skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1500 artikelen over gezondheid!

Deel 2: Xeno-oestrogenen en leverschade

In Duitsland vond een onderzoek plaats naar de gezondheidstoestand van 76 baby’s op de intensive care afdeling in een ziekenhuis in Mannheim. De onderzoekers stelden vast, dat door de weekmaker DEHP in zakjes en slangetjes voor intraveneus gebruik het gevaar voor leverschade toenam.

De helft van de baby’s die intraveneus gevoed werden had leverproblemen. Bij andere voedingsmethoden was dat slechts 15 procent. Dit probleem was al onderkend door de Amerikaanse FDA. Deze gaf in 2002 het advies om alleen intraveneuze voedingsapparatuur zonder DHEP te gebruiken bij patiënten met risico op gezondheidsschade bij contact. Dat zelfde geldt voor zuigelingen, prematuren en jongetjes vanwege mogelijke schade aan de voortplantingsorganen (5).

Vroeggeboorte en laag geboortegewicht

Belasting met DEHP wordt ook in verband gebracht met de toename van vroeggeboortes. In een onderzoek onder 60 zwangere vrouwen bleken degenen die binnen een zwangerschapsduur van 37 weken bevielen drie maal zoveel ftalaat in hun bloed te hebben als degenen die de zwangerschap voldroegen (6).

In een ander onderzoek kwam er een mogelijke relatie tussen een belasting met de weekmaker bisfenol A tijdens de zwangerschap en een laag geboortegewicht. In een onderzoek onder moeders van kinderen met ondergewicht had 70 van de 88 moeders een verhoogd ftalaatgehalte (7).

Metabole stoorzenders

Half september 2012 is er een nieuw onderzoek gepubliceerd in The Journal of the American Medical Association waarin de onderzoekers aangeven dat BPA één van de redenen voor overgewicht bij kinderen zou kunnen zijn. Kinderen met een hoger BPA niveau in hun urine, bleken meer kans op overgewicht te hebben dan kinderen met een lagere hoeveelheid BPA in hun urine.

22,3% van de kinderen met de hoogste concentratie BPA had overgewicht. Van de kinderen met de laagste concentratie was dit 10%. Een verdubbeling dus van de kans op overgewicht. Dr. Leonardo Trasande, de hoofdonderzoeker van dit onderzoek, geeft aan dat dit een verrassend verband is. Volgens hem moet er naast ongezond eten en te weinig beweging ook meer gekeken worden naar de invloed van schadelijke stoffen in de omgeving als oorzaak van overgewicht.

Onderzoekers van de Universiteit van Lausanne in Zwitserland zijn van mening, dat weekmakers in plastic het vet- en koolhydraatmetabolisme verstoren, wat tot obesitas kan leiden. De Ftalaten MEHP en DEHP worden ook wel metabole stoorzenders genoemd, omdat ze specifieke receptoren die het metabolisme regelen, verstoren (8).

Adembenemende effecten

Ftalaten binnenshuis kunnen leiden tot astma, neusslijmvliesontsteking en eczeem bij kinderen. Wetenschappers van het Swedish National Testing and Research Institute vonden een samenhang tussen het ftalaat BBzP (b.v. uit PVC-bevattende vloeren) en neusslijmvliesontsteking en eczeem. Een hoog gehalte DEHP in de lucht bleek samen te gaan met een verhoogd risico op astma. Ze onderzochten hiervoor 400 kinderen in de leeftijd van 3 tot 8 jaar met astma, neusslijmvliesontsteking en eczeem. Ze namen bloedmonsters af en stofmonsters uit de omgeving (9).

Bekende pseudohormonen

Hieronder vindt u een opsomming van enkele bekende pseudohormonen en waar ze in voorkomen:
Organochloor-pesticidenDDT, heptachloor, chlordaan, aldrin, diedrin, mirex
Andere pesticidenAtrazine, endosulfaan, lindaan (hexachloorcyclohexaan)
Plastic verbindingen Alkylphenolen, zoals nonylphenol en octylphenol, biphenolen, zoals bisphenol-A, phthalaten en DEHP (weekmakers in plastics)
Industriële verbindingenPCB’s opgeslagen in verf, lijm en vet van vis, vlees en zuivel, dioxines opgeslagen in het vet van vlees, vis en zuivel en in vervuilde lucht
Synthetische hormonen, zoals oestrogenen en progesteron in de “pil”
Additieven BHA (buthylhydroxyanisol, E320) in voeding, propyl-gallaten (E310-312) in voeding, erythrosine (E127) in voeding, 4-MBC(4-methylbenzylideen camphor) in zonnebrandlotions, parabenen (E214 t/m 219) in cosmetica. Brandvertragers met broom in b.v. meubels, huishoudelijke apparaten

Beschermende maatregelen tegen leverschade

Wat kunt u zelf doen om u te beschermen tegen de verstorende effecten van pseudohormonen?

Sommige pseudohormonen kunt u vermijden door goed op te letten en bewuste keuzes te maken. Door bijvoorbeeld te kiezen voor een natuurlijke, biologische voeding, natuurlijke cosmetica en dranken in glas in plaats van plastic krijgt u minder hormoon verstorende additieven en weekmakers binnen. Andere pseudohormonen zijn lastiger te mijden, zoals dioxines en PCB’s. Het zijn milieuverontreinigingen die via de lucht en voedsel in het lichaam terecht komen.

Wel is het mogelijk door ondersteuning van de lever de belasting van het lichaam met deze stoffen te beperken. De lever zuivert 24 uur per dag, 7 dagen per week en 12 maanden per jaar het bloed van een infuus van schadelijke stoffen. Hoe minder de lever belast wordt met andere afvalstoffen en hoe beter hij bijgetankt blijft met lever ondersteunende voedingsstoffen, hoe beter hij zijn taak kan uitvoeren. Het goed verzorgen van de lever is daarom essentieel om u te beschermen tegen de effecten van pseudohormonen.

Hieronder vindt u een aantal leverversterkende maatregelen.

Leverenergie versterkende maatregelen

1. Drink 1- 1 ½ liter (bron)water of kruidenthee per dag. Hierdoor zijn de lever (en nieren) makkelijker in staat om de afvalstoffen te verwijderen.
2. Eet elke dag minimaal 250-300 gram biologische groenten en twee stuks biologisch fruit. Biologische groenten en fruit zijn arm aan resten bestrijdingsmiddelen en rijker aan vitamines, mineralen en bioflavonoiden dan de niet biologische varianten. De lever verbruikt bij het afbreken van pseudohormonen veel vitamines, mineralen en bio-actieve stoffen, zoals bioflavonoïden. Biologische groenten en fruit zijn rijke bronnen van deze voedingsstoffen.
3. Eet elke dag de vijf kleuren.Neem dagelijks en groene en rode en gele en oranje en blauwe soorten groenten en fruit. Elke kleur groenten en fruit is rijk aan belangrijke voedingsstoffen. Oranje groenten en fruit bevatten bijvoorbeeld veel carotenoïden. Groene groenten zijn rijker aan chlorofyl en magnesium. Door alle kleuren te eten, krijgt uw lichaam alle verschillende leverversterkende voedingsstoffen naar binnen.
4. Eet dagelijks bittere producten. De smaak bitter komt amper meer in het voedselpakket voor. Dat is jammer, want de smaak bitter heeft een sterk geneeskrachtige werking op de lever. Bitterstoffen ondersteunen de fase 1 en 2 ontgifting in de lever. Ze activeren de afgifte van gal en daarmee de uitscheiding van toxische stoffen in de gal via de ontlasting. Rijk aan bitterstoffen zijn uien, knoflook, rozemarijn, kool, andijvie en andere soorten groene groenten, witlof, citrusfruit (vooral grapefruit), blauwe druiven met schil en groene thee. Biologische groenten en fruit zijn in het algemeen rijker aan bitterstoffen dan niet biologische.
5. Zet leverenergieversterkende voedingsmiddelen in.Alle producten met een groene kleur en een licht zure smaak hebben een versterkende werking op de leverenergie. Verder ondersteunen producten rijk aan zwavelhoudende aminozuren, anti-oxidanten, vitamine B, C, E, selenium, magnesium, mangaan en zink ondersteunend op de fase-1 en 2-ontgifting van de lever. Voorbeelden hiervan zijn avocado, asperges, kiemgroenten, andijvie, broccoli, sla, paksoi, spinazie, doperwten, sperziebonen, peulvruchten, de bessenfamilie (aardbei, blauwe bes, braam, bosbes, framboos), citrusfruit, noten en zaden, cottage cheese, magere kwark, knoflook, rozemarijn, geelwortel (kurkuma) en gember.
6. Vermijd zoveel mogelijk leverbelastende producten.Denk daarbij aan; koffie, zwarte thee, chocolade, cola, energiedranken, producten met kunstmatige toevoegingen in voeding en cosmetica.
7. Zorg voor een gezonde spijsvertering met een goede stoelgang. Spijsverteringsproblemen, zoals verstopping, diarree en een opgeblazen gevoel zorgen voor een verhoogde toevoer van toxines vanuit de darm naar de lever. Hoe gezonder de spijsvertering hoe lager de toxine-belasting.
8. Wees kritisch in het gebruik van reguliere en natuurlijke medicamenten.Alle geneesmiddelen, zowel chemische als natuurlijke, moeten door de lever worden afgebroken. Hoe hoger het gebruik hoe hoger de leverbelasting. Wees met name kritisch in het gebruik van hormoonpreparaten, zoals de pil, vanwege de effecten op de natuurlijke hormoonhuishouding. Let er ook op dat er geen ongewenste toevoegingen in de medicamenten zitten, zoals kunstmatige kleur, geur-, smaak-, conserveer- en zoetmiddelen.
9. Vermijd zoveel mogelijk xeno-oestrogenen (pseudo-hormonen).A) Gebruik mager vlees en beperk de inname van vetrijke dierlijke producten, zoals vlees, vis, kaas en volle melkproducten. Dit vermindert de belasting met dioxines en PCB’s.
B) Vermijd om dezelfde reden de zwaar vervuilde vissoorten: zoetwatervis (paling, snoek, baars e.d.), haai, koningsmakreel, marlijn, verse tonijn, zwaardvis. Kies voor de minder vervuilde vette vissoorten: biologische zalm, zalm uit de Arctische zee en Stille Oceaan, haring, makreel, sardine, sprot.
C) Verwarm geen in plastic verpakt eten, zoals magnetronmaaltijden.
D) Vermijd zoveel mogelijk eten, dat verpakt is in plastic.
E) Neem vooral zo min mogelijk vetrijke producten verpakt in plastic, zoals chips, patat, kaas, boter, chocolade en taart omdat vette producten de xeno-oestrogenen uit het plastic makkelijker opnemen.
F) Vermijd ook voedsel en cosmetica verpakt in plastic materiaal waarop het nummer 3 en 7 staat. Deze plasticsoorten bevatten vaak het xeno-oestrogeen bisfenol-A.
G) Vermijd vruchtensap in pak en blikvoedsel. De pakken en blikken worden gecoat met plastics die vaak xeno-oestrogenen bevatten.
H) Kies zoveel mogelijk voor voedsel verpakt in glas of papier.
I) Bewaar eten niet in plastic bakjes en bekers (vooral de soorten met nummer 3 en 7 aan de onderkant) en verpak ze niet in plastic huishoudfolie. Neem hier glas, roestvrij staal of aardewerk voor.
J) Ga over op natuurlijke wasmiddelen voor het wassen van kleren en lichaam.
K) Gebruik natuurlijke verzorgingsproducten zonder parabenen en andere hormoonverstorende toevoegingen. Enkele in Nederland verkrijgbare merken zijn bijvoorbeeld Urtekram, Weleda en Dr. Hauska.
L) Gebruik geen pesticiden en insecticiden in eigen huis en tuin.

Samengevat:

Pseudohormonen zijn wijdverspreid binnenshuis, in de lucht, het water, de grond en uw dagelijkse eten en drinken. Dat dit niet zonder gevolgen voor de gezondheid van mens en dier is, komt naar voren uit diverse onderzoeken. Er is nog veel onduidelijke over de exacte uitwerking van pseudohormonen op het lichaam. Meer onderzoek is nodig om hier meer duidelijkheid over te krijgen. Ondertussen kunt u zelf veel doen om de belasting met en de effecten van deze hormoonachtige stoffen te beperken. Een natuurlijke, biologische voeding die de leverontgifting ondersteunt, helpt daarbij.
Meer informatie:Voor meer informatie over leverversterkende voeding vindt u in het boek Het Energieherstelplan, Marijke de Waal Malefijt en Tanja Visser, uitgeverij Schors. Voor meer informatie over welke typen kinderen en volwassenen gevoeliger zijn voor gistoffen leest u in het boek; ‘Went zo’n element, Marijke de Waal Malefijt en Tessa Gottschal, uitgeverij Schors.

Literatuur en links:

Syllabus Natuurlijke voeding bij een zwangerschap(swens), Tanja Visser, 2012, uitgave in eigen beheer www.dieetcare.nl

leverdieetHet Energieherstelplan, Marijke de Waal Malefijt en Tanja Visser, Schors 2008; www.energieherstelplan.nl

Say No to Cancer, Patrick Holford, Piatkus 2010

Balance your hormones, Patrick Holford, Piatkus 2011

Referenties:

(1) Environ. Health Perspect, 2005; 113:1056-1061.

(2) Toxicol Scie, 2009, June 15;doi:10.1093/toxsci/kfp129

(3) Environ health Perspect. 2003;111: 1164-1169

(4) Curr Opin Endocrinol Diabetes Obes, 2009;21 July;e-published ahead of print.

(5) Pediatrics, 2009;124:710-716.

(6) Environ Health Perspect, 2009;doi:10.1289/ehp.0800522

(7) J. Pediatrics, 2009; 23 June e-published ahead of print.

(8) Mol. Cell Endocrinol., 2009;304:43-48

(9) Environ. Health Perspect, 2004;112:1393-1397

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen