skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Schermloze dag

Na de fotosessie op de Eikenhorst verklapte koning Willem-Alexander deze zomer, dat zijn gezin het tijdens de vakantie zonder telefoon en iPad doet; schermloze dagen. Een digitale detox dus.De eerste dagen is het wel wat moeilijker, maar daarna komen opeens de spelletjes en zitten we met elkaar langer aan tafel.

De NOS liet Mediapedagoog Freek Zwanenberg, ontwikkelingspsycholoog en coördinator Denise Bontje en Steven Pont aan het woord.
Freek Zwanenberg: “Het is heel belangrijk om aan kinderen te leren dat je ook zonder kan. Zij groeien immers op in een tijd waarin er altijd schermen zijn.”

Steven Pont: “Kinderen krijgen dan meer echt contact met elkaar en bewegen meer.” Verveling ligt op de loer, maar dat is volgens Pont juist een kans. “Verveling is een staat van ontevredenheid en leidt tot uitvinden, creativiteit en initiatief.”

Bontje: “Schermloze periodes zijn ook ideaal om je relatie te resetten. Niet alleen met elkaar, als gezin, maar juist ook met jou en het apparaat. Een moment om je bewust af te vragen: waar wil ik dit apparaat eigenlijk voor gebruiken?”

Zwanenberg pleit liever voor een dag of dagdeel schermloos. “Ik gun alle kinderen een paar weken offline”.

Wat zijn de voordelen van een schermloze dag

Er zijn diverse voordelen te noemen van het instellen van een schermrustdag. Voor de gebruikers van digitale media is het bijna niet voor te stellen dat er nadelen zitten aan het veelvuldig en dagelijks gebruik ervan. Een van de belangrijkste inzichten in de neurobiologie is dat de hersenen continue aan veranderingen onderhevig zijn. Wanneer de hersenen iets leren, dan laat dit sporen achter in het geheugen.

De hersenen functioneren net als spieren: wanneer ze gebruikt worden groeien ze, maar worden ze niet gebruikt dan verschrompelen ze. Veel ziekten van tegenwoordig zijn het gevolg van onze moderne leefstijl. In dat licht kunnen ook de negatieve gevolgen van digitale media veel beter begrepen worden. U kunt hierbij denken aan de invloed ervan op cognitieve prestaties als aandacht, taal en de ontwikkeling van de intelligentie, die heel erg belangrijk zijn voor het functioneren van de hersenen.

In zijn boek ‘digitale dementie’ schrijft Dr. Spitzer: “Wie het denken uitbesteedt, wordt nooit een expert“. Computers kunnen voordelen hebben, maar een van de belangrijkste nadelen is het feit dat het de ontwikkeling van jongeren niet stimuleert, maar juist belemmert. Kinderen die op een jonge leeftijd digitale media gebruiken, zorgen ervoor dat hun ontwikkeling bij het ouder worden stagneert en zelfs krimpt. Tevens veroorzaken digitale media aandachtstoornissen en verslechteren ze de lees- en rekenprestaties.

Beeldschermvasten

Tegenwoordig krijgen veel kinderen met één of andere concentratiestoornis al gauw het etiket ADHD. Met als snelle oplossing, het toedienen van Ritalin of een ander psychofarmaceutisch middel. Onterecht stelt Dr. Dunckley vast na een grondig onderzoek met honderden kinderen en jong volwassenen, die hij blootstelde aan videospelletjes en andere elektronische vermaak zoals internet en televisie.

Zo stelt men voornamelijk schade vast in de frontale kwab, waardoor dit gevolgen kan hebben voor de ontwikkeling op het vlak van plannen en organiseren. Ook empathisch vermogen, concentratievermogen, zenuwstelsel en cognitief vermogen kunnen sterk negatief beïnvloed worden door dit ‘beeldscherm syndroom’.

Tot slot gaat gamen gepaard met een dopamine- afgifte en verlaging van de dopaminereceptoren en dopaminetransporters, waardoor kinderen hunkeren naar nog meer en afhankelijk worden van hun dagelijkse portie tijd die ze doorbrengen met het spelen van videospelletjes (game – en/of internetverslaving).

Het advies van Dr. Dunckley is dan ook duidelijk: onderbreek het kijken naar elektronische schermen 3 tot 4 weken en de ouder ondervindt zelf de positieve evolutie van zijn kind.

Dit ‘schermvasten’ zal zich uiten in:

  • een betere gehoorzaamheid en luisterbereidheid van het kind
  • huiswerk doen zonder drama en tranen
  • verbetering op vlak van reken- en leesoefeningen
  • toename van concentratievermogen
  • een betere slaap en uitgeruster zijn
  • opgewekter zijn, minder frustraties en agressie vertonen

Straling van beeldscherm, muis of toetsenbord

Mensen die gevoelig zijn voor elektromagnetische straling kunnen klachten krijgen door draadloze systemen omdat deze radiografisch werken. De straling van de zender in een draadloze muis of toetsenbord is vaak sterker dan die van een toetsenbord aan een kabel of een muis aan een kabel.

De afstand tot het scherm van een laptop is te vergroten door een toetsenbord en muis met een kabel aan de laptop vast te maken. Hoe verder deze verwijderd is van apparatuur, hoe minder straling men opdoet. hersenen

Zorg ervoor dat computer en randapparatuur altijd op een geaard stopcontact zijn aangesloten. Dat scheelt echt heel veel in de hoeveelheid elektromagnetische straling die wordt uitgezonden door de apparatuur. Gebruik de computer of laptop uitsluitend bekabeld. Draadloze apparatuur is wel makkelijk te verplaatsen maar levert ook vele malen hogere dosis straling op dan bekabelde.

Communicatiespellen

Hoe pak je zo’n schermloze dag aan?

  1. Leg je telefoon op een plek waar je weinig komt: in de gang of op je slaapkamer. Zorg ervoor dat je geen mogelijkheid meer hebt om het schermpje op te pakken.
  2. Neem je voor om niet meteen op elk appje of notificatie op social media te reageren. Jouw reactie brengt weer een nieuwe interactie op gang.
  3. Zet appgroepen op ‘still’. Het horen van een piepje brengt het beloningsgebied in je hersenen op gang. En dat wil je nu even niet. Want je weet ook dat dat lekkere gevoel maar even duurt en dat je daarna verlangt naar meer.
  4. Ga iets ondernemen met elkaar; praten, spelletjes doen, schaken, samen sporten, ga de natuur in of het strand op met een bal, etc.

De Natuur Diëtisten Nederland-redactie kwam een andere leuke bezigheid tegen voor de schermloze dag(en), namelijk: communicatiespellen spelen. Door met deze spellen aan de slag te gaan, ontstaan op een speelse manier, boeiende gesprekken over onderwerpen waar je anders wellicht niet zo snel met elkaar over praat. Wanneer je meer zicht hebt op hoe de ander over bepaalde dingen denkt, leidt dit ook tot meer begrip en betrokkenheid. Een waardevolle invulling dus van uw tijd! Voor meer informatie over deze spellen: www.kwaliteitenspel.nl.

Kwaliteitenspel

Ons bedrijf bestaat sinds 1991. De leiding is in handen van Peter Gerrickens en zijn vrouw Marijke Verstege. Daarnaast werken wij samen met enkele free-lance trainers, die regelmatig opdrachten voor ons uitvoeren.

Leidraad bij onze activiteiten: ‘Mensen helpen bij het ontdekken en ontwikkelen van wie ze in wezen zijn’. Dit uitgangspunt sluit goed aan bij de Jungiaanse psychologie, waar wij ons wat betreft de manier van kijken naar mensen het meest bij thuis voelen. Onze visie is verder uitgewerkt in het boek ‘Kwaliteiten – een verfrissende kijk op eigen-aardigheden’.

Wij leveren ondersteunende materialen voor training, coaching, onderwijs en management, en wij verzorgen trainingen.
Onze materialen omvatten een serie educatieve kaartspellen met bijbehorende handleidingen en boeken. Een deel van deze spellen zijn in meerdere talen verkrijgbaar.

Wij verzorgen trainingen voor diegenen die onze spellen in hun werk willen gebruiken, bijvoorbeeld trainers, coaches, docenten, adviseurs, leidinggevenden of hulpverleners. Deze trainingen bieden wij zowel aan via open inschrijving als in-company. Daarnaast geven wij trainingen aan teams op het gebied van samenwerken en verzorgen wij workshops tijdens studiedagen of congressen. U kunt hier contact met ons opnemen.