skip to Main Content
Kenniscentrum - sinds 2005 - met ruim 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Gezondheidsaspecten van venkel

Venkelzaden staan al eeuwenlang bekend vanwege hun gezondheidsaspecten. Venkelzaad kan onder meer helpen bij darmproblemen. Venkel (Foeniculum vulgare) is de verdikte stengel van de venkelplant en behoort de familie van schermbloemigen, waartoe ook selderij, kervel, peterselie en wortel behoren. Het is een naar anijs smakende plant waarvan de draadvormige vertakkingen van de bladeren als kruid en de zaden als specerij gebruikt worden.

Een venkelplant is geen echte knol, maar een bol. De naam venkel komt van het Latijnse woord ‘foenum’ dat ‘hooi’ betekent. De geur van hooi zou volgens de Romeinen op de sterk aromatische geur van venkel lijken.

Uit in Egypte gevonden papyrusrollen blijkt dat venkel al lang voor het begin van onze jaartelling bekend was en al duizenden jaren wordt ingezet vanwege zijn gezondheidsaspecten. Ook is het een belangrijke smaakmaker in de Indiase keuken. Venkelolie wordt o.a. gebruikt als geur – en smaakmiddel.

De gezonde venkelgroente wordt in verband gebracht met een vermindering van buikklachten. Bij te snel, pittig en onregelmatig eten kan venkel helpen om maag- en darmklachten wat te verzachten. Daarnaast kan de groente helpen om gasvorming wat te verminderen.

Bereiding van venkelGezondheidsaspecten van venkel

Let er bij de aankoop van venkel op dat de ‘rokken’ van de venkel geen bruine vlekken hebben. Snijd de onderste schijf en eventueel de stelen bovenaan de venkel weg. Verwijder dan het eventuele groen; dit kun je trouwens prima gebruiken als garnering. Haal bij rauwe toepassingen ook de kern eruit.

Venkel heeft een anijsachtige, ietwat zoete, maar tegelijkertijd pittige smaak. Door verhitting wordt deze smaak zachter. Je kunt venkel koken, roosteren, grillen, smoren of in een salade verwerken. Venkel kan, na 3 minuten blancheren, ook worden ingevroren.
U kunt van fijngemalen venkelzaadjes ook een verfrissende thee zetten. Dat kan trouwens ook van de bladeren of de wortel.

Venkelolie

Etherische oliën, zoals venkelolie, hebben een positief effect op het darmmicrobioom en de potentie ontstekingen te verminderen. Het wordt verkregen door aromatische bestanddelen door stoom of persing uit diverse bestanddelen, waaronder de wortels en bloesems van de planten, te halen.

Etherische oliën en hun bestanddelen hebben de kracht ontstekingsreacties tegen te gaan. De oliën blijken de productie van zuurstof- en stikstofradicalen te verminderen. Daarnaast remmen ze de productie van nuclear factor kappa-B (NF kappa-B), een eiwitcomplex dat de expressie van genen beïnvloedt, die betrokken zijn bij de vorming van pro-inflammatoire cytokinen.

Die zijn in staat zogenaamde lipopolysacchariden producerende (LPS) bacteriën in toom te houden. Dat zijn endotoxinen, die een sterke immuunrespons veroorzaken. Endotoxinen geven na het binnendringen in de darmmucosa een activatie van ontstekingsprocessen. De activering van het immuunsysteem kan als consequentie een laaggradige chronische ontsteking (“silent inflammation”) hebben (1).

Gezondheidseffecten van venkelGezondheidsaspecten van venkel

Venkel kan een rol spelen bij:

  • Overbeharing
    Uit een onderzoek (2) onder een veertigtal vrouwen met milde tot gematigde idiopatisch hirsutisme, zou blijken dat gel met 2-3% venkel effectief is in het verminderen van de haardikte.
  • Darmkramp bij o.a. zeer jonge kinderen (3,4)
  • Borstvoeding. Door de oestrogene eigenschappen kan venkel een rol spelen bij de hoeveelheid en kwaliteit van melkproductie i.v.m. borstvoeding (5).
  • Pre-menstruele (5) en overgangsklachten (6). Onderzoekers in de Iraanse hoofdstad Teheran gaven 90 vrouwen in de overgang acht weken lang een capsule met 100 mg venkel of een placebo. Ze stelden de klachten van de vrouwen vast aan de hand van een standaard vragenlijst. De vrouwen die venkel kregen, rapporteerden na vier weken aanmerkelijke verbeteringen in hun overgangsklachten. Hun klachten waren ook twee weken na afloop van de behandeling nog niet terug. Het gunstige effect van venkel zou te wijten zijn aan de aanwezige fyto-oestrogenen. Dit zijn chemische stoffen waarvan de structuur lijkt op de structuur van oestrogeen.
  • Diverse infectieziekten (5).
  • Het kauwen van venkelzaden geeft een frisse adem (5).

Bijwerkingen

Als men een allergie voor anijszaad, selderij, wortel, koriander, dille of karwijzaad heeft, kan het zijn dat men ook allergisch is voor venkel.

Bij zwangerschap of het geven van borstvoeding wordt venkelthee drinken afgeraden. In venkel komen namelijk van nature de aromastoffen estragol, methyleugenol en safrol voor. Bij dieren blijken deze stoffen schadelijk te zijn. Hoewel onvoldoende bekend is over de risico’s voor de mens, zijn er aanwijzingen voor een schadelijk effect. Daarom wordt zwangere vrouwen of vrouwen die borstvoeding geven afgeraden venkelthee te drinken.

Venkel als groente eten kan geen kwaad, omdat daar veel minder plantengifstoffen in zitten dan in thee. De European Medicines Agency (EMA) concludeerde dat ‘’het gebruik van venkelthee door kinderen onder de 4 jaar wordt afgeraden i.v.m. het ontbreken van adequate gegevens’’(EMA, 2008) (7, 8,9).
Venkelolie bevat limoneen, een stof waar sommige mensen allergisch op reageren.

Gezondheidsaspecten van venkelRecepten met venkel

Venkelsoep met garnalen
Lamstajine met venkel en zoete aardappel
Ovenschotel met kip en venkel

 

 

Surinaamse venkel-kippensoepGezondheidsaspecten van venkel

Deze soep is een variant op Pinda Bravoe, een pittige Surinaamse soep van pindakaas, kippenbouillon en zoutvlees. Deze lichter verteerbare variant wordt gemaakt met biologische kip, cashewnoten en taugé.

Ingrediënten voor 2 personen:

Ingrediënten voor de bouillon:

  • 250 gram biologische kippenpoot
  • 2 tenen knoflook
  • 5 peperkorrels
  • 1 laurierblad
  • 2 cm verse gemberwortel
  • 2 takjes selderij

Voor de soep:

  • 1 rode peper
  • 1 venkelknol (ongeveer 250 gram)
  • 50 gram taugé
  • 50 gram cashewnotenpasta (natuurwinkel)
  • 1 rode peper
  • 1 takje selderij
  • zout

Maak eerst een kippenbouillon van kippenpoot, 1 liter water, knoflook, peperkorrels, laurier, gember en selderij. Kook de kippenpoot in 30 minuten in het water met de fijn gesneden venkel en kruiden gaar en laat dan het geheel afkoelen. Haal de gare venkel en vlees er uit. Haal het vlees van de kippenpoot af. Snijd het vlees in kleine stukjes. Zeef de bouillon en haal het vlees van de kippenpoot af. Snijd het vlees in kleine stukjes.

Snijd ¼ van de rode peper in piepkleine stukjes. Neem meer rode peper wanneer je van pittig houdt en dit verdraagt. Was de taugé en laat uitlekken. Breng 500 ml van de kippenbouillon aan de kook. (Bewaar de rest van de bouillon voor een andere keer). Voeg de stukjes kip, cashewnotenpasta en fijngesneden rode peper toe. Roer de soep goed door, totdat alle cashewnotenpasta is opgelost. Breng de soep op smaak met zout en knip de selderij boven de soep fijn.
Verdeel de taugé over 2 soepkommen en giet dan de soep er over heen.

Marijke Verstege & Marijke de Waal Malefijt

Bronnen

1. https://www.natuurdietisten.nl/etherische-olien-positief-effect-op-het-darmmicrobioom/ .
2. Ozra Akha, MD,1 Khadijeh Rabiei, MD,*,2 Zahra Kashi, MD,1 Adele Bahar, MD,1 Elham Zaeif-Khorasani, MD,1 Mehrnoush Kosaryan, MD,3 Majid Saeedi, PhD,4 Mohammad Ali Ebrahimzadeh, PhD,5 and Omid Emadian, MD6. The effect of fennel (Foeniculum vulgare) gel 3% in decreasing hair thickness in idiopathic mild to moderate hirsutism, A randomized placebo controlled clinical trial. Caspian J Intern Med. 2014 Winter; 5(1): 26–29. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3894467/.
3.Irina Alexandrovich 1 , Olga Rakovitskaya, Elena Kolmo, Tatyana Sidorova, Sergei Shushunov . The Effect of Fennel (Foeniculum Vulgare) Seed Oil Emulsion in Infantile Colic: A Randomized, Placebo-Controlled Study . Altern Ther Health Med . Jul-Aug 2003; 9(4): 58-61.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12868253 .
4. http://medischdossier.org/archief/jaargang_6/nummer_7/nieuwsbericht_415/venkel-werkt-bij-koliek.html .
5. Shamkant B. Badgujar,1 Vainav V. Patel,1 and Atmaram H. Bandivdekar1 . Foeniculum vulgare Mill: A Review of Its Botany, Phytochemistry, Pharmacology, Contemporary Application, and Toxicology. Volume 2014 |Article ID 842674 | 32 pages . https://www.hindawi.com/journals/bmri/2014/842674/.
6. http://www.medischdossier.org/archief/jaargang_19/nummer_9/nieuwsbericht_1260/venkel-als-natuurlijke-hormoontherapie.html .
7.https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/moedermelk.aspx .
8.Suzanne J.P.L.van den BergaWasmaAlhusainyaPatriziaRestanibIvonne M.C.M.Rietjensa . Chemical
analysis of estragole in fennel based teas and associated safety assessment using the Margin of Exposure (MOE) approach. Food and Chemical Toxicology Volume 65, March 2014, Pages 147-154.
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0278691513008570 .
9.https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-monograph/final-community-herbal-monograph-foeniculum-vulgare-miller-subsp-vulgare-var-vulgare-fructus_en.pdf .
10.https://www.verseoogst.nl/producten/venkel .
11.http://volkoomen.nl/f/Foeniculum.htm.
12.Mohaddese Mahboubi . Foeniculum vulgare as Valuable Plant in Management of Women’s Health. J Menopausal Med. 2019 Apr; 25(1): 1–14. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6487283/ .
13. Zahra Ghodsi 1 , Maryam Asltoghiri 2 . The Effect of Fennel on Pain Quality, Symptoms, and Menstrual Duration in Primary Dysmenorrhea . J Pediatr Adolesc Gynecol . 2014 Oct; 27(5):283-6. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25085020 .
14. Parvin Abedi 1 , Mahin Najafian 2 , Masumeh Yaralizadeh 3 , Foroogh Namjoyan 4 . Effect of Fennel Vaginal Cream on Sexual Function in Postmenopausal Women: A Double Blind Randomized Controlled Trial . J Med Life Jan-Mar 2018; 11(1):24-28). https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29696061 .

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen