skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Voeding met het oog op Macula degeneratie (LMD)

Het aantal patiënten met Macula degeneratie (LMD) in Nederland werd in 2000 geschat op 64.000, van wie er 38.400 slechtziend waren en 20.600 blind. Dit zal in de komende twintig jaar verdubbelen. Maculadegeneratie (LMD of gele vlekdegeneratie) is de belangrijkste oorzaak van slechtziendheid en blindheid. Veel gebruik van verse groenten en fruit, aangevuld met voedingssupplementen spelen in de klinische praktijk een steeds belangrijker rol bij het vertragen van de voortgang.

Wat is macula degeneratie?

Macula degeneratie betekent letterlijk: achteruitgang van de gele vlek. Bij LMD is de gele vlek of macula beschadigd. Er zijn twee vormen van LMD: de natte en de droge vorm, deze laatste vorm komt het meest voor. Bij de droge vorm gaat het gezichtsvermogen langzaam achteruit. De natte vorm (een agressieve variant) kan in enkele dagen tot weken leiden tot een onomkeerbare visuele handicap.
Vijftig plussers lopen het grootste risico om deze ziekte op te lopen. Vrouwen, rokers, wie ongezond eet (vooral tekort aan groenten en fruit) en mensen met een sterk genetische component hebben een predispositie (aanleg).

Voedingssuppletie goed bij LMD

Een publicatie in 2002 in Archives of Ophthalmology (een gezaghebbend blad), markeerde de doorbraak van antioxidanten bij deze ziekte. Centraal in het artikel stond de Age Related Eye Disease Study (AREDS), die opgezet was door het onafhankelijke National Eye Intitute (NEI) en werd uitgevoerd aan elf prominente onderzoekscentra in de VS. Er deden 3600 mensen van 55 tot 80 jaar mee aan het gerandomiseerde, dubbelblinde, placebogecontroleerde onderzoek, onderscheiden naar de ernst van de LMD.

De supplementen die werden gebruikt in dit onderzoek betrof een antixoxidantenformule met 500 mg vitamine C, 400IE vitamine E, 15 mg bètacaroteen, 80 mg zink en 2 mg koper. De mensen werden ingedeeld in 4 categorieën waarvan de eerste geen LMD (nauwelijks of geen bleekgele afzettingen in het oog) had, de tweede en derde was de afzetting toegenomen en bij de vierde was duidelijk sprake van een voortgeschreden LMD. De deelnemers werden in vier groepen verdeeld.

(c) Elenathewise | Dreamstime.com

De eerste kreeg elke dag de antioxidantformule met zink, de tweede alleen de formule zonder zink, de derde alleen zink en de vierde een placebo.
De proefpersonen werden gedurende gemiddeld 6,3 jaar gevolgd. De beste resultaten werden gevonden bij categorie 3 en 4 die al aan LMD leden. Het risico van het krijgen van gevorderde LMD was met de antioxidanten formule en met zink met maar liefst 25% verminderd!
De kans op verlies van gezichtsvermogen met 19% verlaagt. Met zink alleen waren de percentages respectievelijk 21% en 11%; met de antioxidanten alleen 17% en 10%. In de lichtere categorieën 1 en 2 liet de studie geen significante effecten zien van deze suppletie.

Vitamine D beschermt tegen maculadegeneratie.

Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat vitamine D mogelijk een beschermende werking heeft tegen de leeftijd gerelateerde maculadegeratie (LMD). De onderzoeksgegevens waren afkomstig van 7.752 personen die deelnamen aan de Third National Health and Nutrion Examinatium Survey van 1988 tot en met 1998. Binnen deze groep hadden 11% LMD.
Het bleek dat de 20% personen met de hoogste concentraties 25-hydroxyvitamine D [25(OH)vit D] in het bloed 36% minder kans hadden op vroege LMD met vergeleken met de 20% met de laagste concentraties. Een hogere visconsumptie hield verband met een 59% verlaagd risico van late LMD.

Astaxanthine en de ogen

Veel mensen brengen uren per dag achter een beeldscherm door en krijgen mede daardoor last van vermoeide ogen en hebben moeite met scherpstellen (accommoderen). Klachten van vermoeide ogen (asthenopie), die in de loop van de dag toenemen, zijn rode, lichtgevoelige, pijnlijke, geïrriteerde, droge en/of tranende ogen, minder goed zien, hoofdpijn en stijve schouders.

In verschillende menselijke placebogecontroleerde studies is aangetoond dat suppletie met astaxanthine helpt om asthenopie te verminderen. De optimale dagdosis is 6 mg; gemiddeld zijn asthenopieklachten na 4 weken tot de helft teruggebracht. Het scherpstellen verbetert vermoedelijk door een betere functie van de ciliaire (kring)spier in het oog, die door samen te trekken en weer te ontspannen zorgt voor vormverandering van de ooglens. De functieverbetering kan te maken hebben met een betere doorbloeding van het oog: astaxanthine verbetert de stroomsnelheid van het bloed, mogelijk door een betere vervormbaarheid van rode bloedcellen.

Bij mensen is aangetoond dat inname van astaxanthine (6 mg per dag gedurende 4 weken) zorgt voor een betere doorbloeding van de haarvaten in het netvlies en rond de oogzenuw. Dit impliceert dat astaxanthine waardevol is voor de preventie van maculadegeneratie en glaucoom. Astaxanthine zorgt voor afname van oogirritatie door de ontstekingsremmende werking. In een diermodel voor oogontsteking (endotoxine-geïnduceerde uveïtis) had astaxanthine een dosisafhankelijk ontstekingsremmend effect door remming van NF-κB-activering met daling van ontstekingsmarkers en –mediatoren (NO, PGE2, TNF-α).(37,64) Astaxanthine helpt niet alleen bij bestaande asthenopie; preventief gebruik van astaxanthine helpt vermoedelijk ook bij het voorkomen van deze aandoening.

Commentaar NDN

Astaxanthine is een veel krachtiger antioxidant en vrije radicalenvanger dan andere vetoplosbare antioxidanten zoals tocoferolen (vitamine E) en verwante carotenoïden (bètacaroteen, luteïne). Astaxanthine is meer dan een antioxidant:het heeft onder meer een ontstekingsremmende en afweerversterkende werking, gaat dyspepsie tegen, bevordert het uithoudingsvermogen en spierherstel en helpt tegen vermoeide ogen; om er een paar te noemen.

In de natuur komen meer dan 600 verschillende rode en gele carotenoïden voor. Astaxanthine is een relatief onbekende carotenoïde die wordt gemaakt door plankton, algen en sommige planten, om zich te weren tegen de schadelijke effecten van zonlicht en zuurstof. De hoogste concentratie astaxanthine wordt aangetroffen in de groene microalg Haematococcus pluvialis. Vanuit deze bronnen komt astaxanthine in de voedselketen terecht. Astaxanthine is de belangrijkste roze-rode kleurstof in waterdieren zoals zalm, forel, garnaal, krab, zeekreeft en rivierkreeft.

Astaxanthine komt uit de eencellige groene microalg Haematococcus pluvialis, een alg die overal ter wereld voorkomt, van Afrikaanse meren tot sneeuwvelden op de noordpool.

Literatuur en links:

Referenties:
1. J Nutr 2006;136:2519–24

2. Arch Ophthalmol 2007;125:661-9

3. Sawaki K et al. Effect of astaxanthin on sports performance – Effect on visual function and muscle fatigue recovery in athletes. J Clin Ther & Med. 2002;18:1085-1099.

4. Nagaki Y et al. Effects of astaxanthin on accommodation, critical flicker fusion, and pattern visual evoked potential in visual display terminal workers. J Trad Med. 2002;19:170-173.

5. Nakamura A et al. Change in visual function from astaxanthin. Jpn J Clin Ophthalmol. 2004;58:1051-1054.

6. Shiratori K et al. Effect of astaxanthin on accommodation and asthenopia-efficacy-identification study in healthy volunteers. J Clin Ther & Med. 2005;21(6):637-650.

7. Nitta T et al. Effects of astaxanthin on accommodation and asthenopia-dose finding study in healthy volunteers. J Clin Ther
& Med. 2005;21(5):543-556.

8. Takahashi N et al. Effects of astaxanthin on accommodative recovery. J Clin Ther & Med. 2005;21(4):431-436.

9. Nagaki Y et al. The supplementation effect of astaxanthin on accommodation and asthenopia. J Clin Therap Med 2006;22(1):41-54.

10. Nagaki Y et al. The effect of astaxanthin on retinal capillary blood flow in normal volunteers. J Clin Ther & Med. 2005;21(5):537-542.

11. Suzuki Y et al. Suppressive effects of astaxanthin against rat endotoxin-induced uveitis by inhibiting the NF-kappaB signaling pathway. Exp Eye Res. 2006;82(2):275-81.

12. Miyawaki H, Takahashi J, Tsukahara H et al. Effects of astaxanthin on human blood rheology. Journal of Clinical Therapeutics & Medicines 2005;21(4):421-429.

Meer informatie over Astaxanthine:

Uit in-vitro onderzoek is gebleken dat astaxanthine fase-1-enzymen (met name CYP3A4, CYP2B6) in lever, longen en nieren kan activeren. Dit betekent dat astaxanthine de werking van medicijnen kan beïnvloeden die door deze enzymen worden omgezet. Andere carotenoïden (bètacaroteen, luteïne, lycopeen) kunnen de opname van astaxanthine verlagen.

In een uitgave van Elzevier; Ophthalmology van februari 2008 wordt aangetoond dat een combinatie van vitamine C en E, zink, koper, luteïne, zeaxanthine en astaxanthine de functie van de centrale retina verbeterde bij een placebo gecontroleerde proef met 27 mensen met een beginnende vorm van leeftijdgerelateerde maculadegeneratie (AMD).

De supplementen hadden geen significante invloed op de perifere retina. Natuurlijk is het van belang in verband met de kleine groep deelnemers een vervolgstudie te realiseren. Op dit moment lijden wereldwijd 25 tot 30 miljoen aan AMD en er wordt verwacht dat dit verdrievoudigd zal zijn in het jaar 2025.

Deze studie onderstreept het feit dat astaxanthine een zeer krachtige en veelzijdige carotenoïde is die samen met andere voedingstoffen belangrijk kan zijn bij maculadegeneratie.

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen