggrecan is een belangrijk (macro)molecuul van de kraakbeenmatrix en een groot proteoglycaan dat bijdraagt aan de visco-elasticiteit van kraakbeen. Kenmerk van osteoartritis is het verlies van aggrecan. Het pro-inflammatoire cytokine IL-1 speelt een centrale rol bij kraakbeenafbraak.
– de door cytokine IL-1 (interleukine-1)(*) veroorzaakte daling van aggrecan-aanmaak tegen gaan.
– de activiteit van cytokine IL-1 remmen en de collageenaanmaak stimuleren door kraakbeencellen en synoviocyten. Synoviocyten zijn cellen die het synovium vormen en het gewrichtsoppervlak bekleden. Synovium is slijmvlies dat de gewrichtsholten en scheden rondom de pezen en slijmbeurs bekleedt.
– de productie remmen van MMP-3 (matrix metalloproteinase- 3), MMP-13, collagenase, IL-6, IL-8 en prostaglandine E2 (PGE2) door kraakbeencellen, die aangewakkerd zijn door een andere ontstekingsmediator: cytokine IL-1β. Deze ontstekingsmediatoren en enzymen bevorderen de afbraak van kraakbeensubstantie.
– de door cytokine IL-1 veroorzaakte afname van de synthese van TIMP-1 (tissue inhibitor of metalloproteinases) remmen. TIMP-1 is een weefsel glycoproteïne dat kraakbeenafbraak tegengaat door het remmen van MMP’s (matrix metalloproteïnases). MMP’s zijn enzymen die zorgen voor afbraak van de extracellulaire kraakbeenmatrix.
– de productie verlagen van geactiveerde kraakbeencellen van MIP-1 (macrophage inflammatory protein-1). MIP-1 is een chemokine (een familie van structureel verwante cytokinen) dat ontstekingscellen aantrekt en de gewrichtsontsteking aanwakkert.
– de productie stimuleren van de cytokine TGF-β1 . De TGF-β1 is een ander type cytokine dat de kraakbeenopbouw en reparatie bevordert door het stimuleren van de productie van extracellulaire kraakbeenmatrix (collageen type II, proteoglycanen) door kraakbeencellen en het remmen van kraakbeenafbraak onder invloed van IL-1. TGF-β komt tot expressie in kraakbeencellen en osteoblasten en is aanwezig in de kraakbeenmatrix. Het groei-eiwit TGF-β komt ook tot expressie door bewegen zonder overmatige repeterende acties. Denk aan bewegingen zoals bij Tai Chi, Yoga en Qi Qong.
– de aanmaak van TGF-β1, TGF-β2 en PAI-1 (plasminogen activator inhibitor 1) stimuleren, door kraakbeencellen uit gewrichtskraakbeen. Deze TGF-β1, TGF-β2 en PAI-1 bevorderen de aanmaak en reparatie van extracellulaire kraakbeenmatrixcomponenten.
PAI-1 remt de activering van MMP’s (matrix metalloproteinasen).
– het ontstekingsproces in kraakbeen tegen gaan door remming van de genexpressie van TNF-α, IL-1β, COX-2 (cyclooxygenase-2) en iNOS (inducible nitric oxide synthase), maar ook de productie van PGE2 en NO (stikstofmono- oxide) verlagen in chondrocyten en monocyten/ macrofagen.
PGE2 (prostaglandine E2) speelt een belangrijke rol in osteoartritis. PGE2 draagt bij aan gewrichtsontsteking, kraakbeenafbraak, botresorptie en ontstekingspijn en geeft productie van andere ontstekingsmediatoren, waaronder NO, MMP’s en cytokines.
– de activering voorkomenvan de door mechanische stress (zoals overmatige beweging, repeterende bewegingen) aangewakkerde NF-kB. NF-kB (nuclear factor kappa B) geeft productie van diverse genen die ontstekingen aanzetten zoals IL-6, IL-8, MIP-1β (macrophage inflammatory protein-1β), NO (stikstofmonoxide), PGE2 en katabole enzymen zoals MMP-3 en MMP-13.

Welke kruiden en voedingstoffen zijn zo krachtig dat ze bovengenoemde eigenschappen hebben?

Kruiden, groenlipmossel en ASU: krachtige combinatie

Tot de meest krachtige kruiden voor het verbeteren van de gewrichtsfunctie behoren: Zwarte bes-blad (Ribes Nigrum), Curcumine, Boswellia en Duivelsklauw.

Tot de meest krachtige vetzuren voor het verbeteren van de gewrichtsfunctie behoren de groenlipmossel, EPA/DHA (visolie) en avocado- en sojaboonolie (ASU). ASU is een voedingssupplement om de gewrichten gezond en soepel te houden en het kraakbeen te beschermen tegen de gevolgen van veroudering, mechanische (over)belasting en andere stressoren.

ASU (de afkorting van Avocado Soybean Unsaponifiables) bestaat uit de niet-verzeepbare fractie van avocado- en sojaboonolie in een verhouding van 1:2. De actieve ingrediënten zijn onder meer fytosterolen zoals bèta-sitosterol, campesterol en stigmasterol[2].

Groene thee of een supplement met groene thee-extract versterkt mogelijk het therapeutische effect van ASU. Uit in-vitro onderzoek is gebleken dat het ontstekingsremmende effect van ASU groter is in combinatie met EGCG (epigallocatechinegallaat) uit groene thee. ASU en EGCG remden synergetisch de expressie van het ontstekingsenzym COX-2 (cyclooxygenase- 2) en daarmee de PGE2-synthese door kraakbeencellen, die waren geactiveerd door IL-1 en TNF-α.[1]

Een groenlipmosselextract (Perna canaliculus) is veiliger dan NSAID’s en een COX-2 remmer; effectief bij reuma, artritis en artrose. Groenlipmossel remt krachtig en dosisafhankelijk de enzymen COX-1 en COX-2. Daarnaast bleek het effectiever bij een vergelijkbare concentratie dan de traditionele COX-remmer indomethacine en het extract van de blauwe mossel.

Bovendien was de Perna canaliculus veel effectiever dan visolie. De twee belangrijkste lipidenfracties in deze stof (vrije vetzuren en triglyceriden, respectievelijk 54% en 26% van het lipidenextract), remden de twee COX-enzymen het krachtigst.

De groenlipmossel remt ook het ontstekingsenzym lipoxygenase (LOX). NSAID’s remmen LOX niet, waardoor arachidonzuur alsnog door LOX wordt omgezet in ontstekingsbevorderende leukotriënen. Tijdens een ontsteking wordt arachidonzuur uit celmembranen vrijgemaakt. Hierbij zijn twee mogelijkheden: arachidonzuur wordt omgezet door LOX in ontstekingsbevorderende leukotriënen of door COX in ontstekingsbevorderende prostaglandines en tromboxanen.

Studie bevestigt de ontstekingsremmende activiteit van het lipidenextract bij gewrichtsontsteking en laat zien dat het aanvankelijk een sterke en daarna mildere pijnstillende werking heeft, en op de lange termijn een helende invloed uitoefent op gewrichtsontsteking.

De groenlipmossel is ook rijk aan Glycosaminoglycanen. Deze zijn o.a. samengesteld uit Glucosamine- en Chondroïtine-4 en -6 sulfaat. Deze natuurlijke bouwstoffen ondersteunen het voorzichtige herstel van beschadigd kraakbeen. In de groenlipmossel komen heilzame eigenschappen samen: de ontsteking wordt geremd én het levert de bouwstoffen voor verder onderhoud van het gekalmeerde kraakbeen [34-37].

Curcumine, Boswellia en Duivelsklauw

In diverse studies leidde curcuminesuppletie (400 mg tot 1200 mg/dag) tot duidelijke afname van gewrichtspijn en verbetering van de gewrichtsfunctie. Curcumine remt zowel acute als chronische ontstekingsprocessen. Curcumine beschermt het kraakbeen en remt het ontstekingsproces (ontstekingsmarkers in het bloed daalden significant) [3-8].

De werking van Boswellia is farmacologisch onderzocht en berust op het remmen van het ontstekingsproces via de zogenoemde leucotriënen-remming. Leucotriënen zorgen in het lichaam voor het aanwakkeren en onderhouden van het ontstekingsproces. Boswelliazuren remmen het enzym, 5-lipoxygenase dat een sleutelrol speelt in de aanmaak van leucotriënen.

De werking ervan lijkt verder op die van aspirineachtige stoffen. In 2008 werd ontdekt dat Boswellia als zogenaamde COX-1 remmer werkt. Ook remmen Boswelliazuren in mindere mate de COX-2.
COX -2 is een groep enzymen die de aanmaak (synthese) van prostaglandines voor hun rekening nemen. Ook prostaglandines zijn betrokken bij ontstekingsprocessen.

In sterke mate remt aspirine COX-1 waardoor de bloedplaatjes niet samenklonteren, en in mindere mate COX-2 wat een ontstekingsremmend effect heeft. De remming van COX-1 kan maagbloedingen geven.

In de literatuur staat niet beschreven dat inname van Boswellia maagbloedingen veroorzaakt. Waarschijnlijk komt dit doordat de remming van COX-1 reversibel is en niet zo sterk als de pijnstillende stoffen aspirine en Ibuprofen, waarvan wel bekend is dat ze maagbloedingen kunnen geven. Boswellia kent nagenoeg geen bijwerkingen. Soms kunnen milde maagdarmklachten optreden, zoals zuurbranden, misselijkheid en diarree [9-17].

Duivelsklauw heeft zijn anti-ontstekingscapaciteit [27-29] bewezen bij:
– Chronische en subacute reumatische aandoeningen, artritis, artrose, jicht
– Ziekte van Bechterew, rugpijn, spit, lendepijn, reuma door slijtage
– Spierpijn, spierstijfheid, peesontstekingen
– Slijmbeursontsteking

Proanthocyanidinen: Ribes Nigrum en OPC

Anthocyaninen uit zwarte aalbessen en bosbessen oefenen een ontstekingsremmende activiteit uit bij dagelijkse inname van 300 mg. Onderzoek toont aan dat aanvulling met anthocyaninen een rol kan spelen in de preventie en behandeling van chronische inflammatoire aandoeningen door inhibitie van NF-κB en een daling van allerlei ontstekingsmediatoren [18-25].

Diverse placebogecontroleerde klinische studies hebben aangetoond dat pycnogenol helpt tegen osteoartritis. De gewrichtspijn daalde met 40-55% en gewrichtsstijfheid met 35-53%, terwijl de mobiliteit verbeterde met 22-56%.

Pycnogenol bevat een uniek complex van wateroplosbare polyfenolen, grofweg onderverdeeld in monomeren (catechine, epicatechine, taxifolin), oligomere proanthocyanidines (OPC), polymere proanthocyanidines en organische zuren (waaronder ferulazuur, kaneelzuur en koffiezuur) met uiteenlopende biologische en klinische effecten.

Het extract is gestandaardiseerd op 65- 75% proanthocyanidines, het meeste daarvan is OPC (met name dimeren van catechine en epicatechine)[26].

Astaxanthine: krachtige antioxidant

Astaxanthine is een veel krachtiger antioxidant en vrije radicalenvanger dan andere vetoplosbare antioxidanten zoals tocoferolen (vitamine E) en verwante carotenoïden (bètacaroteen, luteïne). Astaxanthine is meer dan een antioxidant: het heeft onder meer een ontstekingsremmende en afweerversterkende werking.

Preklininische studies tonen aan dat astaxanthine de productie van ontstekingsmediatoren (TNF-α, IL-1β, IL-6, NO, PGE2) door macrofagen sterk remt door inhibitie van NF-κB activering. Tevens zorgt astaxanthine voor duidelijke verlaging van de bloedspiegel van C-reactief proteïne (CRP). CRP is een biomarker voor een systemische ontsteking [30-33].

Scutellaria baicalensis met Acacia catechu

Scutellaria baicalensis (glidkruid) wordt gerekend tot de familie van de lamiaceae (lipbloemigen). Deze plant groeit in Japan, Korea, Mongolië en Rusland, op zonnige hellingen, op droge zandgrond. De gedroogde wortel wordt al meer dan 2000 jaar in de traditionele Chinese geneeskunde gebruikt (blussend kruid) bij ontstekingen (COX-2, 5-LO,TNFα, IL-1β, IL-6) [38-39].

Acacia catechu, in het Nederlands Catechuboom genoemd, wordt gerekend tot de familie van de Fabaceae (vlinderbloemigen). Deze doornige boom die tot 15 meter hoog kan worden, komt voor in Azië, China, India, en in het gebied van de Indische oceaan. Hij wordt ook wel Catechu, Cachou of Black Cutch genoemd. De bast bevat sterke antioxidanten met adstringerende, ontstekingsremmende, antibacteriële en anti-mycotische kwaliteiten [38-39].

Palmitoylethanolamide (PEA)

Palmitoylethanolamide (PEA) is een endogene stof, behorende tot de vetmoleculen (palmitinezuur en ethanolamide) dat van nature voorkomt in het menselijk lichaam. Een anti-ontstekings- en analgetisch effect (pijnvermindering) wordt door PEA bereikt via de zogenaamde Peroxisome Proliferator-Activated Receptor alpha (PPAR-α) in de celkern.

Daarnaast wordt de afgifte van pro-inflammatoire mediatoren als TNF-α en interleukinen verminderd via de modulatie van hyperactieve ontstekingscellen zoals mestcellen. Een gemene deler in verschillende ontstekingen is overactiviteit van TNF-α en daar heeft PEA invloed op. Een groot aantal studies toont aan dat PEA zinvol inzetbaar is op het gebied van ontstekingen en chronische pijnbestrijding[40-41].

Gember

Al meer dan 2000 jaar wordt gember ingezet in Ayurvedische en Chinese geneeskunde bij pijn, ontsteking, reuma en aandoeningen van het bewegingsapparaat. In het Westen is wetenschappelijke onderbouwing hiervoor nog spaarzaam. Dit komt echter wel steeds meer op gang.

Onderzoek laat zien dat gember de flexibiliteit van de gewrichten kan verbeteren, en kan zorgen voor minder zwelling en pijn. De anti-inflammatoire potenties van gember worden toegeschreven aan de remming van cyclooxygenase (COX). COX is zoals hierboven beschreven een enzym dat zorgt voor de vorming van prostaglandines en bijdraagt aan het inflammatoire proces, zowel acute als laaggradige ontstekingen [42-49].

Ashwagandha

Van oudsher wordt Ashwagandha bij gewrichtsklachten ingezet. In de Ayurvedische geneeskunde maakt Ashwagandha meestal deel uit van kruidenformules tegen artritis. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat Ashwagandha gewrichtsontsteking en kraakbeenafbraak remt bij verschillende vormen van artritis.

De kraakbeenbeschermende werking van Ashwagandha is in in-vitro onderzoek aangetoond met kraakbeen van osteoartritis patiënten die een knieprothese kregen. Ashwagandha verlaagde de productie van NO (stikstofmonoxide), dat een centrale rol speelt bij gewrichtsontsteking, gewrichtspijn en kraakbeenafbraak, en remde het enzym collagenase type 2, dat betrokken is bij afbraak van kraakbeenmatrix.

Ashwagandha had duidelijke effecten bij de helft van kraakbeenbiopten. Ashwagandha heeft antioxidant-activiteit, stimuleert de productie van endogene antioxidant -enzymen en glutathion, remt ontstekingen (mede door remming van NF-kB activering) en heeft immuno-modulerende effecten. [50,51,52].

Cordyseps

Cordyceps sinensis is een kostbare medicinale paddenstoel die in China en andere Aziatische landen al meer dan 2000 jaar als tonicum wordt gebruikt om de gezondheid en vitaliteit te verhogen. Cordyceps wordt in de TCM (Traditional Chinese Medicine) geclassificeerd als een tonicum dat het Yin voedt (Yin staat voor structuur) en het Yang versterkt (Yang staat voor functie).

Zoals hierboven beschreven zijn MMP’s (matrix metalloproteïnasen) sleutelenzymen bij de afbraak van de extracellulaire matrix. Activering van MMP’s speelt een centrale rol bij chronische ontstekingen van het gewrichtsslijmvlies en progressieve gewrichtsdestructie. MMP-1 en MMP-3 worden geproduceerd door bindweefselcellen (fibroblasten) in het gewrichtsslijmvlies (synovium).

Ontstekingsbevorderende cytokines, met name IL-1β (interleukine-1beta) en TNF- α (tumornecrosisfactor-alfa), zorgen voor beschadiging van de gewrichten door het verhogen van de lokale productie en activiteit van MMP’s en chemokines.

In een in-vitro studie toonden onderzoekers aan dat cordycepine, een belangrijk bestanddeel van Cordyceps sinensis, de door IL-1β gestimuleerde productie van MMP-1, MMP3 en chemokines krachtig en dosisafhankelijk remt [53-54].

Homeopathie

Manganum is bij uitstek een gewrichts- en kraakbeenmiddel. Het werkt ook op het periost, krakende gewrichten, artritis, bot- en periostpijnen. Het is ook een middel tegen groeipijnen bij kinderen. Maar ook Sulfur, Rus Toxcodendron, Ruta, Bryonia, Colchicum, Dulcamara, symphytum en Arnica zijn bekende middelen in de homeopathie bij gewrichtsklachten. De homeopaat kan het juiste middel (want er zijn nog veel meer opties) voor u uitzoeken in de juiste potentie.

CBD (cannabidiol) olie: anti-inflammatoir

De laatste paar jaren wordt er steeds meer onderzoek gedaan naar het gebruik van medicinale cannabis bij tal van gezondheidsproblemen, waaronder ontstekingen. Medicinale cannabis, ook wel medicinale wiet genoemd, bevat tal van actieve stoffen, waaronder cannabinoïden.

Elke cannabinoïde heeft een eigen specifieke werking en werkingsgebied. Zo worden cannabissoorten rijk aan CBD gebruikt bij o.a. chronische ontstekingen en pijnklachten. Cannabissoorten rijk aan TCH hebben vooral een psychoactieve werking en worden toegepast bij depressie, pijnklachten, misselijkheid, verminderde eetlust, krampen en spasmen. TCH is ook verantwoordelijk voor het high of stoned voelen bij gebruik van recreatieve (niet medicinale) cannabis.

CBD is de afkorting van het woord cannabidiol. Het is een van de meer dan 400 aangetroffen stoffen in cannabis waaraan een heilzame werking wordt toegeschreven. CBD is de niet-psychoactieve cannabinoïde in cannabis en u wordt er dus niet high of stoned van. Door middel van diverse extractiemethodes wordt CBD gewonnen uit de hennepplant.

Het gebruik van medicinale cannabisproducten kan de werking van bepaalde medicijnen versterken, waaronder pijnstillers en ontstekingsremmers. Overleg wanneer u deze medicijnen gebruikt met uw arts. Heeft u van nature een lage bloeddruk of snel een lage bloedsuiker, let dan extra op wanneer u cannabisproducten gaat gebruiken. Deze producten kunnen namelijk de bloeddruk en/of bloedsuiker verlagen.

CBD uit cannabis heeft de volgende effecten m.b.t ontstekingen:
– anti-inflammatoir door daling NF-kb, IL1ß, CCL’s
– vermindert Nitrostress door het remmen van het enzym i-NOS. Hierdoor daalt de productie van het neurotoxische stikstofoxide(NO) en peroxynitraat [55].

Vitamine D: rustgevende uitwerking op ontstekingen

Vitamine D blijkt een rustgevende uitwerking te hebben op ontstekingen, aldus dr. Erik Lubberts, hoofd van het onderzoekslab Reumatologie van het Erasmus MC te Rotterdam. Hij onderzoekt hoe vitamine D ontstekingscellen kan beïnvloeden.

Daardoor kan mogelijke gewrichtsschade voorkomen worden. Laboratoriumproeven hebben aangetoond dat onder invloed van vitamine D de Th-17 cellen tot rust komen. Th17 geeft een signaalstof af die allerlei veranderingen in gang zet in gewrichten. Dit zorgt voor ontstekingen die veel schade aan gewrichten en kraakbeen kunnen toebrengen.

Granaatappel: remming van pro-inflammatoire cytokines

Dagelijkse drinken van granaatappelsap kan klachten van artrose verminderen. In diverse studies wordt aangetoond dat het polyfenolrijke extract van granaatappels (POMx) anti-inflammatoire eigenschappen heeft doordat het de aanmaak remt van pro-inflammatoire cytokines.

Granaatappels zijn rijk aan antioxidanten (m.n. ellaginezuur) en worden al langer in verband gebracht met ontstekingsremmende eigenschappen, maar er is tevens groeiend bewijs dat dit fruit beschermt tegen prostaatkanker en artrose [55-58].

Er is sprake van een sterke synergie tussen de verschillende polyfenolen in granaatappel(sap). Granaatappelsap heeft in-vitro een drie keer hogere antioxidant-activiteit dan rode wijn en groene thee; het antioxidantgehalte is hoger als de hele vrucht – inclusief de zeer antioxidantrijke, samentrekkende vruchthuls (deze kan wel 28% tannines bevatten) – wordt gebruikt voor de bereiding van granaatappelsap.

Zuur-base evenwicht

Op deze site staan diverse artikelen over het belang van een goed zuur-base evenwicht. Een goede remedie tegen verzuring is om meer groenten, fruit en noten te eten en de inname van vlees, suiker, transvetten, nutriëntarme, energierijke (kant en klare) producten te beperken.

Een goede voeding biedt de beste preventie tegen (laaggradige) ontstekingen en oxidatieve schade. Langs deze weg kan het een belangrijke bijdrage leveren aan de beheersing van ontsteking gemedieerde aandoeningen.

Suiker, transvetten en gehydrogeneerde vetten, linolzuur in margarine, plantaardige oliën zoals zonnebloem- en maisolie en vlees, bevorderen de vrijmaking van inflammatoire cytokinen.
Hoog glycemische voeding verhoogt de aanmaak van AGE-producten en geeft daardoor een ontstekingsbelasting.

Onderzoekers concluderen dat een op IgG4-analyses gebaseerd eliminatiedieet een aanvullende behandeling bij mensen met de ziekte van Crohn kan zijn. Mijn ervaring is dat dit ook het geval is bij artrose (vaak gaat het om nachtschade, gluten, zuivel, ei). Het gaat immers om het aanwakkeren van diverse ontstekingscytokinen door voedselstress. Vaak zijn dit dezelfde cytokinen die een rol spelen bij gewrichtsontstekingen [59].

 

 

 

 

Marijke de Waal Malefijt

Literatuur en links:

Uitleg

(*) Interleukinen zijn een groep cytokinen die geproduceerd worden gedurende een immuunrespons. Er bestaan verschillende soorten, die uitgescheiden worden door verschillende soorten lichaamscellen. Sommige soorten worden alleen uitgescheiden door geactiveerde cellen tijdens een immuunrespons, andere worden continu geproduceerd. Ook de hoeveelheid cytokinen varieert; sommige hoeveelheden uitgescheiden cytokinen werken alleen lokaal, andere door het hele lichaam.

Lees meer over natuurlijke remming van ontstekingen;

Referenties

[1] Heinecke LF et al. Inhibition of cyclooxygenase-2 expression and prostaglandin E2 production in chondrocytes by avocado soybean unsaponifiables and epigallocatechin gallate. Osteoarthritis
Cartilage 2009. doi:10.1016/j.joca.2009.08.015

[2] http://www.orthokennis.nl/artikelen/asu-natuurlijke-remedie-bij-osteoartritis

[3] Aggarwal BB et al. Curcumin: an orally bioavailable blocker of TNF and other pro-inflammatory biomarkers. Br J Pharmacol. 2013;169(8):1672-92.

[4] Sahebkar A. Are curcuminoids effective C-reactive proteinlowering agents in clinical practice? Evidence from a metaanalysis. Phytother Res. 2014;28(5):633-42.

[5] Shakibaei M et al. Curcumin protects human chondrocytes from IL-l1beta-induced inhibition of collagen type II and beta1-integrin expression and activation of caspase-3: an immunomorphological study. Ann Anat. 2005187(5-6):487-97.

[6] Mathy-Hartert M t al. Curcumin inhibits pro-inflammatory mediators and metalloproteinase-3 production by chondrocytes. Inflamm Res. 2009;58(12):899-908.

[7] http://www.naturafoundation.nl/monografie/Curcuma_longa.html
[8] http://www.orthokennis.nl/artikelen/Curcumine

[9] Ammon HP, Safayhi H, Mack T, Sabieraj J. | Mechanism of antiinflammatory actions of curcumine and boswellic acids. | J Ethnopharmacol. | 1993 Mar;38(2-3):113-9.

[10] Ammon HP Planta Med. 2006 Oct;72(12):1100-16. Boswellic acids in chronic inflammatory diseases.

[11] Siemoneit U, Hofmann B, Kather N, Lamkemeyer T, Madlung J, Franke L, Schneider G, Jauch J, Poeckel D, Werz O. | Identification and functional analysis of cyclooxygenase-1 as a molecular target of boswellic acids. | Biochem Pharmacol. | 2008 Jan 15;75(2):503-13. Epub 2007 Sep 14.

[12] Kimmatkar N, Thawani V, Hingorani L, Khiyani R. | Efficacy and tolerability of Boswellia serrata extract in treatment of osteoarthritis of knee–a randomized double blind placebo controlled trial. | Phytomedicine. | 2003 Jan;10(1):3-7.

[13] Gupta I, Parihar A, Malhotra P, Gupta S, Lüdtke R, Safayhi H, Ammon HP. | Effects of gum resin of Boswellia serrata in patients with chronic colitis. | Planta Med. | 2001 Jul;67(5):391-5.

[14]Vishal AA1, Mishra A, Raychaudhuri SP. Int J Med Sci. 2011;8(7):615-22. Epub 2011 Oct 12.
A double blind, randomized, placebo controlled clinical study evaluates the early efficacy of aflapin in subjects with osteoarthritis of knee.

[15] http://www.iocob.nl/2008/01/boswellia_veelbelovend_bij_reuma_colitis_en_oedemen/

[16] https://www.natuurdietisten.nl/ondersteuning-boswellia-serrata-ibd/

[17] http://www.bewegenzonderpijn.com/boswellia/

[18] Karlsen A. et al. Anthocyanins inhibit nuclear factor-kappaB activation in monocytes and reduce plasma concentrations of pro-inflammatory mediators in healthy adults. J Nutr. (2007) Aug;137(8):1951-4.

[19] Watson, J.; Byars, M.L.; McGill, P.; Kelman, A.W. (1993) Cytokine and prostaglandin production by monocytes of volunteers and rheumatoid arthritis patients treated with dietary supplements of blackcurrant seed oil. Rheumatology 32;1055-1058.

[20] Cameron, M.; Gagnier, J.J.; Chrubasik, S. (2011) Herbal therapy for treating rheumatoid arthritis. Cochrane Database Systematic Reviews 1;CD002948.

[21] Garbacki, N.; Angenot, L.; Bassleer, C.; Damas, J.; Tits, M. (2002) Effects of prodelphinidins isolated from Ribes nigrum on chondrocyte metabolism and COX activity. Naunyn-Schmiedeberg’s Archives of Pharmacology 365;434-441.

[22] Garbacki, N.; Tits, M.; Angenot, L.; Damas, J. (2004) Inhibitory effects of proanthocyanidins from Ribes nigrum leaves on carrageenan acute inflammatory reactions induced in rats. BMC Pharmacology 4;25.

[23] Garbacki, N.; Kinet, M.; Nusgens, B.; Desmecht, D.; Damas, J. (2005) Proantocyanidins, from Ribes nigrum leaves, reduce endothelial adhesion molecules ICAM-1 and VCAM-1. Journal of Inflammation 2;9.

[24] http://www.naturafoundation.nl/monografie/Ribes_nigrum_bessen.html

[25] http://www.bewegenzonderpijn.com/het-blad-van-de-zwarte-bes-ribes-nigrum/

[26] http://www.orthokennis.nl/artikelen/pycnogenol-overzicht-van-ruim-veertig-jaar-wetenschappelijk-onderzoek

[27] http://www.drugs.com/npp/devil-s-claw.html

[28] http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22072539

[29] http://umm.edu/health/medical/altmed/herb/devils-claw

[30] Lee SJ et al. Astaxanthin inhibits nitric oxide production and inflammatory gene expression by suppressing I(kappa)B kinase-dependent NF-kappaB activation. Mol Cells. 2003;16(1):97-105.

[31] Park JS, Chyun JH, Kim YK et al. Astaxanthin decreased oxidative stress and inflammation and enhanced immune response in humans. Nutr Metab. 2010;7:1-10.

[32] Yang Y, Kim B, Lee JY. Astaxanthin structure, metabolism, and health benefits. J Hum Nutr Food Sci. 2013;1:1003.

[33] http://www.orthokennis.nl/artikelen/astaxanthine-zeer-krachtige-en-veelzijdige-caroteno%C3%AFde

[34] McPhee S, Hodges LD, Wright PF et al. Anti-cyclooxygenase effects of lipid extracts from the New Zealand green-lipped mussel, Perna canaliculus. Comp Biochem Physiol B Biochem Mol Biol. 2007; 146(3):346-56.

[35] http://www.orthokennis.nl/artikelen/ontstekingsremmende-werking-van-groenlipmosselextract-in-wetenschappelijke-artikelen-aangetoond

[36] http://www.orthokennis.nl/artikelen/groenlipmossel-studie-bij-osteoartritis

[37] http://www.orthokennis.nl/artikelen/langeketen-omega-3-vetzuren-EPA-en-DHA
[38] Safety evaluation of a combination, defined extract of Scutellaria baicalensis and Acacia catechu.
Burnett Bruce P.; Silva Stacia; Mesches Michael H.; Wilson Steven; Qi Jia ; J. Food Biochemistry 2007 vol.31 n°6 ; 787-825.

[39] A medicinal extract of Scutellaria baicalensis and Acacia catechu. Acts as a dual inhibitor of
cyclooxygenase and 5-lipoxygenase to reduce inflammation. Jia Q, Zhao Y, Levy RM. J Med Food 10 (3) 2007, 442–451

[40] http://www.naturafoundation.nl/monografie/PEA.html

[41] http://www.orthokennis.nl/artikelen/palmitoylethanolamide-een-effectieve-lichaamseigen-pijnstiller-en-ontstekingsremmer

[42] https://www.natuurdietisten.nl/krachtige-kruiden-artrose/

[43] Ehrlich, S. Ginger overview (2008) VeriMed Healthcare Network. Indonesia Pharma Materials Management Club. Beschikbaar via: http://pmmc.or.id/news/health-news/125-ginger.html

[44] Therkleson, T., Ginger compress therapy for adults with osteoarthritis. Journal of Advanced Nursing (2010) 66(10):2225-33

[45] Funk, J.L., Frye, J.B., Oyarzo, J.N., Timmermann, B.N. Comparative effects of two gingerol-containing Ziniber officinale extracts on experimental rheumatoid arthritis. Journal of Natural Products (2009) 72(3):403-7

[46] Srivastava, K.C., Mustafa, T. Ginger (Zingiber officinale) in rheumatism and musculoskeletal disorders. Medical Hypothesis (1992) 39(4):342-8

[47] Everts, B., Währborg, P., Hedner, T. COX-2-Specific inhibitors – The emergence of a new class of analgesic and anti-inflammatory drugs. Clinical Rheumatology (2000) 19(5):331-43

[48] Drozdov, V., Kim, V., Tkachenko, E., Varvanina, G. Infuence of a specific ginger combination on gastropathy conditions in patients with osteoarthritis of the knee or hip. The Journal of Alternative and Complementary Medicine (2012) 18(6):583-8

[49] Haghighi, A., Tavalaei, N., Owlia, M. Effects of ginger on primary knee osteoarthritis. Indian Journal of Rheumatology (2006) pp. 3-7

[50] Sumantran VN et al. Chondroprotective potential of root extracts of Withania somnifera in osteoarthritis. J Biosci. 2007;32(2):299-307.

[51] Sumantran VN et al. The relationship between chondroprotective and antiinflammatory effects of Withania somnifera root and glucosamine sulphate on human osteoarthritic cartilage in vitro. Phytother Res. 2008;22(10):1342-8.

[52] http://www.orthokennis.nl/artikelen/ashwagandha-koninklijk-kruid-uit-india

[53] Noh EM et al. Cordycepin inhibits IL-1beta-induced MMP-1 and MMP-3 expression in rheumatoid arthritis synovial fibroblasts. Rheumatology (Oxford). 2009;48(1):45-8.

[54] http://www.orthokennis.nl/artikelen/cordyceps-sinensis-is-een-breed-inzetbare-paddenstoel

[55] Yang, X.; Hegde, V.L.; Rao, R.; Zhang, J.; Nagarkatti, P.S.; Nagarkatti, M. (2014) Histone modifications are associated with delta9-Tetrahydrocannabinol-mediated alterations in antigen-specific T cell responses. The Journal of Biological Chemistry 289;18707-18718.

[56] Johansson N1, Ala-aho R, Uitto V, Grénman R, Fusenig NE, López-Otín C, Kähäri VM.
J Cell Sci. 2000 Jan;113 Pt 2:227-35.

[57] Expression of collagenase-3 (MMP-13) and collagenase-1 (MMP-1) by transformed keratinocytes is dependent on the activity of p38 mitogen-activated protein kinase.

[58] Salahuddin Ahmed, Naizhen Wang, Bilal Bin Hafeez, Vinay K. Cheruvu, and Tariq M. Haqqi
Punica granatum L. Extract Inhibits IL-1β–Induced Expression of Matrix Metalloproteinases by Inhibiting the Activation of MAP Kinases and NF-κB in Human Chondrocytes In Vitro1

[59] Gunasekeera, V., Mendall, M. A., Chan, D., & Kumar, D. (2016). Treatment of Crohn’s Disease with an IgG4-Guided Exclusion Diet: A Randomized Controlled Trial. Digestive Diseases and Sciences, 61(4), 1148–57. doi:10.1007/s10620-015-3987-z

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen