skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Groenten en fruit bij kinderen heeft gezondheidsvoordelen

Regelmatig eten, dit houdt in een ontbijt, lunch en avondmaaltijd waarbij ruimte is voor 3 tussendoortjes. Kinderen uitnodigen om te helpen bij het bereiden van de maaltijden, en extra grote (dubbele) porties groente en fruit aanbieden tijdens de maaltijden.

Groenten en fruit eten scoort onder de aanbevolen norm

Van de jongvolwassenen haalt niemand de dagelijks aanbevolen hoeveelheid van 200 gram groenten. Slecht 2% van de jongvolwassenen eet minstens 150 gram groenten per dag. Van de 2 tot 3 jarigen eet ongeveer 80% minder dan de aanbevolen 50 tot 100 gram groente per dag. Van de 4 tot 6 jarigen voldoet ook bijna niemand aan de aanbeveling van 100 tot 150 gram groente per dag.

Of het om groenten of fruit gaat, dat maakt niet zoveel uit. Zowel groenten als fruitconsumptie scoort onder de aanbevolen norm. Zo wordt ook de aanbevolen hoeveelheid van 2 stuks fruit vaak niet gehaald. Maar 21 tot 30% van de kinderen en 7 tot 8% van de jongvolwassenen eet de aanbevolen hoeveelheid fruit.

Kindermarketing ongereguleerd en onverantwoord

Foodwatch maakt zich sterk voor een burgerinitiatief, zij verzamelen handtekeningen. Bij 40.000 handtekeningen zal de tweede kamer verplicht zijn om aandacht te schenken aan kindermarketing. Hierbij wordt gedacht aan een gezond aanbod en een verbod op marketing voor ongezonde kindervoeding.

In Nederland is de junkfoodmarketing tussen 2005 en 2011 met maar liefst 38 % gestegen. Uit het foodwatch-rapport ‘Kindermarketing: ongereguleerd en onverantwoord’ blijkt dat 85 % van het onderzochte kinderaanbod te zoet, te zout of te vet is. Het aantal kinderen met overgewicht en obesitas stijgt, de kans op hart- en vaatziekten, diabetes en kanker neemt toe.

Ongezond eten kan zorgen voor gezondheidsklachten. Kindermarketing draagt niet bij aan het eten van meer groenten en fruit, een gezonder aanbod zal hier wel aanbijdragen.

Campagne van het groenten en fruit bureau

Bij het groenten en fruit bureau kunt u terecht voor alles over groenten en fruit. Elke dag 2 ons groenten en 2 keer fruit is bewezen gezond. Het motto van de groente- en fruitcampagne is; ‘Ik doe mee met 2×2’. Ouders krijgen voorlichting dat het helemaal niet zo moeilijk is om elke dag 2 ons groenten en 2 stuks fruit te eten.

Het is belangrijk om bewust bezig te zijn met het eten van groenten en fruit. Deze campagne wordt mede mogelijk gemaakt door de Europese Unie waarbij het groente en fruit bureau zorg draagt voor de uitvoering. In hun nieuwsbrief van februari beschrijven zij drie onderzoeken waarvan de resultaten het eten van groenten en fruit stimuleren.

Onderzoek onder tieners in Denemarken

Uit een onderzoek onder tieners in Denemarken blijkt dat regelmatig eten zorgt voor een verhoogde groenten en fruit consumptie onder deze tieners. Het is dus zinvol om een regelmatige maaltijdfrequentie te bevorderen om zo de groente- en fruitconsumptie te verhogen onder jongeren. Het ging hier om 3 hoofdmaaltijden per dag. Voor het onderzoek werd data gebruikt uit een voedselvragenlijst afgenomen bij een aselecte steekproef van 3913 Deense schoolkinderen (11, 13 en 15 jaar).

Vragen over de frequentie van ontbijt, lunch en avondmaaltijd werden gedurende een week genoteerd. Onregelmatig ontbijt en lunch werden gedefinieerd als minder dan 4 keer per week ontbijten of lunchen. Een avondmaaltijd was onregelmatig als deze minder dan 5 weekdagen werd gebruikt. Een interessante uitkomst bleek dat er een significant verband is tussen onregelmatig ontbijt, lunch en avondmaaltijd en een lage consumptie van groenten en fruit.

Dit verband werd niet gevonden bij alleen onregelmatig avondeten en een lage consumptie. Er is ook gekeken naar de maaltijdfrequentie onder jongens en meisjes apart. Dit gaf een conclusie dat het verband tussen een onregelmatig ontbijt en een lage groente- en fruitconsumptie alleen significant bleek voor de meisjes. Het lijkt erop dat onregelmatig eten bij jonge kinderen een minder grote risicofactor is voor een lage groente- en fruitconsumptie dan bij oudere tieners.

Het zou zo kunnen zijn dat de invloed van ouders op jonge kinderen nog een grotere rol speelt waardoor de jonge kinderen vaker op een dag groente en fruit krijgen aangeboden dan oudere kinderen.

Dubbele porties

Amerikaanse onderzoekers keken of kinderen meer groenten en fruit eten als de porties groter zijn. Eerder onderzoek toont aan dat een kind van een grotere portie energierijk voedsel meer eet. Het zou interessant zijn als dit ook opgaat voor groente en fruit. In totaal werden 30 kinderen (4 tot 6 jaar) getest in een laboratoriumsetting.

In groepjes van 2-3 kinderen aten de kinderen daar 1 keer per week. De maaltijden bestonden uit vooraf vastgestelde porties pasta met saus, een dressing, gestoomde broccoli (75 of 150 g) en verwerkte perziken (75 of 150 g). De 4 verschillende combinaties werden gerandomiseerd toegekend aan de kinderen. De samenstelling was per groep van 2-3 kinderen gelijk. De kinderen hadden 20 minuten om de maaltijd op te eten.

Bij de dubbele porties groenten en fruit (150 g) aten de kinderen 41 g of 70% meer fruit en 12 g of 37% meer groenten. De portiegrootte van het fruit had overigens geen invloed op het eten van groente. En de portiegrootte van de groente ook niet op het eten van het fruit. Het effect van meer groenten eten bij een dubbel portie bleef beperkt tot de kinderen die de groenten lekker vonden. Voor kinderen die bepaalde groenten niet lekker vinden zal eerst gewerkt moeten worden aan acceptatie van deze groente. De dubbele porties verhoogde niet de calorie inname van de kinderen.

Helpende handjes

Uit de literatuur blijkt dat het betrekken van kinderen bij voedingsgerelateerde activiteiten stimuleert tot het ontwikkelen van gezonde voedingsgewoonten. Des te vaker kinderen helpen bij het koken, hoe meer voorkeur ze hebben voor groenten en fruit. Het verdient dus de aanbeveling om ouders aan te moedingen om hun kinderen te laten helpen bij het bereiden van een maaltijd.

Dit bevordert thuis de voedingsgewoonten op de voorkeur voor groenten en fruit en kan vervolgend leiden tot het eten van meer groenten en fruit. De REAL (Raising healthy Eating and Active Living) Kids in Canada is een populatieonderzoek bij kinderen (10-11 jaar). Geėvalueerd werd wat het effect is van overheidsinspanningen in Alberta om het gedrag en de gezondheid van de kinderen te verbeteren. Er is gebruik gemaakt van de data van 3.398 kinderen.

Het verband tussen de betrokkenheid bij de maaltijdbereiding en de voorkeur voor groenten en fruit en anderzijds het uit zichzelf gezonde voedingsmiddelen kiezen werd onderzocht. Van de 3.398 kinderen rapporteerde 30% minimaal 1 keer per dag te helpen bij het koken. 12,5% hielp nooit bij het koken. Des te vaker de kinderen hielpen met koken des te groter de voorkeur voor groenten en fruit was.

Samengevat

De WHO (World Health Organization) geeft aan dat een lage groenten en fruit consumptie een belangrijke risicofactor is voor morbiditeit en mortaliteit. Het is dus van belang om de consumptie te vergroten. Groeten en fruit is gezond. Het zijn belangrijke bronnen van vezels, vitamine en mineralen.

Samengevat is vergroten van de consumptie onder andere mogelijk door regelmatig te eten, dit houdt in een ontbijt, lunch en avondmaaltijd waarbij ruimte is voor 3 tussendoortjes. Kinderen uitnodigen om te helpen bij het bereiden van de maaltijden. En extra grote (dubbele) porties groente en fruit aanbieden tijdens de maaltijden. Deze drie adviezen leiden tot het eten van meer groente en fruit onder kinderen en jongeren.

Commentaar NDN

De ideeėn van Foodwatch voor een burgerinitiatief tegen kindermarketing worden ondersteund door de NDN. De gegeven adviezen door het groente en fruit bureau om het gebruik van groente en fruit te stimuleren en te vergroten kan de NDN zich helemaal in vinden.

De producten die door ‘kinder’marketing worden gepromoot vallen volgens de NDN meestal niet in een verantwoorde voeding aangezien deze producten vaak vol zitten met geraffineerde suikers, verkeerde vetten, E-nummers en additieven. De voorkeur gaat uit naar natuurlijke producten voor onze kinderen. Groenten en fruit, het liefs een biologische vorm is zeker onderdeel van een verantwoorde voeding.

Het vergroten van de porties is van belang om de aanbevolen hoeveelheden te behalen en optimaal gebruik te maken van de aanwezige voedingstoffen, vitamine en mineralen. Variatie is hierbij ook van belang. Hierbij kunt u rekening houden met het seizoen, smaak en het gebruik van diverse kleuren. Voor een advies op maat voor u kind kunt u terecht bij een natuurdiėtist (zie lijst natuurdiėtisten op onze site).
Judith Welsink

Literatuur en links:

http://foodwatch.nl/onze_campagnes/kindermarketing/burgerinitiatief/index_nl.html

Hulshof et al., 2004; Ocké et al., 2008a

VCP, 2003, Gezondheidsraad, 2006h; Van den Hooven et al., 2007Hulshof et al., 2004; Ocké et al., 2008a

http://programma.groentenenfruit.nl/2x2nieuwsbrief/2×2-nieuwsbrief-februari-2013

Pedersen TP, Meilstrup C, Holstein BE, Rasmussen M.Int J Behav Nutr Phys Act. 2012 Feb 6;9:9. doi: 10.1186/1479-5868-9-9.Fruit and vegetable intake is associated with frequency of breakfast, lunch and evening meal: cross-sectional study of 11-, 13-, and 15-year-olds.

Mathias KC, Rolls BJ, Birch LL, Kral TV, Hanna EL, Davey A, Fisher JO. Serving larger portions of fruits and vegetables together at dinner promotes intake of both foods among young children. J Acad Nutr Diet. 2012 Feb;112(2):266-70.

Yen Li Chua1, Anna Farmera, Christina Funga, Stefan Kuhlea, Kate E Storeya1 and Paul J Veugelersa1
Involvement in home meal preparation is associated with food preference and self-efficacy among Canadian children. Public Health Nutrition / Volume 16 / Issue 01 / January 2013, pp 108-112

World Health Organization: Global Strategy on Diet, Physical Activity Geneva, Switzerland: World Health Organization; 2004