skip to Main Content
Kenniscentrum - sinds 2005 - met ruim 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Luchtvervuiling; verzorg uw longen

Nederland behoort tot de meest vervuilde gebieden van Europa. Veel van de luchtvervuiling in ons land wordt aangevoerd vanuit andere Europese landen. Omgekeerd komt een groot deel van de verontreiniging uit Nederland in het buitenland terecht. Mede door de hoge bevolkingsdichtheid is de luchtkwaliteit in Nederland slechter dan in veel andere Europese landen.

LuchtvervuilingLuchtvervuiling; verzorg uw longen

Iedere vier seconden haalt u adem, meer dan 20.000 keer per dag. Dan is het goed om te weten wat u inademt. De belangrijkste manier waarop luchtverontreiniging het lichaam binnenkomt, is via de longen. Fijnstof kleiner dan 10 micrometer (PM10) bestaat uit deeltjes van verschillende grootte en samenstelling.

Ultrafijnstof en roet zijn het meest schadelijk voor de gezondheid. Deze dringen het makkelijkst door tot diep in de longen, blijven daar zitten en richten schade aan. Dit is een gevaar voor gezonde en ongezonde longen. Ze komen in de bloedbaan terecht waardoor u gevaar loopt op hart- en vaatziekten.
Om welke stoffen gaat het precies?

Fijnstof. Fijnstof is een verzamelnaam voor zwevende deeltjes in de lucht. Hoe kleiner het stof, hoe dieper het in de longen kan doordringen en daar schade aanricht. Het kleinste fijnstof (ultrafijnstof) kan via de longen ook doordringen in de bloedbaan en voor hart- en vaatziekten zorgen. Grove deeltjes fijnstof worden veroorzaakt door opwervelend wegenstof of bandenslijpsel. Kleiner zijn de deeltjes die bij verbranding vrijkomen: roet. Vooral roet en ultrafijnstof zijn het meest schadelijk voor de gezondheid.
Stikstofoxiden. Stikstofoxiden of NOx worden vooral door verkeer uitgestoten. De grootste bron is diesel.
Stikstofdioxide. Stikstofdioxide of NO2 ontstaat bij verbranding. In de buitenlucht is het verkeer de belangrijkste bron. Als de concentratie hoog is, dan is die van andere uitlaatgassen van verkeer vaak ook hoog. Daarom wordt stikstofdioxide vaak gebruikt als maat voor de luchtvervuiling door het verkeer. Op zichzelf is NO2 ook schadelijk voor de gezondheid.
Ozon. Ozon is een gas en wordt onder invloed van zonlicht uit uitlaatgassen gevormd. Hoge concentraties ozon zien we vooral in de zomer op zonnige, windstille dagen met oostenwind. De hoeveelheid ozon loopt gedurende de dag op. Ozon zorgt bij mensen voor irritatie van keel, neus en ogen, hoesten, pijn op de borst, kortademigheid, hoofdpijn, misselijkheid en duizeligheid.
Smog. Bij smog is gedurende enkele uren of dagen sprake van hoge concentraties luchtvervuiling door ozon, fijnstof en/of stikstofdioxide. Smog kan nadelige gevolgen hebben voor de gezondheid.
Roet. Roet wordt uitgestoten door verkeer. Roet is het onderdeel van fijnstof, dat de meeste invloed heeft op de gezondheid.
CO2. Koolstofdioxide of CO2 is een stof die bekend is uit de discussie over opwarming van de aarde en klimaatproblemen. Voor de gezondheid is CO2 pas een risico bij extreem hoge concentraties, zoals bij een brand.

Bestaat er nog schone lucht?

Van alle Nederlanders ademen inwoners van Drenthe, Groningen en Friesland de schoonste lucht in. In Rotterdam en omgeving wordt de meest vervuilde lucht ingeademd. De concentraties stikstofdioxide en fijnstof is in de drie noordelijke provincies het laagst, blijkt uit berekeningen van het RIVM. Op de Waddeneilanden bevat de lucht per kubieke meter de laagste concentraties schadelijke stoffen.

Uit onderzoek blijkt dat luchtvervuiling leidt tot een verminderde longfunctie en verergering van ziekten als astma, COPD en longkanker. Inademing van fijnstof met deeltjes onder de 2,5 micrometer (PM2.5) verhoogt ook de kans op onder andere hartziekte, cardiovasculaire schade en de ontwikkeling van atherosclerotische plaques. Onderzoek toont aan dat de gevolgen daarvan enigszins beperkt kunnen worden met visolie, methylnutriënten, vitamine C en vitamine E (1).

De resultaten uit recent literatuuronderzoek laten zien dat voedingsinterventies en voedingssuppletie bij de ontwikkeling van pathofysiologische en biochemische stoornissen door PM2.5, veelbelovende preventieve maatregelen kunnen zijn (2).

Voedingsinterventies zijn eenvoudig en niet duur en kunnen bepaalde schadelijke gevolgen van blootstelling aan PM2.5 deels compenseren.

Omega 3 bij luchtvervuiling

Inademing van fijnstof zorgt voor 54% afname van hartcoherentie. Hartcoherentie is het verschil tussen de hartslag bij inademing en bij uitademing. Hoe kleiner de coherentie, hoe groter de kans op onder andere aritmieën, hartinfarct en plotselinge hartdood.

Omega-3 heeft een gunstige invloed op de hartcoherentie(2). Na 5 maanden van visoliesuppletie was de afname van de hartcoherentie nog slechts 7% (een verbetering van 47%). Daarnaast verbeterde visolie in een andere fijnstofstudie het pro-atherosclerotische lipidenprofiel.

Zowel omega-3 als omega-6 vetzuren zijn precursors van zogenaamde eicosanoïden. Deze stoffen worden geproduceerd als lokale signaalstoffen tussen cellen. Eicosanoïden zijn betrokken bij processen als (long) ontsteking. Eicosanoïden die afkomstig zijn van arachidonzuur (type 2 en 4) zijn pro-inflammatoir, terwijl de eicosanoïden die uit EPA worden gemaakt (type 3 en 5) anti-inflammatoir zijn.

De samenstelling van de vetzuren in de celmembraan bepaalt het type prostaglandines of leukotriënen dat tijdens ontstekingsprocessen wordt aangemaakt, en langs die weg dus direct het niveau van ontsteking dat in het weefsel optreedt.

In een gezond lichaam worden vooral de typen 1 en 3 eicosanoïden aangemaakt. Onder pathologische omstandigheden (o.a. luchtvervuiling) wordt arachidonzuur vrijgemaakt uit de membraan en daaruit kunnen ontstekingsbevorderende type-2 eicosanoïden ontstaan.

Een verhoogde aanwezigheid van EPA en DHA leidt tot ontstekingsremming. Naast beïnvloeding van ontstekingsprocessen via de eicosanoïdenstofwisseling kunnen essentiële vetzuren (zowel GLA in de vorm van borrageolie als EPA en DHA) ook directe effecten uitoefenen op het immuunsysteem en ontstekingsreacties.

Foliumzuur, B6 en B 12 (betere methylering)Luchtvervuiling; verzorg uw longen

Foliumzuur, vitamine B6, vitamine B12 en methionine worden zogenaamde methylnutriënten genoemd. Ze zijn belangrijk voor de afbraak van homocysteïne (een giftig stofwisselingsproduct) maar dragen ook bij aan een grotere hartcoherentie en betere longconditie.

Een tekort aan vitamine B6, B12 en methionine zorgde bij de deelnemers van de Normative Aging Study voor een slechtere hartcoherentie wanneer er fijnstof werd ingeademd. Een hogere inname van deze nutriënten had een positief effect op de hartcoherentie.

B- vitaminen zijn ook belangrijk als co-factoren bij o.a. aminozuuromzettingen. Denk bijvoorbeeld aan vorming van glutathion. De longen hebben de grootste behoefte aan glutathion. De niveaus in het longepitheel zijn meer dan 100 keer hoger dan de plasmaniveaus.

Daarom zou bij iedere luchtwegaandoening de mogelijkheid van glutathiondeficiëntie overwogen moeten worden. De mucosa van de luchtwegen neemt toe als gevolg van blootstelling aan oxidanten. Glutathion voorkomt normaal gesproken dat overmatige slijmvorming optreedt. Daarom is de opbouw van slijm in de luchtwegen vaak een vroeg teken van glutathiondeficiëntie.

Glutathion maakt andere antioxidanten geschikt voor hergebruik: vanwege de krachtige reducerende werking, draagt GSH ook sterk bij aan het hergebruiken van andere antioxidanten die geoxideerd zijn geraakt en daardoor onwerkzaam zijn geworden.

Glutathion (45) kan de andere antioxidanten in de antioxidantcascade (vitamine C, vitamine E, alfa-liponzuur en coënzym Q10) weer geschikt maken voor hergebruik, waardoor de capaciteit van het antioxidantsysteem (41) sterk wordt gestimuleerd. De longen zijn bijzonder kwetsbaar voor oxidatieve beschadiging.

Vitamine C en vitamine E tegen oxidatieve schade

Blootstelling aan fijnstof veroorzaakt oxidatieve schade in uw lichaam. Bij directe blootstelling daalt het gehalte glutathion in het bloed. Glutathion is een belangrijke antioxidant en is een onmisbare factor voor de weerstand van het lichaam.

Dagelijkse toediening van 500 mg vitamine C en 800 mg vitamine E gedurende zes maanden bleek het gehalte glutathion in het bloed te normaliseren. Bovendien blijkt uit ander onderzoek dat vitamine C en E astmaparameters kunnen verbeteren bij kinderen die waren blootgesteld aan luchtvervuiling met deeltjes van 10 micrometer (PM10).

L- Glutamine voor de opbouw van glutathion

Ongeveer 50% van het circulerende glutamine wordt gebruikt als energiesubstraat en geoxideerd, 10 tot 20% wordt gebruikt voor gluconeogenese, en de rest (her-)gebruikt voor eiwitsynthese. Omdat vrijwel alle cellen van het lichaam glutamine kunnen aanmaken (met name spiercellen), is glutamine lange tijd beschouwd als niet-relevant waar het gaat om suppletie.

Het blijkt echter dat L-glutamine semi-essentieel kan zijn, omdat de eigen productie onder bepaalde omstandigheden tekort kan schieten. Ernstige ziekten waaronder zware (long)infecties, kunnen gemakkelijk deficiënties aan glutamine veroorzaken. Op de intensive-careafdeling heeft met glutamine verrijkte parenterale voeding inmiddels haar grote nut bewezen (43).

Glutamine kan ook worden gebruikt voor de aanmaak van glutathion (een belangrijke ontgifter en antioxidant). Glutathion is een tripeptide dat bestaat uit glycine, glutamine en cysteïne. Normaal is het aminozuur cysteïne de beperkende factor bij de glutathionsynthese. In het geval van een glutaminedeficiëntie kan glutamine de beperkende factor worden.

Suppletie van zowel cysteïne (de beste bron is N-Acetyl-Cysteïne) als L-glutamine kan dan de glutathionsynthese sterk stimuleren waardoor een tekort aan deze belangrijke stof te voorkomen is (44).

‘Indoor’ vervuiling

Wetenschappers zijn er nu ook van overtuigd dat de luchtkwaliteit in gebouwen en auto’s en vliegtuigen (3, 4) een minstens even grote impact heeft op het ontstaan van ernstige ziektebeelden (waaronder longziekten) als de toenemende milieuproblematiek die in de buitenatmosfeer bestaat.

Onderzoekers wijzen er op dat de westerse mens gemiddeld 80% van zijn leven ‘indoor’ leeft. Dat percentage ligt nog hoger bij zwakke bevolkingsgroepen zoals jonge kinderen, oudere mensen en zieken. Gedurende die tijd wordt hij blootgesteld aan verschillende biologische en chemische vervuilers.

Er zijn nog meer aanwijzingen dat de synergie tussen de verschillende factoren van luchtvervuiling in gebouwen en auto’s de kwaliteit van de aanwezige zuurstof drastisch vermindert.

Aerotoxisch syndroom

Recent onderzoek bevestigt dat organofosfaten- en dan vooral tricresylfosfaat (TCP)- via oliedruppels uit de motoren de vliegtuigcabine binnenkomen (aftaplucht), en zo de gezondheid schaden van het cabinepersoneel en mogelijk van passagiers die daar gevoelig voor zijn (3).

Naast luchtweginfecties en bijholteontstekingen, klagen mensen na een vlucht ook over frequente aanvallen van buikpijn, opgezwollen lymfeklieren, vermoeidheid, zenuwtrekkingen en slecht cognitief functioneren.

De ontwikkelingen van nieuwe technologieën laat zien dat de luchtvaartsector toch voorzichtig zijn verantwoordelijkheid neemt. De nieuwe Boeing 787 Dreamliner, die in 2007 op de markt werd gebracht, is het eerste grote commerciële vliegtuig waarbij samengeperste lucht niet langer van de motoren via de airconditioning de cabine in wordt geleid. Boven ons luchtruim vliegen nog steeds vliegtuigen met mindere technologie, dus bescherming van onze longen is cruciaal.

Luchtverfrissers in huis

Steeds meer mensen spuiten een fris luchtje in hun huis. Achter die ‘frisse’ parfums gaat vaak een mengsel van giftige chemische stoffen schuil. Onderstaand een greep uit de chemicaliën waaraan gebruikers van luchtverfrissers en hun huisgenoten dagelijks blootstaan:
formaldehyde, benzeen, styreen, tolueen, terpeen.

In 2005 werd in opdracht van de Europese Consumenten Organisatie BEUC (Bureau Européen des Consommateurs) onderzoek gedaan naar de kwaliteit van de lucht binnenshuis na gebruik van 74 verschillende luchtverfrissers die in Europa te koop zijn.

Hiertoe behoorden onder andere: wierook, natuurlijke producten, geurkaarsen, sprays, gels, vloeistoffen en elektrische producten. De opvallendste conclusie was dat de hoeveelheid vluchtige organische stoffen (VOC’s), die bijzonder giftig is, alarmerend hoog was.

Amerikaanse wetenschappers ontdekten dat D-limoneen, een bestanddeel van synthetische citroen- en dennengeur, kan reageren met de ozon in de lucht en zo vrij zwevende deeltjes kan vormen die schadelijk zijn gebleken voor hart en longen. Ook werd ontdekt dat de in luchtverfrissers gevonden terpenen zoals D-limoneen, linalool en linalylacetaat in combinatie met ozon weer nieuwe vervuilende stoffen kunnen vormen, zoals formaldehyde, dat de luchtwegen irriteert.

Het is dus niet alleen de luchtverfrisser zelf, maar de combinatie met de al in huis aanwezige formaldehydebronnen (zoals triplex) waardoor de toxische grens kan worden overschreden. Vooral in de kinderkamer dienen we dit effect te vermijden en ook bepaalde beroepsgroepen, zoals schoonmakers, dienen zich bewust te zijn van de gevaarlijke combinatie van stoffen (5-11).

Gelukkig is er een scala aan betere en veiliger manieren om een huis fris te laten ruiken en vieze geuren te bestrijden. Dat kan de lucht van huisdieren zijn, verstopte riolering, vocht, overvolle vuilnisbakken, sigarettenrook, maar ook de uitwaseming van nieuw tapijt, meubilair of behang. Het allerbelangrijkste is om de oorzaak van de geur weg te nemen en die niet te camoufleren met giftige chemicaliën.

Commentaar Natuur Diëtisten Nederland

In 2011 overleden er 6.353 personen aan COPD. Cijfers uit de jaren 1983 tot 1994 laten zien dat het aantal mannelijke patiënten met COPD vrijwel constant blijft, terwijl het aantal vrouwelijke patiënten en ook het aantal vrouwelijke sterfgevallen flink is gestegen.

Terwijl de bestaande onderzoeken zich richten op visolie, methylnutriënten, vitamine E en C, is breder onderzoek nodig naar de mogelijke gezondheidsvoordelen van andere voedingsstoffen, in het bijzonder die met antioxidatieve en ontstekingsremmende eigenschappen.

Zo wordt er onderzoek gedaan in diverse longafdelingen in Nederland (Tjongerschans) naar L-glutamine in combinatie met groene thee capsules bij COPD. De resultaten lijken veel belovend.

De aanpak zal gericht moeten zijn op een aantal pijlers:
1. Lifestyle verandering: stoppen met roken, biologische natuurlijke gezonde voeding, beweging en suppletie
2. Herstel en ondersteuning van het Common Mucosal Immune System door voedingsinterventies en voedingssuppletie
3. Ontstekingsremmende therapie door voedingsinterventies en voedingssuppletie
4. Chemische stoffen uit de omgeving mijden.

Mediterrane voeding

Bij astma en COPD is er een verminderde kwaliteit en functie van de luchtwegen. Er is een verhoogde gevoeligheid voor infecties, en deze verergeren dan weer de aandoening. Extra bescherming van uw longen is dus van vitaal belang.

Een mediterrane voeding en N-acetylcysteïne (NAC) kunnen helpen bij astma, bronchitis en emfyseem (COPD). N-acetylcysteïne (NAC), een aminozuur, wordt al langer gebruikt bij ademhalingsziekten vanwege zijn slijmoplossende eigenschappen. NAC heeft echter nog veel meer positieve eigenschappen.

Mensen met een chronisch luchtwegprobleem (COPD) hebben baat bij een antioxidantrijk dieet met de juiste aminozuren- en vetzurensamenstelling ( een vetzuurprofiel is aan te raden), aangevuld met extra mineralen, vitaminen (waaronder vitamine D) en microbiotica. Vlees met nitriet geeft verminderde longfunctie.

Een voedingspatroon, gericht op vermindering van de opname en/of productie van arachidonzuur (o.a. door vlees) is ook belangrijk. Let dus op een geringe toevoer van omega-6-vetzuren (linolzuur en arachidonzuur). Dat betekent o.a. géén consumptie van producten van fokvee, geen plantaardige oliën en margarines (en producten die deze bevatten, zoals worst, kaassoorten).

De hoeveelheid arachidonzuur is ook afhankelijk van de hoeveelheid die het lichaam zelf produceert. Vanuit linolzuur kan het lichaam ook arachidonzuur produceren. Dit hangt af van de hoeveelheid linolzuurinname met de voeding. Vooral het ontbreken van de cofactoren, die nodig zijn om linolzuur in de serie 1 prostaglandines te vormen, geeft problemen. Linolzuur wordt dan niet prostaglandine 1 maar arachidonzuur. Vooral vitamine B3 en vitamine C, maar ook een tekort aan omega-3-vetzuren zorgen er voor dat linolzuur vaak in arachidonzuur wordt omgezet.

Er is bij COPD vaak sprake van IgG voedselintoleranties; lees meer over dit soort voedingsreacties op onze site.

Weerstand verhogen is een belangrijke pijler bij COPD: dit kan op diverse manieren waaronder met medicinale paddenstoelen. Een complementaire manier om ontstekingen aan te pakken is via: homeopathie, gemmo-extracten, specifieke kruiden.

Ook histamine uit de mestcellen heeft, vooral wat de productie van slijm aangaat, veel uitwerking op longen. Tal van publicaties (Bekier, Brunner, Burney) beschrijven het belang van voedingsstoffen. Histamine verlagen kan door specifieke voedingstoffen waaronder: quercitine, vitamine C, vitamine B soorten (B 3, B6, B12) en magnesium.

Marijke de Waal Malefijt

 

 

 

 

Marijke de Waal Malefijt

Voedings- en laboratorium zelftesten

Laboratoriumtesten urine bloed ontlasting en speekseltesten Wij werken samen met de grote Duitse fabrikant van laboratoriumtesten Medivere. Medivere levert laboratorium diagnostische diensten waarbij de conventionele geneeskunde als ook aanvullende (complementaire) medische diagnostica en therapieën optimaal worden gecombineerd.

Op onze pagina over voedings- en laboratoriumtesten kunt u alle hierbovengenoemde Medivere testen bekijken en zelf bestellen.

Literatuur en links:

Medivere zelftesten

Bron: Longfonds.
(1) Isbaniah F, Wiyono WH et al. Echinacea purpurea along with zinc, selenium and vitamin C to alleviate exacerbations of chronic obstructive pulmonary disease: results from a randomized controlled trial. J Clin Pharm The. 2010 Nov 10. [Epub ahead of print]
(2) Weiguo Zhang et al., Nutrition Solutions to Counter Health Impact of Air Pollution: Scientific Evidence of Marine Omega-3 Fatty Acids and Vitamins Alleviating Some Harmful Effects of PM2.5, International Journal of Food and Nutritional Science, April 08, 2015
(3) Chemosphere 2015: 119 Suppl; S58-61
(4) J. Biol Phys Chem: 2011: 11: 152-64
(5) Environ Health Perspect, 2000; 108: 1139-1145
(6) Indoor Air, 2006; 16: 179-191
(7) Arch Environ Health, 2003; 58: 663-641
(8) Environ Health Perspect, 2006; 114: 1210-1214
(9) Environ Health Perspect, 2006; 114: 1210-1214
(10) Occup Environ Med, 2004; 61: 923
(11) Thomas P. Cleaning Yourself to Death. Dublin, Eire: Newleaf, 2001
(12) Agacdiken A, Basyigit I, Ozden M, Yildiz F, Ural D, Maral H, Boyaci H, Ilgazli A, Komsuoglu B. The effects of antioxidants on exercise-induced lipid peroxidation in patients with COPD Respirology. 2004 Mar;9(1):38-4
(13) Ariga M, Neitzert B, Nakae S, Mottin G, Bertrand C, Pruniaux MP, Jin SL, Conti M Nonredundant function of phosphodiesterases 4D and 4B in neutrophil recruitment to the site of inflammation J Immunol. 2004 Dec 15;173(12):7531-8
(14) Barnes PJ Mediators of chronic obstructive pulmonary disease Pharmacol Rev. 2004 Dec;56(4):515-48
(15) Bekier E, et a,., Antihistaminic action of nicotinamide, Agents Action, 4 (3), 196, 1974
(16) Brunner EH, et al., Effect of parenteral magnesium on pulmonary function, cAMP and histamine, J Asthma, 22, 3-11, 1985
(17) Burney PG et al., The effect of changing dietary sodium on the bronchial response to histamine, Thorax, 44, 1, 36-41, 1989
(18) Calikoglu M, Unlu A, Tamer L, Ercan B, Bugdayci R, Atik U. The levels of serum vitamin C, malonyldialdehyde and erythrocyte reduced glutathione in chronic obstructive pulmonary disease and in healthy smokers Clin Chem Lab Med. 2002 Oct;40(10):1028-31
(19) Couillard A, Koechlin C, Cristol JP, Varray A, Prefaut C. Evidence of local exercise-induced systemic oxidative stress in chronic obstructive pulmonary disease patients Eur Respir J. 2002 Nov;20(5):1123-9.
(20) Daga MK, Chhabra R, Sharma B, Mishra TK. Effects of exogenous vitamin E supplementation on the levels of oxidants and antioxidants in chronic obstructive pulmonary disease J Biosci. 2003 Feb;28(1):7-11.
(21) Dam, van AC, L. Pruimboom Entzündliche Krankheitsbilder, in: Van den Berg, F. Schmerz verstehen und beeinflussen, Bd IV Angewandte Physiologie, Thieme Verlag, 2003
(22) Denny SI, Thompson RL, Margetts BM. Dietary factors in the pathogenesis of asthma and chronic obstructive pulmonary disease Curr Allergy Asthma Rep. 2003 Mar;3(2):130-6.
(23) Gerritsen WB, Asin J, Zanen P, van den Bosch JM, Haas FJ Markers of inflammation and oxidative stress in exacerbated chronic obstructive pulmonary disease patients Respir Med. 2005 Jan;99(1):84-90
(24) Gosens R, Zaagsma J, Grootte Bromhaar M, Nelemans A, Meurs H Acetylcholine: a novel regulator of airway smooth muscle remodelling? Eur J Pharmacol. 2004 Oct 1;500(1-3):193-201.
(25) Hodge S, Hodge G, Holmes M, Reynolds PN Increased peripheral blood T-cell apoptosis and decreased Bcl-2 in chronic obstructive pulmonary disease Immunol Cell Biol. 2005 Apr;83(2):160-6
(26) Juergens UR, Engelen T, Racke K, Stober M, Gillissen A, Vetter H Inhibitory activity of 1,8-cineol (eucalyptol) on cytokine production in cultured human lymphocytes and monocytes Pulm Pharmacol Ther. 2004;17(5):281-7
(27) Kirschvink N, Fievez L, Bougnet V, Art T, Degand G, Smith N, Marlin D, Roberts C, Harris P, Lekeux P. Effect of nutritional antioxidant supplementation on systemic and pulmonary antioxidant status, airway inflammation and lung function in heaves-affected horses Equine Vet J. 2002 Nov;34(7):705-12
(28) Kivity S The effect of caffeine on exercise-induced bronchoconstriction, Chest, 97 (5), 1083-5, 1990
(29) Lavigne MC, Thakker P, Gunn J, Wong A, Miyashiro JS, Wasserman AM, Wei SQ, Pelker JW, Kobayashi M, Eppihimer MJ. Human bronchial epithelial cells express and secrete MMP-12 Biochem Biophys Res Commun. 2004 Nov 12;324(2):534-46
(30) Li T, Molteni A, Latkovich P, Castellani W, Baybutt RC. Vitamin A depletion induced by cigarette smoke is associated with the development of emphysema in rats J Nutr. 2003 Aug;133(8):2629-34.
(31) Lipson DA Redefining treatment in COPD: new directions in bronchodilator therapy Treat Respir Med. 2004;3(3):181.
(32) McKeever TM, Lewis SA, Smit HA, Burney P, Britton JR, Cassano PA The Association of Acetaminophen, Aspirin, and Ibuprofen and Respiratory Disease and Lung Function Am J Respir Crit Care Med. 2005 Feb 25
(33) Paiva SAR, et al., Assessment of vitamin A status in chronic obstructive pulmonary disease patients and healthy smokers, Am J Clin Nutr, 64, 928-34, 1996
(34) Pauling L, How to live longer and feel better, New York, 1986
(35) Reynolds RD, et al., Depressed plasma pyridoxalphophate concentrations in adult asthmatics, Clin Nutr, 41, 684-8, 1985
(36) Romieu I, Trenga C. Diet and obstructive lung diseases Epidemiol Rev. 2001;23(2):268-87.
(37) Simon RA, et al., Sulfite-sensitive asthma, Res Instit Scripps Clin Scientif Rep, 39, 57-8, 1982/83
(38) Sun CX, Young HW, Molina JG, Volmer JB, Schnermann J, Blackburn MR A protective role for the A1 adenosine receptor in adenosine-dependent pulmonary injury J Clin Invest. 2005 Jan;115(1):35-43
(39) Schwarz J, et al., Duietary factors and theri relation to resiratory symptoms, Am J Epidemiol, 132 (1), 67-76, 1990
(40) Toth S, Tkacova R, Matula P, Stubna J Nutritional depletion in relation to mortality in patients with chronic respiratory insufficiency treated with long-term oxygen therapy Wien Klin Wochenschr. 2004 Sep 30;116(17-18):617-21.
(41) Tug T, Karatas F, Terzi SM. Antioxidant vitamins (A, C and E) and malondialdehyde levels in acute exacerbation and stable periods of patients with chronic obstructive pulmonary disease Clin Invest
(42) Med. 2004 Jun;27(3):123-8.
(43) Cheng B et al. Inhibiting toxic aggregation of amyloidogenic proteins: A therapeutic strategy for protein misfolding diseases. Biochim Biophys Acta. 2013 Jun 29. pii: S0304-4165(13)00289-4. doi: 10.1016/j.bbagen.2013.06.029. [Epub ahead of print]
(44) Tse HN, Raiteri L et al. Benefits of high-dose N-acetylcysteine to exacerbation-prone patients with COPD. Chest. 2014 Sep 1;146(3):611-23
(45) Valencia E, Hardy G. Practicalities of glutathione supplementation in nutritional support. Curr Opin Clin Nutr Metab Care. 2002 May;5(3):321-6.

Luchtvervuiling; verzorg uw longenBetere longfunctie door antioxidanten

Met het ouder worden verslechtert de longfunctie. Ook roken versnelt deze achteruitgang. Volgens Amerikaanse onderzoekers van Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health kan gezonde voeding bijdragen aan het behoud van de longfunctie.

Zij toonden aan dat voeding rijk aan antioxidanten voor een langzamere achteruitgang van de longfunctie bij volwassenen zorgt. Antioxidanten helpen in het bijzonder bij het herstel van de vervuilde longen, volgens de resultaten van de European Community Respiratory Health Survey (ECRHS) in het European Respiratory Journal.

Bron:
Garcia-Larsen V, Potts JF, Omenaas E et al. Dietary antioxidants and 10-year lung function decline in adults from the ECRHS survey. European Respiratory Journal 2017; 50: 1602286; doi: 10.1183/13993003.02286-2016

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen