skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Endorfineherstel: stop troostconsumptie

Onze westerse levensstijl brengt veel stress met zich mee. Stress die we angstvallig proberen te compenseren. Met een pizza, een ijsje, een sigaret, een slaappil of een glas wijn. Middelen die kortstondig helpen, maar op termijn net voor méér stress zorgen, omdat ze de werking van het endorfinesysteem uitputten.
Het endorfinesysteem is een zelfregulerend systeem dat onze geestelijke en lichamelijke gezondheid in stand helpt te houden. Faalt die regulatie, dan ontwikkelen we allerlei chronische aandoeningen.

Het endorfinesysteem beïnvloedt o.a. het stressregulatiesysteem, de neurotransmitterhuishouding (hersenhormonen), insulinehuishouding en het immuunsysteem. Door een Westerse leefstijl met veel stress, ongezonde eetgewoontes, drugs, gebruik van bepaalde medicijnen en chronische ontstekingen wordt het endorfinesysteem stevig onder druk gezet.

Gezien de grote invloed van endorfinen op tal van lichaamsfuncties kan dit een breed scala aan gezondheidsproblemen veroorzaken. Gelukkig zijn er maatregelen te nemen die het endorfinesysteem beschermen, waardoor gezondheidsproblemen worden voorkomen of verminderen.
Een zeer belangrijke maatregel is stoppen met troostconsumptie. Stoppen dus o.a. met een pizza, een ijsje, een sigaret, een slaappil of een glas wijn. Een mooi voornemen voor 2019!

Endorfineverstoorders

Het endorfinesysteem kan worden verstoord door diverse factoren:

  • Hevige of langdurige lichamelijke en geestelijke stress
  • Bepaalde medicijnen, waaronder morfine, tramadol, codeïne, paracetamol, corticosteroïden, methylfenidaat (Ritalin), anti-depressiva
  • Exorfines in glutenhoudende granen (glutenexorphin) ,spinazie (rubiscolin), het melkeiwit caseïne (casomorphin), soja (sojamorfin) en van microbiële oorsprong (bepaalde schimmels: dermorfine en deltorphin)
  • Smaakversterkers (glutamaat) en kunstmatige zoetstoffen (aspartaam)
  • Stimulerende middelen, zoals koffie, cola, energiedranken, cacao, alcohol, drugs, nicotine
  • Veel suiker- en zoetmiddelengebruik
  • Alle omstandigheden die het DPP-4-enzymsysteem belasten.

Enzym di-peptidyl-peptidase 4 (DPP-4)

DPP-4 is een multifunctioneel eiwit (enzym) met meer dan 65 functies. Een belangrijke taak van DPP-4 is het afbreken van exorfines, eiwitachtige stoffen uit de voeding ( gluten, caseïne, soja en spinazie) met een morfine-achtige werking. Het beschermt hiermee het endorfinesysteem tegen de schadelijke werking van exorfines op het lichaam. DPP-4 wordt aangemaakt in o.a. de alvleesklier, epitheelcellen in de luchtwegen, oren, epitheel- en endotheelcellen in het maagdarmkanaal, geslachtsorganen, blaas, nieren, huid, bloedvaten, schildklier, ogen, lymfevaten en hersenen.

Een andere belangrijke functie van DPP-4 is het reguleren van het immuunsysteem. Wanneer DPP-4 een immunologische functie uitvoert wordt het ook wel CD26 genoemd. DPP-4 activeert de lymfocyten, die zich verder ontwikkelen tot T- , B- en NK-cellen. Deze cellen spelen een belangrijke rol bij de afweer tegen ziekteverwekkers, zowel schadelijke micro-organismen als eiwitten die een overgevoeligheidsreactie kunnen oproepen.

Wanneer er sprake is van een verminderde aanmaak of werking van DPP-4 wordt het endorfinesysteem minder beschermd tegen de activerende werking van b.v. stress, exorfines uit voeding e.d. Dit leidt in eerste instantie tot activatie en later tot overactivatie van het endorfinesysteem. Later treedt er endorfineresistentie op, een verminderde gevoeligheid voor endorfines en vermindert de aanmaak van endorfinereceptoren.

Endorfinereceptoren zijn de plekken op de celwand waar endorfine aanhaakt en zijn signaal doorgeeft aan de cel. Door een verminderde gevoeligheid en minder receptoren is er minder endorfine werkzaam met diverse verstoringen tot gevolg. Dit varieert van verhoogde stressgevoeligheid, verminderde afweer, verhoogde ontstekingsgevoeligheid, toename van pijn tot gedrags- en stemmingsproblemen (angst, depressie, hyperactiviteit), verminderde concentratie en toename van allergieën. Daarnaast zijn er steeds grotere hoeveelheden prikkels, zoals snoep, chocolade, drugs en pijnstillers nodig om hetzelfde gewenste effect te geven. Verslaving ligt dan op de loer.

Omstandigheden die het DPP-4 enzymsysteem belasten zijn o.a.:

  1. Auto-immuunziekten
  2. (Chronische) Infecties en ontstekingen
  3. Overmatig sporten (marathonlopen, triatlon, topsport)
  4. Allergische reacties
  5. Problemen met de insulinehuishouding, zoals bij overgewicht en diabetes
  6. Nutriëntentekorten, waaronder een tekort aan vitamine A
  7. Eetbuien en eetstoornissen
  8. Gedrag dat het endorfinesysteem sterk activeert, zoals gokken, overmatig gamen en sex, internetten, shoppen
  9. Zware metalen, zoals kwik uit amalgaamvullingen, bepaalde vaccins en vis, cadmium uit sigaretten
  10. Bepaalde pesticiden (organofosfaten, b.v. tuingebruik, resten op niet biologische groenten en fruit)
  11. Bepaalde medicatie, zoals antibiotica, corticosteroïden, ephidrine, chlorambacil (chemotherapeuticum), EDTA (zware metalenchelator)
  12. Fluor (tandpasta, tandheelkundige behandelingen, flossdraad, tandenstokers)
  13. Fosforzuur (frisdranken)
  14. Hoge doseringen van bepaalde supplementen: piper longum, wei, epicatechines (groene thee, rode wijn, cacao), zink, druivenpitextract
  15. Jambolan (stervrucht)
  16. Febreze (stofverfrisser met zinkchloride)

Gelukkig zijn er ook factoren die de aanmaak en/of de werking van DPP-4 stimuleren, zoals vitamine A, extra vierge olijfolie, de suikers betaglucan en galactose, het enzym alfa-galacosidase en de darmbacterie lactobacillus rhamnosus GG.

Exorfines gaan door bloed-hersenbarrière

Exorfines hebben het vermogen om door de bloed-hersenbarrière heen te dringen en in de hersenen aan endorfinereceptoren te binden, wat tijdelijk een gevoel van welbevinden geeft. Opioïde peptide systemen in de hersenen spelen een belangrijke rol bij motivatie, emotie, hechting, reactie op pijn en stress en de regulatie van de voedselinname. Door de structurele overeenkomst met opiaten hebben exorfines licht euforiërende effecten en kunnen ze een neiging tot verslaving veroorzaken.

Gliadine-achtige eiwitten

De gliadine-achtige eiwitten in tarwe, rogge, gerst en andere granen, behoren tot de prolamine-superfamilie van proteïnen waartoe ook avenine (in haver) en zeïne (in maïs) behoren. Wanneer de prolamines echter weinig tot geen overeenkomst in aminozuurvolgorde hebben met de gliadines uit tarwe (zoals het geval is bij rijst, mais, teff) worden deze goed verdragen door glutengevoelige personen. Avenine (uit haver) vertoont enkele gelijkenissen met gliadine, maar haver wordt meestal (maar niet altijd) door glutengevoelige personen goed verdragen. Vaak is haver besmet met tarwe of andere gliadinehoudende granen, maar ook al is haver 100 % glutenvrij, dan kunnen zich toch problemen voordoen bij gevoelige personen.

Reactieve peptides

Afbraak van gluten en caseïne door pepsine en andere verteringsenzymen geeft aanleiding tot de vorming van reactieve peptides. Een in dit kader belangrijk afbraakproduct van gliadine is gliadinomorfine 7 (GMP 7). Caseïne, met name bètacaseïne uit A1-koemelk, wordt afgebroken tot bètacasomorfine 7 (BCM 7). Beiden zijn vertegenwoordigers van een groep tripeptides met een grote structurele overeenkomst met endorfines.

zuivel_Tessa GottschalDeze exorfines zetten het immuunsysteem aan om de binnenkant van de dunne darmwand aan te vallen, resulterend in verschillende vormen van glutengevoeligheid. Wanneer de darmwand dan flink beschadigd raakt of wanneer de darmwand aangetast is door genetische of verworven aandoeningen, ontstaat een verhoogde doorlaatbaarheid van de darm; leaky gut’(lekkende darm).

De stof zonuline die de ‘tight junctions’ verzwakt

Gliadine zelf kan ook leiden tot een verhoogd doorlaatbare darm bij glutengevoelige mensen via de productie van de stof zonuline (prehaptoglobine 2) die de ‘tight junctions’ verzwakt. In de darm bevinden zich bepaalde chemokinereceptoren waar het gliadine zich aan kan binden. Door deze binding wordt de productie van het proteïne zonuline bevorderd. Dit proteïne opent de tight-junctions in de darmwand waardoor deze verhoogd doorlaatbaar wordt. Via een ‘leaky gut’ kunnen deze exorfines in de bloedbaan terechtkomen en de hersenen bereiken. Naast gluten en caseïne kunnen ook eiwitten in soja en spinazie omgezet worden in bioactieve exorfines.

DPP-IV enzymen aanvullen

De snelste manier om gluten af te breken is om de peptidebindingen zowel intern als extern te splitsen. Een goed DPP-IV preparaat bevat dus zowel endopeptidases (die interne bindingen splitsen) als exopeptidases (die externe bindingen splitsen). Dit leidt tot verbeterde hydrolyse en een snellere afbraak van gluten, caseïne en andere eiwitten die tot exorfinevorming kunnen leiden (zoals in soja en spinazie). Aanwezigheid van zowel endopeptidases als exopeptidases in een DPP-IV-preparaat leidt tot aanmerkelijk betere hydrolyse van gliadine dan een traditioneel DPP-IV-preparaat dat vooral gebaseerd is op het DPP-IV enzym.

Een deficiëntie van het DPP-IV enzym heeft een directe invloed op het krijgen van candida. Het van de N-Terminus afgebroken neuropeptide Y eiwit neutraliseert namelijk candida en andere schimmels. Deze neuropeptide Y is een substraat van DPP-IV en heeft een samenwerking die sterker is dan medicatie tegen schimmels. Een slokdarmontsteking ontstaat vaak door zowel opstijgend maagzuur als een schimmelinfectie van de slokdarm. Beide het gevolg van een DPP-IV tekort. Door een tekort aan DPP-IV neemt de weerstand tegen bacteriën en schimmels af.

Sepsis en de ontstekingsmarker procalcitonine

Sepsis is een ontstekingsreactie van het hele lichaam als reactie op een infectie en kan gemeten worden door een verhoging van pro calcitonine. Procalcitonine, een 116-aminozuur polypeptide prohormoon van calcitonine, is uitgegroeid tot een uiterst gevoelige biomarker bij de diagnose van bacteriële sepsis. Procalcitonine (PCT) wordt voornamelijk gesynthetiseerd door de C-cellen van de schildklier, en in mindere mate in het neuro-endocriene weefsel van andere organen zoals de longen en darmen. Deze PCT stof wordt afgebroken door de activiteit van de DPP-IV. Door de regulatie van immuun cellen wordt sepsis voorkomen en speelt DPP-IV hier een belangrijke rol.

Maagzuur door een deficiëntie van DPP-IV activiteit

Een deficiëntie van DPP-IV activiteit veroorzaakt te weinig maagzuur en een voedselblokkade met (zuur) oprispingen. Het nemen van maagzuurremmers wordt in veel gevallen helaas te vaak in dit geval gedaan met als gevolg een verminderde aanmaak van enzymen met nog meer darmproblemen. Het zuurbranden is vaak niet het gevolg van een te veel aan maagzuur maar juist een tekort aan o.a. GRP (gastrin-releasing peptide). Hierdoor ontstaat er een vertraagde maaglediging waardoor het voedsel te lang in de maag blijft en verzuurt omhoog oprispt.

Deskundig advies en begeleiding

Het is aan te raden om bij het opstellen en volgen van een exorfinevrije voeding advies en begeleiding te vragen aan een hierin gespecialiseerde natuurdiëtist. Hij of zij kan u adviseren hoe u onderliggende endorfine-ontregelende factoren met voeding en suppletie corrigeert. Daarnaast adviseert een natuurdiëtist hoe u op een goede manier alle betrokken exorfines uit de voeding laat, welke gezonde alternatieven er zijn en hoe u de voeding volwaardig houdt.

Het weglaten van melk, gluten en soja is in de praktijk niet zo eenvoudig. Bij het bestuderen van de etiketten blijkt al snel, dat deze bestanddelen wijdverbreid in het dagelijkse eetpatroon voorkomen. De alternatieven voor melk-, soja- en glutenbevattende producten zijn soms lastig te vinden of van discutabele kwaliteit.

Zo is een glutenvrij brood weliswaar vrij van gluten maar dikwijls arm aan vezels en verrijkt met grote hoeveelheden suiker, ongezonde vetten en kunstmatige hulpstoffen. Niet bepaald een motiverende start voor uw endorfinehuishouding én spijsvertering, lever en suikerhuishouding. Dus wilt u een goede start, roep dan de hulp in van een in endorfines en exorfines gespecialiseerde therapeut.

Bronnen

Exorfinen: opiaten uit de voeding
DPP-IV enzymen

Nog meer lezen over dit onderwerp?

Het endorfinesysteem & Voeding
Regulatie van het endorfinesysteem met voeding
Endorfineresistentie met voeding opheffen
Endorfinereceptoren beschermen door voedinginterventies
Exorfines elimineren uit de voeding
Verslavende & Demotiverende voeding

Boek; Het endorfineherstelplan:

Auteur: Lucas Flamend
Titel: Het Endorfine Herstelplan. Integrale epigenetica in de praktijk.
Uitgever: BrainQ Publishing
Te koop: webwinkel
ISBN: 9789082922103
Oktober 2018
Hardcover
298 pagina’s
Afmetingen: 240 x 170 x 1,5
Prijs: 24,5 €

Exorfinen-analyse in urine

Iemand met een DPP-IV defect hoeft geen probleem te hebben met alle exorfinen. Laboratorium onderzoek is belangrijk om te bepalen welke voedingsstoffen al dan niet moeten worden geëlimineerd in het voedingspatroon. Het opsporen van onverteerde exorfinen in de urine is een accurate methode om de werking van het enzym in kaart te brengen.

Exorfinen zijn morfine-achtige eiwitten die men aantreft in bepaalde voedingsmiddelen en micro-organismen. Exorfinen worden afgebroken door het DPP-IV-enzym. Mensen die exorfinen minder goed kunnen afbreken, hebben een DPP-IV-deficiëntie. Die mensen stapelen exorfinen op: we spreken dan van een exorfinenintolerantie. Die vermindert de gevoeligheid van het belonings-, stress-, energie- en immuunsysteem.

Voorbereiding van het exorfinen onderzoek:
De dag voor het afnemen van de urine dient u de volgende voedingsmiddelen te gebruiken (indien er geen medische contra-indicaties zijn zoals allergieën):
Gluten: 100 gram tarwebrood
Caseïne: 100 ml volle melk
Soja: 100 ml sojapudding
Spinazie: 50 gram diepvriesspinazie

Afnemen van de urine
Ochtendurine nuchter afnemen (of de eerste urine als u ‘s nachts moet opstaan)

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen