skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1500 artikelen over gezondheid!

Voeding & Gedrag

In steeds meer gezinnen komt geen volwaardige voeding meer op tafel. Bij de ‘honger’ door nutriënten ondervoeding die daardoor ontstaat, groeit de hang naar stimulerende middelen. Van koffie tot alcohol en drugs. Het risico op gewelddadig gedrag is hierdoor groot.

Voeding en Gedrag - Gert E. Schuitemaker Kinderen worden thuis gevoed met lege calorieën, voeding die amper voedingswaarde heeft. Dat compenseren ze met suikerrijke voeding, vette hap, alcohol en drugs. “Een enorme weerslag op gedrag en leerprestaties, is het gevolg,” schrijft dr. Gert. E. Schuitemaker in het boek Voeding & Gedrag. “En het draagt bij tot ernstige gedragsziekten als ADHD en autisme.”

Volwaardige voeding ontbreekt in steeds meer gezinnen. Ontbijten schiet er vaak bij in. Voeding die rijk is aan vitaminen en mineralen en gezonde vetzuren is vervangen door suikerrijke voeding, frisdranken en vette hap.

Goede voeding verbetert gedrag

Apotheker dr. Gert. E. Schuitemaker volgt al tientallen jaren het internationale onderzoek naar de relatie tussen voeding en gedrag op de voet. Hij analyseerde tientallen wetenschappelijke studies en bracht zijn belangrijkste bevindingen bijeen in dit boek (3). Zijn belangrijkste conclusie: goede voeding en voedingssupplementen verbeteren het gedrag en hebben zelden bijwerkingen.

Schuitemaker gaat in zijn boek in op vragen als: Worden mensen minder gewelddadig door voedingssupplementen? Zijn jonge kinderen met ADHD beter geholpen met voeding dan met de harddrug Ritalin? Heeft de voedselkeuze voor en tijdens de zwangerschap invloed op gedrags- en leerproblematiek? Op deze en veel meer vragen is het antwoord een volmondig ‘Ja’

Adrian Raine; hoogleraar neurocriminologie

Het Gewelddadige Brein - Adrian Raine Adrian Raine is hoogleraar neurocriminologie aan de Universiteit van Pennsylvania. Hij doet al 35 jaar onderzoek naar de neurobiologische en biosociale oorzaken van antisociaal en gewelddadig gedrag bij kinderen en volwassenen en is een van de bekendste onderzoekers op dat terrein. Zijn boek The Anatomy of Violence verscheen bij uitgeverij Balans als ‘Het gewelddadige brein’. Hieronder volgt een korte samenvatting van een interview met hem in 2013 (1).

Agressief gedrag en de genen

De zaden van het kwaad worden vroeg in het leven gezaaid. Erfelijkheid is er één van. Meer dan tweehonderd tweeling- en adoptiestudies geven duidelijk aan dat zowat de helft van de menselijke variatie in antisociaal en agressief gedrag aan de genen ligt. Dat is veel, maar het betekent ook dat zowat de helft aan omgevingsfactoren ligt. Vooral prenatale en vroeg-postnatale omgevingsinvloeden zijn daarbij erg belangrijk, omdat ze een grote impact hebben op het zich ontwikkelende brein (2).

Kinderen van wie de moeder rookte tijdens de zwangerschap, lopen twee tot drie keer meer risico om zich tot gewelddadige criminelen te ontwikkelen, daarbij gecontroleerd voor het feit dat rokende moeders sociaal verschillen van niet-rokende. Voor alcohol tijdens de zwangerschap geldt hetzelfde verhaal: één drankje per week verhoogt agressie bij het kind al met 30 procent (2).

Aantasting frontale cortex

Foetaal alcoholsyndroom, wat echte hersenschade impliceert, geeft negentien keer meer kans op een veroordeling als volwassene. Ook lood is bijzonder neurotoxisch. Het tast vooral de frontale cortex aan, een hersendeel dat betrokken is bij gewelddadigheid. Peuters stoppen zowat alles in hun mond en absorberen zo ook het lood in de bodem. Veranderende loodniveaus in het milieu verklaren 91 procent van de variatie in geweldsmisdrijven in de VS. Dat is een extreem sterke relatie (2).

Daarnaast heb je factoren als slechte voeding, mishandeling en emotionele verwaarlozing. Een tekort aan ijzer, zink, eiwitten, vitamine B2 en omega-3 bij de zwangere vrouw of het opgroeiende kind leidt tot een lager IQ en verhoogt de kans op gedragsstoornissen (2).

Verstoort stressreactiesysteem van de hersenen

Langdurige stress verstoort dan weer het stressreactiesysteem van de hersenen, wat de groei van en verbindingen in het brein beïnvloedt. Dergelijke sociale en biologische processen leggen de neuronale basis van misdaad en geweld, in interactie met genetische kwetsbaarheid (2).

Eenzelfde biologische aanleg kan tot een verschillende uitkomst leiden. Sommige mensen hebben alle risicofactoren en worden toch niet antisociaal. Adrian Raine: neem mezelf; ik heb de hersenscan van een seriemoordenaar, heb een lage hartslag in rust, wat één van de beste voorspellers van delinquent gedrag is die we kennen, had voedingstekorten als kind, er waren complicaties bij mijn geboorte en nog zo wat. Toch werd ik geen seriemoordenaar Waarom? Vermoedelijk omdat ik beschermende factoren had, zoals liefdevolle ouders en een gestructureerde omgeving.

Wat is er tegen te doen?

Kunnen we een vernieuwende behandeling ontwikkelen die alle componenten van gewelddadig gedrag aanpakt, ook de biologische, en die deze mensen tegelijk humaner behandelt dan nu het geval is?

Raine:” Ik zou de hersenwerking proberen te verbeteren. Aangepaste voeding is daar één component van. Het toedienen van visolie blijkt agressief gedrag in gevangenissen significant te verminderen, dankzij de omega-3-vetzuren. Mindfulness blijkt het prefrontaal functioneren te verbeteren. Ik zou ook cognitieve gedragstherapie en medicatie inzetten. Natuurlijk is een gepersonaliseerde aanpak noodzakelijk. Je moet eerst de oorzaken van het problematische gedrag vinden, zodat je ze gericht kunt aanpakken.

Maar de maatschappij kan ook preventief te werk gaan. Als je het geweld wilt stoppen, moet je met biosociale middelen investeren in opgroeiende kinderen”.

Mindfulness heeft positief effect op gedrag

Inmiddels blijkt dat de diepe ontspanning die geregelde meditatie met zich brengt op veel systemen positief invloed uitoefent. Lichamelijk geeft het: een betere synchronisatie tussen de beide hersenhelften, doet de stresshormonen dalen (verlaagt cortisol), versterkt het zenuwstelsel, verhoogt het concentratievermogen.

Psychisch: bevordert het zelfbeheersing, verlaagt emotionele onstabiliteit, verlaagt gevoelens van vijandigheid en verhoogt het vermogen tot goed contact met anderen (4).

Kinderen vanaf 11 jaar laten mediteren

Natuurdietist Tanja Visser (6) gespecialiseerd in natuurlijke kindervoeding; “naast voedingsadviezen raad ik ouders aan de cd Mindfulness (5) met hun kinderen te doen. Dit kan al vanaf de leeftijd van 11 jaar. Voorafgaande en tijdens de zwangerschap besteed ik veel aandacht aan de voedingsstatus van moeder (en foetus). De voedingsstatus wordt gemeten via bloedonderzoeken.

Mediteren tijdens de zwangerschap door moeder en vader is een goede investering voor henzelf en hun opgroeiende kinderen. Het vergroot de mogelijkheid dat hun kinderen groot worden in een harmonieuze, emotioneel stabiele omgeving.

  Tessa Gottschal, www.gottschalmeditaties.nl 

Voedings- en laboratorium zelftesten

Laboratoriumtesten urine bloed ontlasting en speekseltesten Wij werken samen met de grote Duitse fabrikant van laboratoriumtesten Medivere. Medivere levert laboratorium diagnostische diensten waarbij de conventionele geneeskunde als ook aanvullende (complementaire) medische diagnostica en therapieën optimaal worden gecombineerd.

Op onze pagina over voedings- en laboratoriumtesten kunt u alle hierbovengenoemde Medivere testen bekijken en zelf bestellen.

Literatuur en links:

(1) Interview sept 2013 met neurocriminoloog Adrian Raine
(2) ‘Het gewelddadige brein’ van Adrian Raine, uitgeverij Balans (mei 2013)
(3) ‘Voeding en gedrag’ (dec 2014) van Gert Schuitemaker, uitgever Orthocomminication.
(4) ‘Wil ik wat ik voel’ van Tessa Gottschal, uitgever Schors (2011)
(5) Mindfulness van Tessa Gottschal;
(6) Natuurlijke voeding bij een kinderwens door Tanja Visser
(7) Ik voel (n) iets voor verandering van Tessa Gottschal, uitgeverij Schors.
(8) Psychologische meditaties van Tessa Gottschal.

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen