skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Natuurlijke of onnatuurlijke zoetmiddelen

Recentelijk verschenen in de media diverse artikelen over de ontwikkelingen in de wereld van de zoetmiddelen. Op 1 juli j.l. was te lezen op diverse nieuwssites, dat het gebruik van lightproducten met aspartaam toch niet zo’n gunstig effect heeft op de slanke lijn dan verwacht. Sterker nog; uit onderzoek bleek dat in een groep light drink-gebruikers, die gemiddeld 9,5 jaar werden gevolgd, de buikomvang met 70% meer toenam dan in de groep gebruikers van niet-light drinks. Bij mensen die twee of meer glazen light frisdrank per dag gebruikten, bleek de tailleomvang zelfs 500% meer toe te nemen dan degene die helemaal geen frisdrank dronken.

In een andere studie werd bij muizen met aanleg voor diabetes de relatie tussen inname van aspartaam, en glucose- en insuline-niveaus onderzocht. Daaruit bleek dat aspartaam het glucoseniveau in het bloed verhoogt, terwijl het insulineniveau daalt of gelijk blijft. Daarmee lijkt het erop dat een hoge inname van aspartaam mogelijk bijdraagt aan verhoogde glucoseniveaus in het bloed. In hoeverre de onderzochte proefpersonen frisdranken met cafeļne gebruikten komt niet naar voren. Cafeļne heeft ook de eigenschap de bloedsuikerspiegel te verhogen, en kan het effect hebben versterkt.

Bekend was al dat aspartaam en andere synthetische zoetstoffen het hongergevoel kunnen opwekken, waardoor men bij gebruik van light producten geneigd is de dagelijkse calorie-inname alsnog te verhogen met andere producten. Daarnaast belasten synthetische zoetstoffen de lever, de hormonale balans in de hersenen (adrenaline, noradrenaline en dopamine) en het zenuwstelsel. Hierover is meer te lezen in het NDN artikel; negatieve effecten van aspartaam.

Stevia

Kort na de berichten over light frisdranken, verscheen het hoopgevende bericht dat het natuurlijke zoetmiddel stevia eindelijk als voedingsmiddel goedgekeurd is door het Standing Committee on the Food Chain and Animal Health van de Europese Commissie. Slimme consumenten gebruikten dit product allang als zoetmiddel toen het officieel nog in gebruik was als ‘middel voor uitwendig gebruik’, maar nu zal het voor een veel grotere groep mensen toegankelijk worden.

Oók voor de industrie, wat voor- en nadelen met zich mee kan brengen. Het gebruik van stevia als zoetmiddel maakt een product niet direct een goede keuze. De smaak van stevia is anders dan die van suiker en vereist gewenning. De gemiddelde consument zal dit niet meteen accepteren en het is te verwachten dat producenten capriolen uit gaan halen om de smaak te beļnvloeden. Men kan zich ook afvragen wat de kwaliteit en de kweek-, teelt- en verwerkingmethode van de stevia plant is, wanneer het op grote schaal, en zo goedkoop mogelijk wordt geproduceerd.

Tagatose

Intussen gaan de ontwikkelingen op gebied van alternatieve ‘natuurlijke’ zoetmiddelen door. Zo was tagetose een paar jaar geleden in opkomst. Tagatose komt tot stand via een scheikundig proces. Lactose wordt gehydroliseerd tot glucose en galactose, waarna de galactose door het toevoegen van calcium hydroxide wordt omgezet in tagatose. De tagatose wordt dan gezuiverd, tot het uiteindelijke product voor minstens 99% zuiver is.

Tagatose heeft vrijwel geen effect op de bloedsuikerspiegel en bevat 1,5 calorieėn per gram. Het werd oorspronkelijk toegepast als prebioticum, o.a. bij darmkankerpatiėnten. In de loop van de tijd werden er met het oog op de consument aanpassingen gedaan in het productieproces, om de kosten te drukken. Vervolgens vermengde de producent van het op tagatose gebaseerde zoetmiddel Tagatesse, de stof met isomalt en sucralose. Dit zou de overmatige maillardreactie van tagatose voorkomen, en het product zo geschikt maken om mee te bakken.

Bijkomend voordeel voor de producent is dat isomalt en sucralose een stuk goedkoper zijn dan pure tagatose. Isomalt is een kunstmatige zoetstof die tot stand komt door suiker eerst in isomaltulose om te zetten, een reducerend disacharide. Isomaltulose wordt dan gehydrogeneerd, door katalyse met behulp van Raneynikkel; een poreuze vorm van nikkel.

Sucralose is een met chloor behandelde synthetische variant van sacharose. Hoewel de producent van Tagatesse 0,2% sucralose een verwaarloosbare hoeveelheid vindt, leidt dit toch tot verontwaardiging bij de kritische consument, die denkt een natuurlijk alternatief voor suiker te hebben gevonden.

Pure tagatose is tot op heden niet beschikbaar voor de consument. Wel zijn er producten te koop met tagatose als zoetmiddel, soms in combinatie met isomalt, maar niet altijd. Er wordt op het etiket gewaarschuwd voor een laxerend effect bij overmatig gebruik. Tagatose wordt ‘natuurlijk’ genoemd, maar in hoeverre is ‘niet synthetisch’ nog natuurlijk?

Erythritol (Sukrin)

Een andere zoetstof met dezelfde eigenschappen als tagatose, is erythritol, merknaam Sukrin. Erythritol is een polyol en komt van nature in kleine hoeveelheden voor in sommige fruitsoorten, paddenstoelen en gefermenteerde producten. Erythritol als zoetstof wordt met behulp van enzymen geproduceerd uit gefermenteerde granen, suikerbieten of suikerriet. Door een kristallisatieproces ontstaat een bruikbaar eindproduct dat lijkt op kristalsuiker. Het wordt op die manier verkocht, of als poeder. De zoetkracht is zo’ n 70% van tafelsuiker.

Erythritol heeft geen effect op de bloedsuiker- en insulinespiegel, en bevat vrijwel geen energie. Dat komt omdat het niet zoals andere polyolen deels wordt opgenomen in de dunne darm, en grotendeels in de dikke darm terechtkomt, maar voor 60 tot 90% wordt opgenomen in het bloed, en uitgescheiden via de urine. Opgeblazen gevoel en diarree komen daarom minder voor bij gebruik van erythritol dan bij gebruik van andere polyolen zoals mannitol, sorbitol, en maltitol. Darmklachten en diarree kunnen optreden boven 0,66 gram erythritol per kilo lichaamsgewicht per dag.

Literatuur en links:

1. Curi R, Alvarez M, Bazotte RB, Botion LM, Godoy JL, Bracht A Effect of Stevia rebaudiana on glucose tolerance in normal adult humans. Braz J Med Biol Res. 1986;19(6):771-4.

2. Benjamin Buemann, Sųren Toubro, Anne Raben and Arne Astrup. Human Tolerance to a Single, High Dose of -Tagatose . Regulatory Toxicology and Pharmacology Volume 29, Issue 2, April 1999, Pages S66-S70 .

3. Helle N. Lęrke and Bent B. Jensen. D-Tagatose Has Low Small Intestinal Digestibility but High Large Intestinal Fermentability in Pigs. Danish Institute of Agricultural Sciences, Department of Animal Nutrition and Physiology, Research Center Foulum, DK-8830 Tjele, Denmark
(Journal of Nutrition. 1999;129:1002-1009.) .

4. Oku, T. (University of Tokyo, Tokyo, Japan.); Okazaki, M. Laxative threshold of sugar alcohol erythritol in human subjects. Nutrition research (Apr 1996) .

5. Dr. havil. Harald Röper1, Dr. Jozef Goossens. Erythritol, a New Raw Material for Food and Non-food Applications. Article first published online: 26 OCT 2006 .

6. Waistlines in people, glucose levels in mice hint at sweeteners’ effects: http://www.uthscsa.edu/hscnews/singleformat2.asp?newID=3861 .

7. http://www.internationalsteviacouncil.org/article/4-july-2011-international-stevia-council-welcomes-

8. approval-stevia-use-sweetener-european-uni

9. http://en.wikipedia.org/wiki/Erythritol .

10. http://www.damhert.be/producten.cfm .

11. http://nl.wikipedia.org/wiki/Isomalt .

12. http://objectief.be/D-Tagatose.html .

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen