Skip to content
Kenniscentrum - sinds 2005 - met ruim 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Onvruchtbaar door glyfosaat?

Blootstelling van het milieu aan pesticiden zoals glyfosaat, ontregelen ons hormoonstelsel en zouden zo kunnen bijdragen aan de wereldwijde daling van de menselijke vruchtbaarheid. Franse onderzoekers testten menselijk sperma op de aanwezigheid van glyfosaat en ontdekten dat de concentraties hiervan in zaad zelfs vier keer hoger zijn dan in het bloed. Ze concludeerden dat glyfosaat een negatieve impact heeft op de menselijke voortplanting en mogelijk ook op het nageslacht. [1]

Analyses sperma- en bloedmonsters

Onvruchtbaar door glyfosaat?De onderzoekers analyseerden sperma- en bloedmonsters van 128 mannelijke partners van onvruchtbare koppels. Bijna 60% van de deelnemers had een glyfosaatniveau in hun bloed en sperma dat boven de detectiegrens lag. Er bleek echter veel meer glyfosaat in het sperma te zitten dan in het bloed. De deelnemers hadden geen chronische ziekten of fysieke afwijkingen en ze waren tussen de 26 en 57 jaar oud.

Het onderzoek werd uitgevoerd in het midden van Frankrijk dicht bij Tours, waar veel graan- en wijnproductie plaatsvindt. Dit gebied weerspiegelt de veel voorkomende blootstelling aan pesticiden in Frankrijk en komt op de 3e plaats qua aankoop van pesticiden in Frankrijk.

Rokers en landarbeiders: hoger glyfosaatniveau

Onvruchtbaar door glyfosaat?Uit het onderzoek bleken geen significante verschillen in glyfosaatniveaus tussen mannen die in de stad of op het platteland wonen, of tussen mannen die biologisch of niet-biologisch voedsel aten. De onderzoekers vonden bij rokers echter twee keer zoveel glyfosaat in hun bloed en sperma als bij niet-rokers. Waarschijnlijk is dit te wijten aan het feit dat op tabaksvelden grote hoeveelheden pesticiden worden gebruikt, inclusief glyfosaat.

Landarbeiders hadden hogere glyfosaatniveaus dan mannen die in de dienstensector of transportsector werkten. Degene met de hoogste glyfosaatconcentratie in het sperma was dan ook een landarbeider. De studie kon geen verband vinden tussen de glyfosaatconcentratie en spermaconcentratie, motiliteit (beweeglijkheid) of spermamorfologie (anormale vormen).

Effect glyfosaat op de gezondheid

Onvruchtbaar door glyfosaat?Glyfosaat (GLY) is het hoofdbestanddeel van op glyfosaat gebaseerde herbiciden (GBH’s), de meest gebruikte herbiciden in de wereld, die veelvuldig worden gebruikt in de land- en tuinbouw, bosbouw en dergelijke. De andere chemische toevoegingen zijn meestal onbekend vanwege bedrijfsgeheimen. Zij lijken echter ook betrokken te zijn bij de schadelijke effecten, die dus niet alleen door glyfosaat worden veroorzaakt.

Het internationale Agentschap voor kankeronderzoek (IARC) heeft glyfosaat in 2015 geclassificeerd als ‘waarschijnlijk kankerverwekkend voor mensen’ (groep 2A).
Diverse onderzoeken en studies hebben verbanden gesuggereerd tussen glyfosaat en een breed scala van gezondheidseffecten. Dit omvat hormonale verstoringen, neurologische aandoeningen en obesitas. Ook het darmmicrobioom kan er door verstoord raken, wat allerlei klachten kan veroorzaken.

We worden blootgesteld aan glyfosaat via voedsel, drinkwater, inademen en huidabsorptie. Glyfosaat en AMPA (amino-methyl-phosphonic acid, een metaboliet van onder meer glyfosaat) zijn beide al bij mensen gedetecteerd in urine, serum, moedermelk, navelstreng en duodenale vloeistof, en nu dus ook in menselijk sperma.

Voorzorgsprincipe

De onderzoekers adviseren toepassing van het voorzorgsprincipe door EU-autoriteiten voor toelating van het gebruik in de Europese Unie van glyfosaat en producten waarin de werkzame stof glyfosaat is verwerkt. Het voorzorgsprincipe dient te worden toegepast wanneer de gevolgen van een nieuwe techniek of beleidsmaatregel nog onvoldoende bekend zijn, terwijl de kans op grote schade voor bijvoorbeeld het milieu of de volksgezondheid aanwezig is.

Frankrijk stemde tegen de hernieuwde toelating van glyfosaat voor 10 jaar, die nu dus tot 2034 loopt, en kent bovendien schadevergoedingen toe aan mensen die in de landbouw werkzaam zijn geweest en Parkinson hebben gekregen. Die vergoedingen lopen uiteen van enkele honderden euro’s per maand tot €1.500.

Teveel bestrijdingsmiddelen in natuur- en drinkwatergebieden

Onvruchtbaar door glyfosaat?Uit onderzoek van Natuur & Milieu blijkt dat de Nederlandse overheid te weinig optreedt tegen het gebruik van giftige bestrijdingsmiddelen in drinkwater- en natuurgebieden, waardoor maar liefst een derde van de drinkwatergebieden meer bestrijdingsmiddelen bevat dan de toegestane norm. Behalve dat, in verband met het zuiveren, hierdoor een basisbehoefte als drinkwater duurder kan worden, tast het ook de natuur aan.

Provincies staan gebruik bestrijdingsmiddelen rond waterwinpunten toe

Grondwaterbeschermingsgebieden, waarvan het grondwater wordt gebruikt voor drinkwater, bestaan voor 40% en soms nog meer uit landbouwgrond. Een deel van deze landbouwgrond wordt gebruikt voor bijvoorbeeld bollenteelt, aardappels of peren, waarbij zeer intensief bestrijdingsmiddelen worden gebruikt.

Het ministerie van LNV heeft begin dit jaar aan de Tweede Kamer aangegeven dat in waterwingebieden geen bestrijdingsmiddelen mogen worden gebruikt, echter, maar liefst zes provincies laten na het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de cirkel rondom waterwinpunten volledig te verbieden. Provincies zijn nu hoofdverantwoordelijk voor de bescherming van Natura2000-gebieden. Natuur & Milieu vindt dat de Rijksoverheid daar de regie over moet nemen.

Weinig beperkingen ten aanzien van gebruik bestrijdingsmiddelen

In gebieden waarvan het grond- of oppervlaktewater wordt gebruikt voor de winning van drinkwater kunnen de meeste bestrijdingsmiddelen gewoon gebruikt worden, want de Rijksoverheid beperkt het gebruik van maar slechts zo’n 20% daarvan. Ook mogen bestrijdingsmiddelen worden gebruikt op agrarische percelen die in beschermde Natura2000-gebieden liggen.

De spuitvrije zones tot aan oppervlaktewater, waarin uitsluitend biologische bestrijdingsmiddelen mogen worden gebruikt, bedragen voor de meeste gewassen nu slechts 50 cm. Om 70 tot 80% afspoeling van bestrijdingsmiddelen naar water te verminderen moeten deze bufferstroken echter 15 tot 20 meter breed zijn. Pas dan waaien of spoelen bestrijdingsmiddelen niet in nabijgelegen sloten.

Onvruchtbaar door glyfosaat?In Nederland wordt niet centraal geregistreerd wat het bestrijdingsmiddelengebruik op een bepaald perceel is. In het onderzoek door Natuur & Milieu wordt daarom gerekend met gemiddelden per teelt. Het gebruikte aantal kilogram werkzame stof is echter slechts een grove maatstaf voor de totale toxiciteit.

Tegenwoordig zijn er zeer toxische, werkzame stoffen op de markt, waarvan maar weinig grammen nodig zijn om een veld te bespuiten. Het zou daarom goed zijn om de indeling van gemiddeld meest bespoten teelten niet alleen afhankelijk te maken van het aantal gebruikte kilogram, maar ook van de giftigheid van de gebruikte middelen.

Klacht bij Europa: Nederland heeft meest vervuilde oppervlaktewateren

Onvruchtbaar door glyfosaat?Ook buiten waterwingebieden en Natura2000-gebieden doet Nederland te weinig om het water te beschermen. In maar liefst 53% van de gevallen bevat het Nederlandse oppervlaktewater te veel bestrijdingsmiddelen. Daarmee behoren ze tot de meest vervuilde wateren van Europa.

Omdat Europa landen verplicht om het gebruik van bestrijdingsmiddelen in grondwaterbeschermingsgebieden (voor drinkwaterwinning) en de beschermde Natura 2000-gebieden te stoppen of te minimaliseren en de Nederlandse Rijksoverheid het Europees recht op dit gebied schendt heeft Natuur & Milieu een klacht ingediend bij de Europese Commissie over het Nederlandse beleid.

Vlooiengif komt steeds vaker voor in natuurgebieden

Onvruchtbaar door glyfosaat?Om huisdieren van een vlooien- en tekenbehandeling te voorzien wordt vaak gebruikt gemaakt van vlooienbandjes, druppels en sprays. In veel van deze middeltjes zit gif dat in de landbouw inmiddels is verboden.

Anti-vlooienmiddelen bevatten vaak pesticiden als fipronil of imidacloprid. Dit gif wordt verspreid via haren die honden en katten verliezen en ook in grote plukken haar, die in buitengebied e.d. worden uitgeborsteld en achtergelaten voor vogels om te laten gebruiken als nestmateriaal. Nestmaterialen voor vogels dienen echter biologisch afbreekbaar te zijn zoals takjes en bladeren, snoeiafval, hooi, stro of mos.

Baasjes weten vaak niet dat met een vlooien- en tekenbehandeling behandelde dieren een gevaar zijn voor de natuur. Vogels komen via de dierenharen direct in aanraking met het gif. Weliswaar eten de vogels die haren niet op, maar ze zitten wel dagenlang op het nestmateriaal. Vooral pasgeboren kuikens die nog niet zijn beschermd door een verenkleed zijn kwetsbaar.

Koolmezensterfte

Enkele jaren geleden werden in een onderzoek naar koolmezensterfte 26 verschillende pesticiden gevonden in dode jonge mezen. Een belangrijke uitkomst van het onderzoek was dat een groot deel van de gevonden gifstoffen afkomstig bleek te zijn van anti-vlooien- en anti-tekenmiddelen.

Biodiversiteit kan door vlooiengif worden aangetast

Wetenschappers waarschuwen voor ernstige ecologische gevolgen. Zo bleek uit onderzoek van Wageningen University & Research, dat vennen en vijvers waarin honden zwemmen ook vervuild zijn geraakt met vlooiengif, en dat vormt een risico voor de biodiversiteit. Als te veel honden in een klein afgesloten vennetje gaan zwemmen, kan het waterleven eraan kapot gaan.

Pesticide Action Network (PAN) wees erop dat voor (voedsel)gewassen en geneesmiddelen verschillende toelatingscriteria gelden: omdat we onze huisdieren niet opeten, zijn pesticiden die als diergeneesmiddel bedoeld zijn in een hoge dosis en zonder ecologische risicobeoordeling toegelaten.

Milieuvriendelijke producten

Onvruchtbaar door glyfosaat?Gelukkig komen er ook steeds meer milieuvriendelijke producten op de markt om huisdieren op een natuurlijke manier te ondersteunen en beschermen tegen vlooien en teken. Jaarlijks vindt de Maand van de Parasiet plaats in april. Hier vindt u informatie over hoe u uw huisdier milieubewust kunt beschermen.

Uitgekamde hondenharen horen bij het restafval

Vogelbescherming Nederland zou het liefst zien dat de uitgekamde hondenharen in de restcontainer terechtkomen en niet in de tuin of natuur, tenzij de dieren niet behandeld zijn tegen vlooien of teken.
Overigens hoort ook de ontlasting van dieren die zijn behandeld met anti-vlooien- en tekenmiddelen niet in het milieu of bij het GFT (groene kliko), maar bij het restafval (grijze kliko).

 Onvruchtbaar door glyfosaat?

 

Marijke Verstege

 

Onvruchtbaar door glyfosaat?Zie ook ons archief:

Pesticiden en risico op autisme.
Bestrijdingsmiddelencocktail: effecten onbekend.
Kunnen pesticiden en zware metalen de lever ernstig belasten?

 

Glyfosaat urinetest

Glyfosaat urinetest

Verkoopprijs € 71,95
Koop deze test hier
Glyfosaat is ‘s werelds meest gebruikte breedspectrum herbicide en wordt hoofdzakelijk gebruikt om onkruid op landbouwgrond te bestrijden. Door het gebruik van glyfosaat wordt de zogenaamde shikimaat-pathway geremd, wat betekent dat de planten niet langer essentiële aminozuren kunnen vormen. Aangezien deze metabolische route alleen voorkomt in planten, bacteriën en schimmels, wordt een direct toxisch effect op mensen als onwaarschijnlijk beschouwd. Sommige studies rapporteren echter een mogelijke toxiciteit.

Het breedspectrum herbicide glyfosaat werd voor het eerst op de markt gebracht door het landbouwbedrijf Monsanto in de 70’er jaren onder de naam RoundUp®. Het effect is te wijten aan de remming van de belangrijke shikimaat-pathway van de planten, waardoor de planten hun groei staken en afsterven. Naast de ontwikkeling van het breedspectrum herbicide glyfosaat, zijn door Monsanto genetisch gemodificeerde gewassen geproduceerd met een glyfosaat-resistentie. Deze genetisch gemanipuleerde planten hebben de toepassingsintensiteit en duur van glyfosaat verder drastisch verhoogd. Vanwege het overmatige gebruik van glyfosaat-houdende herbiciden heeft zich reeds resistent onkruid ontwikkeld, wat een nog verder toegenomen gebruik van het plantengif tot gevolg heeft. Daarnaast is bekend dat glyfosaat ook een chelator is die spoor- en macro-elementen bindt (bijvoorbeeld koper, zink en ijzer). Dit resulteert in een tekort aan deze essentiële elementen.

In recente studies is het negatieve effect van glyfosaat op de menselijke darmflora (darmmicrobioom) aangehaald. Het is aangetoond dat glyfosaat een sterke antibiotische werking heeft, met name tegen lactobacillen, bifidobacteriën en Enterococcus faecalis. De gevoeligheid voor glyfosaat leidt dus tot een afname van deze beschermende bacteriën in de menselijke darm met als gevolg een verminderde afweer tegen pathogene bacteriën, in het bijzonder tegen Clostridia en Salmonella.

Daar komt bij dat pathogene Salmonella- en Clostridia-stammen resistent zijn tegen glyfosaat. De blootstelling aan glyfosaat kan derhalve leiden tot een verstoring van de darmflora (darmmicrobioom). Aan de andere kant wordt een dysbiose van het darmmicrobioom geassocieerd met verschillende ziekten, zoals blijkt uit talrijke studies: metabool syndroom, diabetes mellitus, inflammatoire darmziekten zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa, prikkelbare darmsyndroom, darmkanker, calciumoxalaat-stenen, hart- en vaatziekten, reumatoïde artritis en neurologische stoornissen.

Het gebruik van glyfosaat en verwante residuen in voedsel, bodem en water moet niet worden onderschat. Opgemerkt moet worden dat niet alleen een glyfosaat-geïnduceerd tekort aan plantenaminozuren kan leiden tot problemen in het menselijke organisme, maar dat er ook een directe, negatieve invloed van glyfosaat op de darmflora aanwezig is. Zie ook Neuroloog Bas Bloem over Glyfosaat en Parkinsonrisico.

Indicaties:

– Metabool syndroom
– Diabetes mellitus
– Morbus Crohn
– Colitis ulcerosa
– Prikkelbare darmsyndroom
– Darmkanker
– Calciumoxalaat-stenen
– Cardiovasculaire aandoeningen
– Reumatoïde arthritis
Parkinson
Neurologische stoornissen

Bas Bloem: ‘Telers zijn geen daders maar slachtoffers’
Neuroloog Bas Bloem won vrijdag 17 juni de Stevinpremie, Nederlands hoogste onderscheiding in de wetenschap. Hij kreeg die voor zijn onderzoek naar de schijnbaar onstuitbare opmars van de ziekte van Parkinson. Juist boeren en tuinders ziet hij als de grootste risicogroep voor deze hersenziekte. “De link met chemische gewasbescherming is evident.”

Bronnen

1.Glyphosate presence in human sperm: First report and positive correlation with oxidative stress in an infertile French population; Ecotoxicology and Environmental Safety, Volume 278, 15 June 2024, 116410; Claudine Vasseur, Loïse Serra, Souleiman El Balkhi, Gaëlle Lefort, Christelle Ramé, Pascal Froment, Joëlle Dupont; https://doi.org/10.1016/j.ecoenv.2024.116410 ; https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S014765132400486X?via%3Dihub .
2.Lauren Walsh, Colin Hill & R. Paul Ross; Impact of glyphosate (RoundupTM) on the composition and functionality of the gut microbiome; Gut Microbes, 2023 Dec;15(2):2263935; https://doi.org/10.1080/19490976.2023.2263935 ; https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/19490976.2023.2263935 .
3.IARC Monographs Volume 112: Evaluation of Five Organophosphate Insecticides and Herbicides; International Agency for Research on Cancer (IARC), 2017; https://www.iarc.who.int/wp-content/uploads/2018/07/MonographVolume112-1.pdf .
4.Myers, J. P., Antoniou, M. N., Blumberg, B., Carroll, L., Colborn, T., Everett, L. G., … & Vandenberg, L. N. (2016); Concerns over use of glyphosate-based herbicides and risks associated with exposures: a consensus statement; Environmental Health, 15(1), 19; https://doi.org/10.1186/s12940-016-0117-0 ; https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26883814/ .
5.Samsel, A., & Seneff, S. (2013); Glyphosate, pathways to modern diseases II: Celiac sprue and gluten intolerance; Interdisciplinary Toxicology, 6(4), 159-184; • https://doi.org/10.2478/intox-2013-0026 ; https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24678255/ .
6.Zhang, L., Rana, I., Shaffer, R. M., Taioli, E., & Sheppard, L. (2019); Exposure to glyphosate-based herbicides and risk for non-Hodgkin lymphoma: A meta-analysis and supporting evidence; Mutation Research/Reviews in Mutation Research, 781, 186-206; https://doi.org/10.1016/j.mrrev.2019.02.001 ; https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31342895/ .
7.Krüger, M., Schledorn, P., Schrödl, W., & Hoppe, H. W. (2014); Detection of glyphosate residues in animals and humans; Journal of Environmental & Analytical Toxicology, 4(2), 210; https://doi.org/10.4172/2161-0525.1000210 ; https://www.mendeley.com/catalogue/0beb3f9f-54dc-3408-8732-8ded7c5cb199/ .
8.Mesnage, R., Defarge, N., de Vendômois, J. S., & Séralini, G. E. (2015); Potential toxic effects of glyphosate and its commercial formulations below regulatory limits; Food and Chemical Toxicology, 84, 133-153; https://doi.org/10.1016/j.fct.2015.08.012 ; https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S027869151530034X .
9.Mao, Q., Manservisi, F., Panzacchi, S., Mandrioli, D., Menghetti, I., Vornoli, A., … & Mandrioli, M; (2018). The Ramazzini Institute 13-week pilot study on glyphosate and Roundup administered at human-equivalent dose to Sprague Dawley rats: effects on the microbiome; Environmental Health, 17(1), 50; https://doi.org/10.1186/s12940-018-0394-x ; https://ehjournal.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12940-018-0394-x .
10.Verzaken overheid zorgt voor teveel bestrijdingsmiddelen in natuur- en drinkwatergebieden; Natuur en Milieu, mei 2024; https://natuurenmilieu.nl/nieuws-artikel/bestrijdingsmiddelen-in-natuur-en-drinkwatergebieden/ .
11.Anti-vlooiengif schadelijk voor vogels; Vogelbescherming, 29 april 2024; https://www.vogelbescherming.nl/actueel/bericht/anti-vlooiengif-schadelijk-voor-vogels#:~:text=Baasjes%20weten%20vaak%20niet%20dat,wel%20dagen%20op%20het%20nestmateriaal .

 

Natuurdiëtisten.nl