skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Soja en borst- en prostaatkanker

Van oudsher hebben de Aziatische landen een hogere sojaconsumptie dan de westerse landen. In de Aziatische landen komen borst- en prostaatkanker minder voor dan in de Westerse. Uit meta-analyses is gebleken dat een hoge soja-inname de kans op borstkanker met 25% en de kans op prostaatkanker met 30% kan verkleinen.

Isoflavonen

In soja zitten isoflavonen. De chemische structuur lijkt op het vrouwelijke geslachtshormoon oestrogeen. Daarom worden isoflavonen ook wel fyto-oestrogenen genoemd. Bij testen in het laboratorium werd hetzelfde effect gezien als oestrogeen, maar bij klinisch onderzoek werd dit effect meestal niet gezien. In tegenstelling tot oestrogeen hebben isoflavonen geen hormonale eigenschappen en worden daardoor geassocieerd met de afremming van de groei van kankercellen.

Borstkanker en soja

Het wordt steeds duidelijker dat het belangrijk is om al tijdens de kinderjaren te beginnen met het gebruiken van soja. Juist de eerste 20 jaar lijken belangrijk te zijn. Uit recent onderzoek blijkt dat bij meisjes tussen de 5 en 11 jaar het risico op borstkanker met 58% afneemt en bij meisjes tussen de 12 en 19 jaar met 30 %.
Er is niet veel bewijs dat het risico op borstkanker afneemt als je pas als volwassen vrouw start met het gebruik van soja. Uit recent onderzoek bleek dat isoflavonen geen effect hebben op de dichtheid van het borstweefsel bij vrouwen die nog niet in de overgang zijn. De dichtheid van het borstweefsel bij postmenopauzale vrouwen blijkt wel kleiner te worden en dit maakt het risico op borstkanker kleiner. Dit in tegenstelling tot het effect van hormoontherapie.

Twee porties soja

Twee porties sojaproducten per dag is een aanbevolen hoeveelheid. Aangeraden wordt om geen sojasupplementen te gebruiken i.p.v. sojaproducten. Dit omdat sojavoeding ook eiwitten en onverzadigd vet bevat en deze hebben waarschijnlijk een aanvullend positief effect.

Prostaatkanker en soja

In Europa en de VS komt prostaatkanker 5 tot 10 maal vaker voor dan in Japan. Aziaten die naar het westen emigreren vertonen een aantal generaties verder de zelfde incidentie van prostaatkanker als de westerse landgenoten. In Japan bevindt de prostaatkanker zich minder snel in een gevorderd stadium en 80% blijft zelfs onopgemerkt. Hierdoor ligt het voor de hand te denken dat de oorzaak van prostaatkanker niet zozeer een genetische factor is maar een omgevingsfactor.

Om de diagnose prostaatkanker te stellen wordt in het serum de PSA (prostate specific antigen) –waarde gemeten. Toch blijkt dit geen perfecte marker omdat goedaardige hyperplasie van de prostaat en andere factoren ook de PSA-concentratie beïnvloeden.
Hoewel uit onderzoek is gebleken dat isoflavonen en soja-eiwit geen invloed hebben op de PSA-concentratie van gezonde mannen met een normaal of licht verhoogde PSA-waarde, is het toch denkbaar dat isoflavonen de ontwikkeling van prostaatkanker kunnen voorkomen zonder dat dit zichtbaar is in de PSA-gehaltes.

PSA-waardes

In geen enkel onderzoek is bij mannen met prostaatkanker een daling in de PSA-gehaltes waar te nemen door het gebruik van soja en isoflavonen. Wel blijkt uit sommige studies dat er een kleinere toename-snelheid van PSA te zien is. Dit is een positieve waarneming, omdat hieruit blijkt dat isoflavonen de snelheid van de ontwikkeling van prostaatkanker kunnen afremmen, zodat de prostaatkanker zich beperkt tot de latente fase. De kleiner tumoren in de prostaat worden in hun groei geremd.
Hoewel er nog weinig bewijs is dat jongens die al in hun jeugd soja gebruiken later minder kans hebben op prostaatkanker, is wel gebleken dat soja een rol kan spelen bij mannen met prostaatkanker.

Voordelen isoflavonen

In de onderzoeken is een hoeveelheid van kleiner dan 120 mg soja per dag gebruikt. Dit is een haalbare dosis om dagelijks uit plantaardige voeding met sojaproducten naar binnen te krijgen. De optimale dosis is nog niet vastgesteld.
Isoflavonen kunnen zinvol zijn om botmetastasen te beheersen, om botverlies te beperken bij prostaatkankerpatiënten die hormoontherapie krijgen en bij opvliegers bij mannen na het wegnemen van de zaadballen of bij hormoontherapie.
Ook tijdens andere behandelmethodes hebben isoflavonen een toegevoegde waarde. Zeker bij hormoongevoelige prostaatkanker.
Isoflavonen hebben geen bijwerkingen en geen substantieel risico op negatieve effecten.

Commentaar NDN

Zonder dat we het weten eten we dagelijks voedingsmiddelen die soja bevatten zoals margarine, koekjes, vleesvervangers, enz. maar weinig mensen hebben ooit echte hele sojabonen gegeten. In de supermarkt vind je ze meestal niet, in de Aziatische winkel of natuurvoedingswinkel wel. De sojaboon is familie van de peulvruchten zoals erwten, groene boontjes en pinda’s. Sojabonen rijpen dan ook in peulen, maar deze worden niet gegeten. Er zijn ongeveer 1000 sojaboon variëteiten met elk verschillende eigenschappen. Hoewel de meeste sojabonen geel zijn, zijn er ook enkele minder voorkomende variëteiten met een zwarte, bruine of groene kleur.

De sojabonen zijn zeer veelzijdig: ze kunnen zo gebruikt worden, of verwerkt tot sojamelk, tofu, tempeh, sojasaus en miso.

Bronnen:

Voeding en Visie, Jaargang 21, nummer 1 2008 De invloed van soja op borst- en prostaatkanker door Corien Maljaars

Literatuur:

1. Trock, B.C., Hilakivi-Clarke, L., Clarke, R. Meta-analysis of soy intake and breast cancer risk. Journal of the National Cancer Institute 2006; 98(7):459-471.

2. Yan, L., Spitznagel, E.L. Meta-analysis of soy food and risk of prostate cancer in men. Int J Cancer 2005; 117:667-669.

3. Messina, M.J., McCaskill-Stevens, W., Lampe, J.W. Adressing the soy and breast cancer relationship: review, commentary and workshop proceedings. Journal of the National Cancer Institute 2006; 98(18):1275-84.

4. Messina, M.J., Loprinzi, C.L. AICR’s 11th Annual Research Conference on Diet, Nutrition and Cancer, Soy for Breast Cancer Survivors: a critical review of the literature. The american society for nutriontal sciences. J Nutr 2001; 131: 3095S-3108S.

5. Messina, M.J., e.a. An overview of the health effects of isoflavones with an emphasis on prostate cancer risks and prostate-specific antigen levels. Journal of AOCAC international 2006; 80 (4): 1121-1134.

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen