skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Goede voeding vertraagt verouderingsproces

Korte telomeren worden in verband gebracht met kanker, hart- en vaatziekten, osteoporose en daling van de immuniteit. Telomeren zijn de uiteinden van chromosomen.
Bij elke celdeling worden telomeren korter, tot de cel niet meer kan delen en sterft. Het tempo waarin telomeren verkorten bepaalt het tempo waarin we verouderen. Een gezonde levensstijl zoals veel groenten en fruit eten, weinig vlees gebruiken, sporten, niet roken en weinig alcoholgebruik worden geassocieerd met langere telomeren.
De omega-3 vetzuren EPA en DHA zijn de eerste specifieke voedingsstoffen waarvan werd aangetoond dat ze de telomeren op lengte houden.

Omega 3 en telomeren

Uit een studie met 608 hartpatiënten blijkt dat bij patiënten met het hoogste gehalte (7,3%) aan omega-3 vetzuren in het bloed de telomeren veel minder snel verkorten. Dit in vergelijking met diegene met het laagste gehalte aan omega-3 vetzuren (2,3%). Verder werd gevonden dat telomeren sneller verkorten naarmate er minder omega-3 vetzuren in het bloed aanwezig zijn. Dit wijst volgens onderzoekers er op dat het de omega-3 vetzuren zijn die de verkorting van de telomeren beïnvloeden.

Het verhogen van de dagelijkse inname van omega-3 vetzuren vormt een belangrijk onderdeel van een gezondheidsstrategie bij verouderingsprocessen. Vette vis, schaal- en schelpdieren, lijnzaad(olie), walnoten zijn rijk aan omega 3 vetzuren. Wie deze voedingsmiddelen niet lust, niet verdraagt of er niet genoeg van eet, kan een omega-3 supplement nemen.

Voeding en geheugen

Talrijke studies tonen aan dat mensen die veel groenten en fruit eten, minder aan leeftijd gerelateerde ziekten ontwikkelen zoals de ziekte van Alzheimer. Aanvulling van de voeding met antioxidantrijke groenten- of fruitextracten (bosbessen, aardbeien, walnoten, druiven van het ras Concord kunnen de met de leeftijd stijgende gevoeligheid voor oxidatieve stress verminderen. Resultaten van onderzoeken met mensen met een lichte cognitieve beperking wijzen er op dat bosbessen en sap van druiven (ras Concord) tot verbeteringen in het verbale geheugen leiden.

Vit A effecten op ooglens en gehoor

Carotenoïden hebben een beschermende werking in het netvlies. Met name luteïne wordt in hoge concentraties in het netvlies aangetroffen. Ook in de lens van het oog worden zeaxanthine en luteïne aangetroffen. Om te bepalen of er een relatie is tussen de carotenoïden in het lichaam werd bij 376 personen de dichtheid van het pigment in de lens en de macula van het netvlies bepaald, evenals de hoeveelheid carotenoïden in het bloed. Daarnaast werd de hoeveelheid luteïne in het vetweefsel bepaald, en werd gekeken naar de hoeveelheid vitamine E en vitamine C in het bloed.

Opvallend was dat bij de oudere proefpersonen een omgekeerde relatie bestond tussen de lensdichtheid (mate van vertroebeling) en de hoeveelheid pigment in de macula. Dit effect bleef bestaan nadat voor andere bekende risicofactoren voor lensvertroebeling (staar) was gecorrigeerd. Dit wijst er op dat zeaxanthine en luteïne niet alleen het netvlies, maar ook de lens van het oog tegen vertroebeling helpen beschermen.

Wetenschappelijke aanwijzingen zijn gevonden dat vit A (retinol) en provitamine A (bètacaroteen, alfacaroteen en bètacryptoxanthine) mogelijk ook bescherming bieden tegen de ontwikkeling van gehoorbeperking op oudere leeftijd. Wortelen en pompoen zijn dus niet alleen belangrijk voor de ogen, maar nu ook voor de oren.

Minder tandvleesproblemen met groene thee

De resultaten van Japanse studie tonen aan dat het regelmatig drinken van groene thee de kans op periodontale aandoeningen mogelijk verlaagt. Bij een periodontale aandoening is er sprake van een chronische ontsteking die het tandvlees en/of de boven- en onderkaak aantast. Groene thee bevat polyfenolen waarvan in eerdere in-vitro-studies al een remmend effect op ziekteverwekkende periodontale bacterieën was aangetoond.

Voor het onderzoek werd de periodontale gezondheid van 940 mannen van 49 tot 59 jaar oud bepaald. Daarnaast werd met behulp van een vragenlijst informatie verkregen over de groene theeconsumptie. De onderzoekers stelden vast dat naarmate de mannen dagelijks meer groene thee dronken, de indicatoren voor periodontale ziekten gunstiger uitvielen. Dit suggereert een positief effect van groene thee op de periodontale gezondheid.

Laag foliumzuur bij paradontale aandoeningen

Er bestaat een onafhankelijk verband tussen een lage foliumzuurspiegel en paradontale aandoeningen. Dit bleek uit een studie in Taiwan bij oudere personen die hun eigen gebit nog hadden. De onderzoeksgroep was afkomstig van een bevolkingsonderzoek en bestond uit 844 ouderen met een gemiddelde leeftijd van 70,6 jaar. Hoe lager de foliumzuurspiegel in het serum was, hoe meer paradontaal verval te zien was.

De negatieve relatie tussen de foliumzuurspiegel en paradontale ziekte bleef significant aanwezig als in de statistische analyse rekening werd gehouden met vitamine B12, homocysteïne, chronische ziekten, roken en alcoholconsumptie. De onderzoekers vinden dat in geval van paradontale aandoeningen gekeken moet worden naar de foliumzuurstatus van de patiënt.

Uit een recent onderzoek bleek dat degenen die extra vitamine D en calcium namen, een grotere verbetering in periodontale gezondheid bereikten dan degene die dit niet namen. Dit uitte zich onder anderen in minder tandvleesontstekingen, tandvleesbloeding en terugtrekkend tandvlees.

Commentaar NDN

Eerder onderzoek heeft al aangetoond dat een serumspiegel van >75 nmol/liter vit D (als 25-OH-vitamine D) bij ouderen de kans op een botbreuk verlaagt.
De wetenschappelijke belangstelling voor vitamine D is enorm. Hogere inname adviezen zijn, of worden, op dit moment vastgesteld. Internationaal wordt een inname van 50 µg (2000 IU) vitamine D-3 per dag als veilig gezien. In deze studie kregen 45 ouderen in een verpleeghuis gedurende een jaar dagelijks 5000 IU (125 µg) vitamine D3 in een speciaal gebakken broodje, waarin tevens 320 mg calcium was verwerkt. Deze groep ouderen krijgt weinig tot geen blootstelling aan direct zonlicht, wat een tekort aan vitamine D zeer waarschijnlijk maakt.

Aan het begin van de studie was de gemiddelde serumspiegel van vitamine D (als 25-OH-vitamine D) gemiddeld 28.5 ± 10.8 nmol/liter. Na 12 maanden was dit gestegen tot 125.6 ± 38.8 nmol/liter. 92% van de proefpersonen had een serumspiegel van meer dan 74 nmol/liter. De spiegel van het bijschildklierhormoon daalde. Er werd geen stijging van de calciumspiegel in het bloed gevonden en er traden geen gevallen van een te hoge calciumspiegel (hypercalciaemie) op. De uitscheiding van calcium met de urine steeg. Na 12 maanden bleek de botdichtheid in de lumbale wervelkolom en de heup significant toegenomen te zijn.

In deze groep van personen die blootstelling aan direct zonlicht helaas ontberen is toediening van een hogere dosis vitamine D dan gebruikelijk daarmee niet alleen veilig, maar ook effectief in het verbeteren van de botdichtheid. Deze hoge doseringen zijn noodzakelijk om in deze populatie de gewenste serumspiegel van vitamine D te bereiken.

Bronnen:

Farzaneh-Far R, Lin J, Epel ES, et al. Association of marine omega-3 fatty acids with telomeric aging in patients with CHD. JAMA 2010; 303:250-257.

Mirabello L, Huang WY, Wong JY. The association between leukocyte telomere length and cigarette smoking, dietary and physical variables, and risk of prostate cancer. Aging Cell. 2009 Aug;8(4):405-13. Epub 2009 Jun 1.

Nettleton JA, Diez-Roux A, Jenny NS. Dietary patterns, food groups, and telomere length in the Multi-Ethnic Study of Atherosclerosis (MESA). Am J Clin Nutr. 2008 Nov;88(5):1405-12.

Joseph JA Shukitt-Hale B, Willis LM. Grape juice, berries, and walnuts affect brain aging and behavor. Journal of Nutrition 2009; 139(9):18135-75

Journals of Gerontology. Series A, Biological Sciences and medical Sciences 2009, 64(80:910-5.

Kushiyama M, Shimazaki Y, [..], Yamashita Y. Relationship between intake of green tea and periodontal disease. J Periodontol 2009; 80(3):372-7

Yu YH, Kuo HK, Lai YL. The association between serum folate levels and periodontal disease in older adults: data from the National Health and Nutrition Examination Survey 2001/02. J Am Geriatr Soc 2007; 55:108-13

Veronica Mocanu, Paul A Stitt, Anca Roxana Costan, Otilia Voroniuc, Eusebie Zbranca, Veronica Luca and Reinhold Vieth. Long-term effects of giving nursing home residents bread fortified with 125 µg (5000 IU) vitamin D3 per daily serving. Am J Clin Nutr (February 25, 2009)

Tos T. J. M. Berendschot, PhD; Wendy M. R. Broekmans, PhD; Ineke A. A. Klöpping-Ketelaars, MD, PhD; Alwine F. M. Kardinaal, PhD; Geert van Poppel, PhD; Dirk van Norren, PhD. Lens Aging in Relation to Nutritional Determinants and Possible Risk Factors for Age-Related Cataract. Arch Ophthalmol. 2002;120:1732-1737.

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen