skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1500 artikelen over gezondheid!

Darmmicrobioom: invloed op hersenen

Mensen met een bipolaire stoornis hebben depressieve periodes met manische periodes. Onderzoeker Robert Yolken doet onderzoek naar het darmmicrobioom van mensen in een manische periode[1]. Het darmmicrobioom blijkt af te wijken van de perioden dat ze niet manisch zijn. Met behulp van uitgebreide vragenlijsten probeert Yolken bij mensen met een bipolaire stoornis te achterhalen welke factoren het darmmicrobioom beïnvloedt vlak voordat een manische periode optreedt.

Bijvoorbeeld het eten van gedroogd vlees (“beef jerky”) blijkt een trigger te zijn. Ook het gebruik van antibiotica kan een manie uitlokken, vooral bij vrouwen die vaak antibiotica kregen voorgeschreven bij een blaasontsteking. In een RCT-studie gaf Yolken 66 patiënten met een manie 6 maanden lang óf probiotica óf een placebo. Het gebruik van probiotica blijkt te beschermen tegen het terugkeren van een manische periode en heropname.

Darmmicrobioom en autisme

Veel patiënten met autisme blijken spijsverteringsproblemen te hebben. De darmen-hersen-as heeft invloed op gedrag en onderzoekers noemen dit de “social gut ”. Er zijn sterke aanwijzingen dat het darmmicrobioom van invloed is op het ontstaan van autisme. Bij muizen blijkt men autistisch gedrag te kunnen “opwekken” door het darmmicrobioom te wijzigen. Het toevoegen van het probioticum Lactobacillus Reuteri blijkt het gedrag positief te beïnvloeden. Dit zou te maken kunnen hebben met de aanmaak van oxytocine in de hersenen.

Darmmicrobioom en depressie

Depressie is een complexe chronische affectieve stoornis met veel etiologische invloedsfactoren, zoals bijvoorbeeld genetische-, voeding- en omgevingsfactoren. De laatste jaren werd in veel studies ook een verband met veranderingen van het intestinale darmmicrobioom onderzocht. In vergelijking tot controlegroepen was het aandeel aan Bacteroidetes en Proteobacteria in monsters van depressieve patiënten duidelijk hoger, terwijl het aandeel van Firmicutes significant minder voorkwam.

Aan de verhoging van de Bacteroidetes droegen hoofdzakelijk Parabacteroides spp. en Alistipes spp. bij. Alistipes-species zijn indol-positief en kunnen de tryptofaan-beschikbaarheid beïnvloeden. Omdat tryptofaan de voorloper van serotonine is, zou het verhoogde gehalte aan bacteriën van Alistipes spp. het evenwicht van het serotonerge systeem in de darm kunnen verstoren. hersenen

Oscillibacter spp., een bacterie van de Clostridium-categorie, werd significant vaker in monsters in depressieve patiënten gevonden, in vergelijking met die van tot controlegroepen. Oscillibacter vormt valeriaanzuur als belangrijkste metaboliet. Valeriaanzuur heeft een structurele gelijkenis met gamma-aminoboterzuur (GABA). Bewezen is, dat deze zuren, net als GABA aan de GABAA-receptor kan binden. Vermoed wordt, dat bacteriën, die bij de productie of metabolisme van valeriaanzuur betrokken zijn, een verband met depressie kunnen hebben.

Verdere bacteriën, die bij depressieve patiënten hoger gedetecteerd werden, zijn Fusobacteria en Flavonifractor plautii. Anderzijds werd Faecalibacterium prausnitzii vaker in monsters van de gezonde controlegroepen aangetroffen. In veel studies werd aangetoond, dat depressies met een chronische laaggradige inflammatie (cytokinen) geassocieerd zijn. Faecalibacterium prausnitzii wordt door een ontstekingsremmende activiteit in de darm gekarakteriseerd.

Vermoed wordt, dat de lagere frequentie van deze bacterie bij depressieve patiënten tenminste deels een inflammatoire pathogenese zou kunnen verklaren. Andere bacteriën, die met een lagere frequentie bij depressieve patiënten aangetroffen werden, zijn Ruminococcus spp. en Dialister spp.

Darmmicrobioom en Autism Spectrum Disorder (ASD)

Het autisme-spectrum omvat het autisme in de vroege kinderjaren, het Asperger-syndroom en enkele zeldzame atypische vormen. Een vroegtijdige diagnose kan patiënten helpen, compensatiemechanismen te ontwikkelen, waarmee belemmeringen in de sociale communicatie te lijf gegaan kunnen worden. In een studie met patiënten en gezonde controlepersonen kon een significante correlatie tussen de doorlaatbaarheid van het darmslijmvlies, gemeten door middel
van Zonuline in het serum (redactie: zonulin kan ook in ontlasting worden gemeten), en de hoogte van de Autismus Rating Score [4] waargenomen worden.

De integriteit van het darmslijmvlies wordt aanzienlijk door de darmbacteriën beïnvloed. Aldus kan een sterke reductie van boterzuur producerende bacteriën zoals Faecalibacterium prausnitzii tot onvoldoende regeneratie van de colonocyten (wandcellen van de dikke darm) leiden en de doorlaatbaarheid van het darmslijmvlies bevorderen. Een dominantie van de Proteobacteria en in het bijzonder een hogere dichtheid van de soort Sutterella wordt vaak bij autistische patiënten waargenomen.

Bij Ruminococcus torques van de stam Firmicutes werd zelfs het 10-voudige in monsters van zieke patiënten in vergelijking met monsters van gezonde mensen geregistreerd [5]. In een andere studie werd bij kinderen met autisme een significant lager aantal van mucinedegraderende Akkermasia muciniphila en kortketenige vetzuren producerende Bifidobacterium spp. waargenomen.

Darmmicrobioom en de ziekte van Parkinson

De ziekte van Parkinson is een van de meest voorkomende ziekten van de hersenen. Daarbij komen typische symptomen voor, zoals trillen in rust, stijfheid van de spieren en vertraagde bewegingen. Deze klachten worden door de ontoereikende productie van dopamine in het centrale zenuwstelsel (CZS) door het afsterven van dopamine-bevattende cellen in de hersenen veroorzaakt. De precieze oorzaken van deze aandoening zijn onduidelijk en dus wordt het ook wel idiopathisch Parkinson-syndroom (IPS) genoemd.

In de darm ligt, na de hersenen, de op een na grootste opeenhoping van zenuwcellen in het menselijk lichaam. In de laatste jaren wordt in toenemende mate over een verbinding van deze organen via de zogenaamde “hersen-darm-as“ gesproken. Daarbij zouden de hersenen niet alleen de darmactiviteit via de Nervus Vagus kunnen beïnvloeden, maar ook de communicatie in de andere richting werken.

De darm produceert dopamine, serotonine en andere boodschappersstoffen, die in de hersenen als neurotransmitter fungeren. Opvallend is ook, dat veel CZS-aandoeningen gepaard gaan met darmklachten en mensen met de ziekte van Parkinson vaak last hebben van ontstekingen in de darm en/of obstipatie, die al jaren aan de ziekte voorafgaan. Verdere inzichten over het verband werd onthuld in een studie [6], waarin de samenstelling van de dikke darmbacteriën van Parkinsonpatiënten en gezonde mensen vergeleken werd.

Zo werden de boterzuur-producerende bacteriën van de soorten Blautia, Coprococcus, Roseburia en Faecalibacterium prausnitzii bij gezonde mensen in aanzienlijke hogere concentraties gemeten als bij zieken. Aan de andere kanten waren de “pro-inflammatoire“ Proteobacteria met lipopolysaccharide (LPS)-biosynthese bij patiënten met de ziekte van Parkinson sterk verhoogd. Vermoed wordt, dat de bacteriële overgroei de alfa-synucleïne-productie in de darm en de afzetting ervan in de hersenen induceert, wat uiteindelijk tot de voor de ziekte van Parkinson kenmerkende motorische stoornissen leidt.

 

 

 

Marijke de Waal Malefijt

Referenties

[1] The Role of the Microbiome in Bipolar Disorder-A New Model. Robert Yolken, Faith Dickerson
https://www.biologicalpsychiatryjournal.com/article/S0006-3223(17)30961-7/fulltext
[2] Bifidobacterium longum 1714 as a translational psychobiotic: modulation of stress, electrophysiology and neurocognition in healthy volunteers.
A P Allen,1,2 W Hutch,3,4 Y E Borre,1 P J Kennedy,1,2 A Temko,5 G Boylan,3,4 E Murphy,6 J F Cryan,1,7,8 T G Dinan,1,2,* and G Clarke1,2
Transl Psychiatry. 2016 Nov; 6(11): e939.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5314114/
[3] Microbes and Oxytocin: Benefits for Host Physiology and Behavior
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0074774216301180
[4] Esnafoglu et al. J Pediatr. 2017 Mei 11
[5] Wang et al. Molecular Autism 2013, 4:42
[6] Keshavarzian et al. Mov Disord. 2015

Darm Microbioom Plus ontlastingtest

Verkoopprijs (incl. BTW): € 289,95
Koop deze test hier

De microbioom plus ontlastingstest omvat de microbiologische analyse van aërobe en anaerobe sleutelbacteriën (alle hierboven genoemde bacteriesoorten in het artikel), alsook van schimmels en gisten (Candida albicans en Candida spp.), spijsverteringsresiduen en α-1-antitrypsine, calprotectine, galzuren, pancreas-elastase, secretorisch IgA en Zonuline in de ontlasting. Verder wordt het menselijke intestinale microbioom bepaald door middel van sequentiebepaling van het genoom van de darmflora.

Over deze test, die wordt onderzocht door  Ganzimmun diagnostics AG
Het intestinale microbioom, het totaal van alle micro-organismen, die de darm koloniseren, is van vitaal belang voor de menselijke gezondheid. Een dysbiose van het darmmicrobioom wordt – zoals talrijke studies bewijzen – geassocieerd met verschillende ziekten: metabool syndroom, diabetes, inflammatoire darmziekten zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa, prikkelbare darmsyndroom, darmkanker, calciumoxalaat-nierstenen, cardiovasculaire ziektes, reumatoïde artritis, evenals neurologische aandoeningen.

De analyse van het intestinale microbioom wordt uitgevoerd door middel van DNA-sequentie (next-generation sequentie). Deze methode bracht een revolutie teweeg in de diagnostiek, omdat het de detectie van bijna alle tot dan bekende bacteriën mogelijk maakte. Door DNA-sequentie kunnen de effecten van afzonderlijke zeer complexe darmmicrobiota op de kolonisatieresistentie, spijsverteringsprocessen, opname van voedingsstoffen en vitaminen evenals op de immuniteit nauwkeuriger worden beoordeeld. In deze moleculair-biologische testmethode worden ook anaerobe bacteriën op het hoogste technische niveau gedetecteerd, die niet kunnen worden aangetoond via een bacteriecultuur (op kweek zetten).

Bovendien omvat deze test het Darmmicrobioom plus de parameters van de Gezondheidscheck Darm plus de Zonuline in de ontlasting. De Gezondheidscheck Darm omvat naast het onderzoek van de florastatus de beoordeling het spijsverteringvermogen en -capaciteit én de toestand en de functie van de intestinale mucosa en het darm-geassocieerde immuunsysteem.

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen