skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Vitamine K2 beschermt hart en bloedvaten

De preventie van osteoporose en aderverkalking zouden nieuwe indicatiegebieden van vitamine K kunnen worden. Tot nu toe wordt vitamine K vooral toegepast bij verlengde bloedstollingtijden, zoals bij te sterke menstruatiebloedingen. Op grond van recente studies wordt ook vermoed, dat vitamine K over krachtige, met vitamine E en CoQ10 vergelijkbare antioxidatieve eigenschappen beschikt en een rol speelt in de elektronen overdracht in de mitochondria.

Vitamine K is een vetoplosbare stof. Aandoeningen waarbij de opname van vetoplosbare vitaminen in de darm verstoord is, zoals de ziekte van Crohn en coeliakie, kunnen leiden tot een marginale vitamine K-status.

In eerdere studies werd al aangetoond dat vitamine K-afhankelijke eiwitten aderverkalking tegengaan. Er zijn tot op heden echter nog weinig gegevens beschikbaar over de relatie tussen de vitamine K-inname en het risico van hart- en vaatziekten.

Verschil tussen K1 en K2

Vitamine K is een vetoplosbare stof die in de natuur in twee vormen wordt gevonden: vitamine K1 (phylloquinon) en vitamine K2 (menachinonen). Vitamine K1 (fylochinonen) komt in de natuur voor in planten, zoals groene bladgroenten en dan vooral in spinazie. De opname uit de voeding is slechts 5 tot 15%. Micro-organismen, zoals onze darmflora, maken verschillende vormen van vitamine K2 (menaquinonen). De opname van vitamine K2 is vele malen (tot zelfs 10 x) beter dan vitamine K1.

Gefermenteerde producten zoals kaas en kwark bevatten kleine hoeveelheden van een speciale vorm van vitamine K2 ( menaquinone-8 en -9). Bepaalde vormen van vitamine K2 zijn actiever dan vitamine K1 in het voorkomen van osteoporose en aderverkalking. Dit wordt mede veroorzaakt doordat vitamine K1 vooral in de lever wordt geconcentreerd en vitamine K2 in hogere mate in de overige organen.

Prospect-Epic cohortstudie

Voor een onderzoek (Nutr Metab Cardiovasc Dis 2009; 19(7):504-10) werd gebruikgemaakt van de gegevens van de Prospect-Epic cohortstudie. Deze studie betrof 16.057 vrouwen van 49 tot 70 jaar. Allen waren bij aanvang vrij van hart- en vaatziekten. Met behulp van een vragenlijst was informatie verkregen over het voedingspatroon. Aan de hand hiervan waren de innamen van vitamine K1 en K2 geschat.

Na een gemiddelde volgperiode van ruim 8 jaar werden 480 gevallen van hart- en vaatziekten vastgesteld. Hierbij bleek er een significant verband tussen het risico van deze aandoeningen en de inname van vitamine K2. Iedere stijging van de vitamine K2-inname van 10 microgram per dag ging met een 9% gedaald hart- en vaatziekterisico gepaard. Dit was na aanpassing voor de traditioneel voor deze aandoeningen geldende risicofactoren en voedingsfactoren. Er werd geen opvallend verband aangetoond tussen het risico hart- en vaatziekten te ontwikkelen en de inname van vitamine K1.

Gla-proteïnen

In zoogdieren en de mens dient vitamine K als een cofactor voor de synthese van vermoedelijk acht soorten zgenaamde glutamaatresiduen bevattende eiwitten (ook wel Gla-proteïnen genaamd). De voornaamste functie van vitamine K is hierbij de carboxylering van glutamaatresiduen in γ-carboxyglutamaat. De Gla-residuen die met behulp van vitamine K ontstaan, komen maar in een beperkt aantal proteïnen voor. In alle tot nog toe bekende “vitamine K-afhankelijke”of Gla-eiwitten zorgen de Gla-residuen voor de functionaliteit (activiteit) van het eiwit.

Matrix Gla-proteïne (MGP) is een vitamine K- afhankelijk eiwit, dat vooral in de vaatwand en kraakbeen voorkomt. In actieve (gecarboxyleerde) toestand voorkomt MGP overmatig calcificatie (verkalking) van de vaatwand (met name de elastine vezels). Een goede vitamine K-status draagt bij aan een adequate mineralisatie van de botten, maar voorkomt een overmatige verkalking van de vaatwand en andere zachte weefsels (inname dagelijks van één dosis + 1000 mcg of meer vitamine K1 of + 45 mcg vitamine K2 zou dan volgens deskundigen noodzakelijk zijn). Antistollingsmedicijnen die vitamine K antagoneren, zoals warfarine, kunnen in theorie osteoporose en aderverkalking verergeren. (zie meer informatie in de pdf hieronder).

Commentaar NDN

Vitamine K is dus betrokken bij de bloedstolling en de synthese van bepaalde eiwitten in de lever, het bot, de tanden, het kraakbeen en de arteriële vaatwand. In het lichaam wordt vitamine K1 vooral in de lever geconcentreerd. In de overige organen, zoals bloedvaten en beenderen, is vitamine K2 de belangrijkste vorm.

Uit onderzoek is gebleken, dat de extra-hepatische (buiten de lever) vitamine K-status van de mensen niet optimaal is, en dat de huidige ADH-waarde van circa 80 mcg/dag onvoldoende is voor optimale activatie van de diverse Gla-proteïnen in andere organen en weefsels dan de lever.

Vitamine K blijkt niet of nauwelijks over toxische eigenschappen te beschikken. Zelfs bij zeer hoge dagdoseringen van 45 mg/dag zijn in studies geen nadelige bijwerkingen vastgesteld. Volgens deskundigen zou tot 100 mcg/dag van vitamine K1 voor personen op antistollingmedicijnen nog veilig zijn.
Mensen die anti-stollingsmedicijnen innemen, dienen echter altijd met een deskundige overleg te plegen alvorens vitamine K-supplementen in te gaan nemen. Vitamine K-supplementen dienen bij de maaltijd te worden ingenomen.

Vit K voeding

Gefermenteerde kaas levert de grootste bijdrage aan natuurlijk vitamine K2 in onze westerse voeding. Het is opmerkelijk dat kaas, normaal gesproken betiteld als “ongezond” door de hoge concentratie vet, ook een component bevat die de kans op hart en vaat problematiek sterk kan reduceren.

Natto

Natto is al meer dan duizend jaar een traditioneel Japans voedsel. Natto zijn sojabonen die door Bacillus subtilus natto zijn gefermenteerd. Natto bezit een typische geur van ammoniak, dat wordt veroorzaakt door de afbraak van aminozuren door Bacillus subtilis natto. Tijdens de fermentatie worden er kleverige polymeren (polyglutamine zuur) gevormd die aan natto het typisch kleverige aspect geven. Wegens deze geur en uitzicht is natto niet zo populair, behalve in Japan.
Daar wordt Natto meestal gegeten bij het ontbijt samen met rijst. De Bacillus bacteriën van Natto produceren een enzym dat bloedklonters kan oplossen. Natto is te koop in de natuurwinkels.

Bronnen:

Bron:

1. Gast GC, de Roos NM, [..], van der Schouw YT. A high menaquinone intake reduces the incidence of coronary heart disease. Nutr Metab Cardiovasc Dis 2009; 19(7):504-10

2. L.J. Schürgers. Studies on the role of vitamin K1 and K2 in bone metabolism and cardiovasculair disease. Structural differences determine different metabolic pathways. Proefschrift Universiteit Maastricht 2002. ISBN 90-5681-138-X.

3. J.M. Geleijnse et al. Dietary Intake of Menaquinone Is Associated with a Reduced Risk of Coronary Heart Disease: The Rotterdam Study. J. Nutr. 134: 3100-3105, 2004.

4. M.M. Tabb et al. Vitamin K2 Regulation of Bone Homeostasis Is Mediated by the Steroid and Xenobiotic Receptor SXR. The Journal of Biochemical Chemistry, vol. 278, no. 45, Nov. 7, pp. 43919-43927, 2003.

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen