skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Anticonceptie verhoogt behoefte aan voedingsstoffen

Bij een onderzoek waaraan 55 vrouwen in de premenopauze-fase deelnamen werd het effect van orale (via de mond) anticonceptie op het bloedserumniveau van diverse vetachtige (lipofiele) anti-oxidanten bepaald. Het betrof 15 vrouwen die gedurende minstens zes maanden een oraal anticonceptiemiddel gebruikten en een controlegroep van 40 vrouwen die niet aan de pil waren.
De antioxidant niveaus in het serum werden door middel van HPLC (high performance liquid chromatography) gemeten.

Gebruik van orale contraceptiva geeft een beduidende daling van zowel het Vitamine E als het co-enzym Q10-gehalte. Deze resultaten wijzen erop dat ter preventie van weefselbeschadigingen extra vitamine E en co-enzym Q10 belangrijk is voor gebruiksters van de anticonceptiepil.
Verder kan worden geconcludeerd dat het aanbeveling verdient om bij research inzake antioxidanten ook met de invloed van het gebruik van orale contraceptiva rekening te houden.

Behalve gebruik van de anticonceptiepil kunnen ook de hormonale veranderingen die zich tijdens de menstruele cyclus voordoen invloed op de antioxidant status hebben, zo bleek uit een ander deel van de studie. Bij 10 gezonde vrouwen werd steeds in het verloop van dezelfde cyclus zowel in de folliculaire fase (tussen dag 8 en dag 11 van de cyclus) als de luteale fase (tussen dag 18 en dag 22) serum antioxidant bepalingen verricht. Daarbij bleek dat de Vitamine E (alfa-tocoferol)- en co-enzym Q10-waarden in de folliculaire fase opvallend lager waren dan in de luteale fase.

Functies van CoQ10

De energie die in koolhydraten en vetzuren in de voeding is opgeslagen, kunnen de lichaamscellen niet direct benutten. Bij de omzetting van voedingsenergie in een voor de celstofwisselingsprocessen bruikbare vorm (ATP), vervult het coënzyme Q10 in de binnenmembraan van de energiecentrales van de cel (de mitochondria), een unieke en essentiële functie.

Coënzyme Q10 is niet alleen werkzaam in het binnenmembraan van de mitochondria, maar heeft in alle membranen van de cel zowel een belangrijke antioxidantwaarde als een biochemische coënzyme-functie in diverse enzymsystemen (transport van elektronen en protonen tijdens oxidatie- en reductiereacties).

Uit diverse studies is vast komen te staan, dat coënzyme Q10 (CoQ10) belangrijk is voor het handhaven van een goede gezondheid van het cardiovasculaire systeem, de hart- en skeletspieren en belangrijk is voor de celdeling en regeneratie van weefsel (zoals tandvlees, darmepitheel en huid).
Relatief hoge concentraties CoQ10 worden aangetroffen in de lever, het hart, de milt, de nieren, de pancreas en de bijnieren. De totale hoeveelheid CoQ10 in het volwassen menselijk lichaam wordt door biochemici geschat op 0,5-1,5 gram.

De mens kan uit het aminozuur tyrosine, mevalonzuur en methionine zelf CoQ10 aanmaken. Dit gebeurt in de mitochondria en het endoplasmatisch reticulum van vrijwel alle lichaamscellen. Tijdens verhoogde oxidatieve en toxicologische stress, bij een vitamine E tekort, blootstelling aan kou en onder invloed van het schildklierhormoon wordt er meer CoQ10 aangemaakt.

Door genetische afwijkingen, ouderdom, onvoldoende doorbloeding (ischemie), zware metalenbelasting en geneesmiddelengebruik (o.a. cholesterolverlagende statines) kan de lichaamseigen CoQ10-productie opvallend dalen. Bij mensen met een genetische afwijking voor de CoQ10-aanmaak en bij diegenen die leiden aan ziekte van de hartspier, bepaalde vormen van hypertensie, spierziekten, diabetes, obesitas en kanker, zijn de CoQ10-waarden in het bloedserum en de weefsels vaak duidelijk lager dan bij gezonde personen.

Bij het stijgen van de leeftijd kan de endogene coënzyme Q10-synthese zeer sterk afnemen: mensen van 77-81 jaar beschikken gemiddeld over 83% minder CoQ10 dan personen van 19-21.

Commentaar NDN

Via de voeding nemen mensen dagelijks circa 3-5 milligram CoQ10 op. Relatief rijke bronnen zijn orgaanvlees (vooral) lever, vis (sardines, ansjovis, makreel, zalm) en gevogelte. Toch zijn de plasma-niveaus co-enzym Q10 bij vegetariërs verreweg het hoogst wat er op lijkt te wijzen dat een vegetarische voeding helpt bij het handhaven van hoge co-enzym Q10-niveaus in het lichaam.

Aangezien co-enzym Q10 in de lichaamsweefsels zelf aangemaakt kan worden uit het aminozuur tyrosine, wordt ervan uitgegaan dat in normale omstandigheden het lichaam niet afhankelijk is van co-enzym Q10-aanvoer via de voeding. Dit is een gecompliceerd proces waar in totaal 19 omzettingsstappen voor nodig zijn, én dat afhankelijk is van het voldoende aanwezig zijn van tenminste zeven vitaminen (vitamine B2, B3, B5, B6, foliumzuur, vitamine B12 en vitamine C) en verschillende spoorelementen.

Orale anticonceptie vraagt om extra vitamine B soorten en mineralen bij de afbraak (biotransformatie) in de lever (waaronder de methylering) en dus blijkbaar ook om extra coQ10 en vitamine E.

De invloed van voeding op de co-enzym Q10-status blijkt miniem te zijn. Met behulp van voedingssupplementen is de co-enzym Q10-status echter wel degelijk te beïnvloeden. Voedingssupplementen met co-enzym Q10 leveren in het algemeen 10 tot 30 keer de 3-5 milligram die de mens via de voeding binnenkrijgt. Q10 is niet in staat de negatieve effecten van een ongezonde levensstijl te compenseren of ‘neutraliseren’.

Bronnen:

0. Palan PR et al: ’Effects of menstrual cycle and oral contraceptive use on serum levels of lipid-soluble antioxidants’; American Journal of Obstetrics and Gynecology 194(5):e35–e38, mei 2006.

1. Bhagavan HN, Chopra RK. Coenzyme Q10: absorption, tissue uptake, metabolism and pharmacokinetics. Free Radic Res. 2006;40(5):445-53.

2. Lyon W, Van den Brink O, Pepe S et al. Similar therapeutic serum levels attained with emulsified and oilbased preparations of coenzyme Q10. Asia Pac J Clin Nutr 2001;10(3):212-5.

3. Singh RB, Wander GS, Rastogi A et al. Randomized, double-blind placebo-controlled trial of coenzyme Q10 in patients with acute myocardial infarction. Cardiovasc Drugs Ther 1998;12(4):347-53.

4. Langsjoen PH, Langsjoen PH, Folkers K. Long-term efficacy and safety of coenzyme Q10 therapy for idiopathic dilated cardiomyopathy. Am J Cardiol 1990;65:521-523.

5. Sole MJ, Jeejeebhoy KN. Conditioned nutritional requirements and the pathogenesis and treatment of myocardial failure. Curr Opin Clin Nutr Metab Care 2000;3(6):417-24.

6. Kelly GS. Insulin resistance: lifestyle and nutritional interventions. Altern Med Rev 2000;5(2):109-32.

7. Rosenfeldt FL, Pepe S, Linnane A et al. The effects of ageing on the response to cardiac surgery: protective strategies for the ageing myocardium. Biogerontology 2002;3(1- 2):37-40.

8. Rosenfeldt F, Marasco S, Lyon W et al. Coenzyme Q10 therapy before cardiac surgery improves mitochondrial function and in vitro contractility of myocardial tissue. J Thorac Cardiovasc Surg. 2005;129(1):25-32.

9. Burke BE, Neuenschwander R, Olson RD. Randomized, double-blind, placebo-controlled trial of coenzyme Q10 in isolated systolic hypertension. South Med J 2001;94(11):1112-7.

10. Roberts K, Dunn K, Jean SK et al. Syndrome X: medical nutrition therapy. Nutr Rev 2000;58(5):154-159.

11. Hodgson JM, Watts GF, Playford DA et al. Coenzyme Q(10) improves blood pressure and glycaemic control: a controlled trial in subjects with type 2 diabetes. Eur J Clin Nutr 2002;56(11):1137-42.

12. Lamson DW, Plaza SM. Mitochondrial factors in the pathogenesis of diabetes: a hypothesis for treatment. Altern Med Rev 2002;7(2):94-111.

13. Shults CW, Oakes D, Kieburtz K et al. Effects of coenzyme Q10 in early Parkinson disease: evidence of slowing of the functional decline. Arch Neurol 2002;59(10):1523,1541- 50.

14. Beal MF. Coenzyme Q10 as a possible treatment for neurodegenerative diseases. Free Radic Res 2002;36(4):455- 60. 3

15. Tomasetti M, Alleva R, Borghi B et al. In vivo supplementation with coenzyme Q10 enhances the recovery of human lymphocytes from oxidative DNA damage. FASEB J 2001;15(8):1425-7.

16. Sandor PS, Di Clemente L, Coppola G et al. Efficacy of coenzyme Q10 in migraine prophylaxis: a randomized controlled trial. Neurology. 2005;64(4):713-5.

17. Ono K, Hasegawa K, Naiki H et al. Preformed betaamyloid fibrils are destabilized by coenzyme Q10 in vitro. Biochem Biophys Res Commun. 2005;330(1):111-6.

18. Cicero AF, Derosa G, Miconi A et al. Possible role of ubiquinone in the treatment of massive hypertriglyceridemia resistant to PUFA and fibrates. Biomed Pharmacother. 2005;59(6):312-7.

19. Sander S, Coleman CI, Patel AA et al. The impact of coenzyme Q10 on systolic function in patients with chronic heart failure. J Card Fail. 2006;12(6):464-72.

20. Hathcock JN, Shao A. Risk assessment for coenzyme Q10 (Ubiquinone). Regul Toxicol Pharmacol. 2006;45(3):282-8.

21. Reidenberg MM. Statins, lack of energy and ubiquinone. Br J Clin Pharmacol. 2005;59(5):606-7.

22. Ferrante KL, Shefner J, Zhang H et al. Tolerance of highdose (3,000 mg/day) coenzyme Q10 in ALS. Neurology. 2005;65(11):1834-6.

23. Dhanasekaran M, Ren J. The emerging role of coenzyme Q-10 in aging, neurodegeneration, cardiovascular disease, cancer and diabetes mellitus. Curr Neurovasc Res. 2005;2(5):447-59. Review.

24. Rusciani L, Proietti I, Rusciani A et al. Low plasma coenzyme Q10 levels as an independent prognostic factor for melanoma progression. J Am Acad Dermatol. 2006;54(2):234-41.

25. Rundek T, Naini A, Sacco R et al. Atorvastatin decreases the coenzyme Q10 level in the blood of patients at risk for cardiovascular disease and stroke. Arch Neurol. 2004;61(6):889-92.

26. Damian MS, Ellenberg D, Gildemeister R et al. Coenzyme Q10 combined with mild hypothermia after cardiac arrest: a preliminary study. Circulation. 2004;110(19):3011-6.

27. Shults CW, Flint Beal M, Song D et l. Pilot trial of high dosages of coenzyme Q10 in patients with Parkinson’s disease. Exp Neurol. 2004;188(2):491-4.

28. Gvozdjakova A, Kucharska J, Bartkovjakova M et al. Coenzyme Q10 supplementation reduces corticosteroids dosage in patients with bronchial asthma. Biofactors. 2005;25(1-4):235-40.

29. Kalpravidh RW, Wichit A, Siritanaratkul N et al. Effect of coenzyme Q10 as an antioxidant in beta-thalassemia/Hb E patients. Biofactors. 2005;25(1-4):225-34.

30. Palan PR, Connell K, Ramirez E et al. Effects of menopause and hormone replacement therapy on serum levels of coenzyme Q10 and other lipid-soluble antioxidants. Biofactors. 2005;25(1-4):61-6. <

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen