skip to Main Content
Kenniscentrum - sinds 2005 - met ruim 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Darmmicrobioom en effect op L-dopa bij Parkinson

De biljoenen micro-organismen vormen samen het darmmicrobioom en bevatten diverse enzymen. Deze enzymen modificeren en metaboliseren voedingscomponenten, geneesmiddelen en toxines, die we opnemen.

Vaak is dit gunstig maar de darmmicrobiota kunnen echter ook de biologische beschikbaarheid en werkzaamheid van het geneesmiddel wijzigen [1, 2]. Levodopa (L-dopa), de belangrijkste medicamenteuze behandeling voor de ziekte van Parkinson, vertoont een grote variabiliteit in de interindividuele response, met verminderde werkzaamheid in de loop van de tijd.

In een overzichtsartikel in ‘Science’ van 14 juni 2019 getiteld: “Gut microbes metabolize Parkinson’s disease drug” bericht Cora Neill over het onderzoek van Maini Rekdal et over hun bevindingen, die mogelijk belangrijk kunnen zijn voor de behandeling van de ziekte van Parkinson [3].
Maini Rekdal et al. [4] beschrijven een darmmicrobieel enzymatisch pad en de effecten m.b.t de beschikbaarheid van L-dopa bij patiënten met de ziekte van Parkinson.

hersenenMeerdere onderzoekers vermoeden n.a.v. hun onderzoeken [5,6], dat de oorsprong van de ziekte van Parkinson in de darmen zou kunnen liggen. Het darmmicrobioom blijkt te zijn veranderd bij de ziekte van Parkinson [5,6] en dit zou ten grondslag kunnen liggen aan de pathofysiologie van de darm-hersenen-as [5-7], maar ook de reden kunnen zijn van het afnemende effect bij de behandeling met L-dopa [5].

Opmerkelijk is dat er al sinds 1971 bekend is dat darmmicroben L-dopa tot dopamine en m-tyramine afbreken bij de ziekte van Parkinson [8], maar welke microben en enzymen verantwoordelijk waren voor deze omzettingsroute moest nog worden ontdekt.

L-dopa, de voorloper van dopamine wordt geabsorbeerd in de dunne darm, en in tegenstelling tot dopamine, passeert het de bloed-hersenbarrière in de hersenen, waar het wordt omgezet in dopamine door decarboxylatie.

Enterococcus en Lactobaccilus kunnen L-Dopa afbreken

Voor de eerste stap, L-dopa-omzetting in dopamine, bestonden al enkele aanwijzingen dat Tyrosine-decarboxylase, voornamelijk aanwezig in de darmbacteriën van de Enterococcus- en Lactobacillus-geslachten[[9-11], ook dopamine konden decarboxyleren [9, 11). Door het screenen van darmicrobioom, toonden Maini Rekdal et al. aan dat de meeste tyrosine decarboxylase (tdc) genen aanwezig waren in deze geslachten, in het bijzonder bij de Enterococcus. Dit in overeenstemming met andere recente bevindingen [12]. Bovendien bleken Enterococcus faecalis-soorten de meest efficiënte stammen te zijn voor het decarboxyleren van L-dopa.

Slechte opname levodopa door de hersenbarrièreDarmmicrobioom en effect op L-dopa bij Parkinson

Parkinsonpatiënten slikken levodopa als een pil. De levodopa wordt in de dunne darm opgenomen en gaat dan via het bloed naar de hersenen. Maar bepaalde enzymen, decarboxylases, kunnen levodopa omzetten in dopamine. Dit dopamine kan niet door de bloed-hersenbarrière komen. Daarom slikken patiënten ook een decarboxylase-remmer (carpidopa). Maar desondanks varieert de hoeveelheid levodopa die in de hersenen terechtkomt sterk tussen patiënten.

De conclusie is dat de aanwezigheid van het bacteriële tyrosine kinase enzym kan verklaren waarom sommige Parkinsonpatiënten meer levodopa moeten slikken om de symptomen van de ziekte te bestrijden. Dat is een probleem voor de patiënten, omdat een hogere dosis zorgt voor meer dyskinesie (onwillekeurige bewegingen die een belangrijke bijwerking van de behandeling zijn).

Een andere belangrijke ontdekking is dat er een positieve correlatie is tussen de duur van de ziekte en de hoeveelheid bacterieel tyrosine decarboxylase. Sommige Parkinsonpatiënten krijgen te maken met een sterke toename van de groei van Enterococcusbacteriën in de dunne darm, veroorzaakt door protonenpompremmers die ze slikken als maagbeschermer. Dat zorgt er voor dat ze steeds hogere dosis levodopa en decarboxylase remmers moeten slikken.

Voeding heeft effect op darmmicrobioom

Als er één ding duidelijk blijkt uit alle onderzoeken, is het wel dit: voeding en medicatie kunnen ons darmmicrobioom beïnvloeden en daarmee onze darmen, onze stemming en ons gedrag. Hoe beter we dat begrijpen, hoe meer we ook via voeding onze gezondheid kunnen verbeteren.

Zo blijken diverse typen vezels (glyconutriënten) belangrijk te zijn voor een gezond darmmicrobioom, terwijl te veel suiker, dierlijke eiwitten en gebakken vetten juist bijdragen aan een slechter darmmicrobioom. Het is dus belangrijk op ons dieet te letten. Maar wat dan het ideale dieet precies is, is nog onduidelijk. Dat verschilt van persoon tot persoon en hangt weer af van het darmmicrobioom dat je hebt. Ook veel kunstmatige, bespoten voedingsmiddelen en fast food is in ieder geval niet goed.

Darmbeestjes hebben invloed op het menselijke brein

Wat is de overeenkomst tussen autisme, chronische vermoeidheid, Parkinson, astma en depressie?
Dit: een verstoorde balans van de darmbacteriën. Patiënten kunnen dan ook baat hebben bij het herstellen van een gezonde darmflora, stelt prof. Aletta Kraneveld.

De hoogleraar doet daarnaast onderzoek naar de rol van darmbacteriën bij chronische vermoeidheid en bij Parkinson. Vaak ontstaat vermoeidheid bij mensen na een kankerbehandeling, of bij mensen die lijden aan een chronische aandoening van het immuunsysteem. „Bijna bij alle chronische ontstekingsziektes, waaronder de ziekte van Crohn en de huidaandoening psoriasis, zien we een verstoring van de darmgezondheid en van de bacteriecultuur in de darmen.”

Darmmicrobioom en effect op L-dopa bij ParkinsonEffect medicatie op het darmmicrobioom en op de lever

Amerikaanse wetenschappers stelden 271 soorten pillen in kweekschaaltjes bloot aan 76 verschillende veel voorkomende menselijke darmbacteriën en zagen bij twee derde van de medicijnen een verandering optreden: de chemische samenstelling van de middelen veranderde onder invloed van het darmmicrobioom.

Ze ontdekten welke genen in de bacteriën daarvoor verantwoordelijk zijn en welke enzymen vervolgens de samenstelling van de geneesmiddelen veranderen. Enzymen blijken vaak een extra molecuul aan een medicijn te koppelen of er een molecuul af te halen. Dat kan een direct gevolg hebben voor de werkzaamheid van een middel.

Ook is al veel langer bekend dat ook CYP-enzymen in de lever invloed hebben op de werking van medicijnen. Wie te veel of te weinig van een bepaald leverenzym heeft, loopt het risico dat een geneesmiddel te traag of te snel wordt afgebroken en in een te hoge of lage concentratie in het bloed komt. De aanmaak van die leverenzymen kan alleen niet worden aangepakt, terwijl het darmmicrobioom, de tientallen miljoenen bacteriën in de darmen, wél kan worden beïnvloed. Dat biedt in de toekomst kansen voor een behandeling op maat.

Marijke de Waal malefijt

 

 

Marijke de Waal Malefijt

 

Lees meer in ons Parkinson-archief.
Verband tussen darmmicrobioom en Parkinson

Test je darmmicrobioom

Darm Microbioom Plus ontlastingtest

Darmmicrobioom en effect op L-dopa bij ParkinsonVerkoopprijs (incl. BTW): € 289,95
Koop deze test hier

Darmmicrobioomsamenstelling & Parkinson

Nutrients. 2018 Jun; 10(6): 708.
Changes of Colonic Bacterial Composition in Parkinson’s Disease and Other Neurodegenerative Diseases
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6024871/
Sara Gerhardt and M. Hasan Mohajeri
Several studies showed an increase of Lactobacillus, Bifidobacterium, Verrucomicrobiaceae and Akkermansia in PD. A decrease of Faecalibacterium spp., Coprococcus spp., Blautia spp., Prevotella spp. and Prevotellaceae was observed in Parkinson disease.

Slechte vertering & Parkinson

Nutrients. 2019 Nov 9;11(11). pii: E2714. doi: 10.3390/nu11112714.
Undigested Food and Gut Microbiota May Cooperate in the Pathogenesis of Neuroinflammatory Diseases: A Matter of Barriers and a Proposal on the Origin of Organ Specificity. Riccio P1, Rossano R1.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/31717475

Lipopolysacchariden, lekkende darm & Parkinson

Neuroscience. 2020 Feb 27. pii: S0306-4522(20)30116-0. doi: 10.1016/j.neuroscience.2020.02.030. [Epub ahead of print]
The Link between Gut Dysbiosis and Neuroinflammation in Parkinson’s Disease.
Baizabal-Carvallo JF1, Alonso-Juarez M2.
Evidence also implicates an altered gut microbiota (dysbiosis) through the systemic release of endotoxins such as lipopolysaccharide and other metabolic products. This exposure may be enhanced by increased permeability of the intestinal (“leaky gut”) and the blood brain barrier; enhancing the entrance of microbiota-produced substances into the central nervous system.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/32112917

Oxidatieve stress, darmmicrobioom & Parkinson

Oxid Med Cell Longev. 2020 Feb 5;2020:4518023. doi: 10.1155/2020/4518023. eCollection 2020.
Minireview on the Relations between Gut Microflora and Parkinson’s Disease: Further Biochemical (Oxidative Stress), Inflammatory, and Neurological Particularities.
Ilie OD1, Ciobica A1, McKenna J2, Doroftei B3,4, Mavroudis I2,5.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/32089768
This report is aimed at highlighting the main features of the microbial communities which have been termed “the second brain” that may be a major participant in the etiopathophysiology of PD. It is possible that dysbiosis could be caused by an overactivity of proinflammatory cytokines which act on the gastrointestinal tract as well as infections. The majority of patients who are diagnosed with PD display gastrointestinal symptoms as one of the earliest features. In addition, an unbalanced cycle of oxidative stress caused by dysbacteriosis may have the effect of gradually promoting PD’s specific phenotype.

Referenties

[1] P. Spanogiannopoulos, E. N. Bess, R. N. Carmody, P. J. Turnbaugh, Nat. Rev. Microbiol.14, 273 (2016).CrossRefPubMedGoogle Scholar
[2] G. Clarke et al., Pharmacol. Rev.71, 198 (2019).Abstract/FREE Full TextGoogle Scholar
[3] Microbiology. Gut microbes metabolize Parkinson’s disease drug. Cora O’Neill. https://science.sciencemag.org/content/364/6445/1030
[4] V. Maini Rekdal et al., Science364, eaau6323 (2019).
[5] R. F. Pfeiffer, Curr. Treat. Options Neurol.20, 54 (2018).Google Scholar
[6] M. Lubomski et al., J. Neurol.10.1007/s00415-019-09320-1 (2019).Google Scholar
[7] E. Sherwin, T. G. Dinan, J. F. Cryan, Ann. N. Y. Acad. Sci.1420, 5 (2018).CrossRefGoogle Scholar
[8] M. Sandler, B. L. Goodwin, C. R. Ruthven, D. B. Calne,Nature229, 414 (1971).CrossRefPubMedGoogle Scholar
[9]H. Blashcko, Biochim. Biophys. Acta4, 130 (1950).CrossRefPubMedGoogle Scholar
[10] N. Connil et al., Appl. Environ. Microbiol.68, 3537 (2002).Abstract/FREE Full TextGoogle Scholar
[11] H. Zhu et al., Sci. Rep.6, 27779 (2016).CrossRefPubMedGoogle Scholar
[12] S. P. van Kessel et al., Nat. Commun.10, 310 (2019).CrossRefPubMedGoogle Scholar
[13] M. Perez et al., Appl. Microbiol. Biotechnol.99, 3547 (2015).CrossRefPubMedGoogle Scholar
[14] Biosci Microbiota Food Health. 2019; 38(4): 115–127. A nutritional approach to microbiota in Parkinson’s disease. Gizem Özata UYAR1,* and Hilal YILDIRAN1
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6856517/

Volgens onderzoekers van het Universitair Medisch Centrum Groningen en het Maastricht UMC in een publicatie in het vakblad Gut [1], kunnen de meest gebruikte maagzuurremmers (protonpompremmers) de samenstelling van het darmmicrobioom drastisch veranderen. Mogelijk verklaart dit waarom mensen die deze middelen slikken vaker darminfecties hebben door bacteriën zoals Salmonella of Clostridium difficile.
Literatuur en links: https://www.natuurdietisten.nl/news_article.php?cod=780
[1] Imhann F, Bonder MJ, Zhernakova A et al. Proton pump inhibitors affect the gut microbiome. Gut 9 dec 2015. doi:10.1136/gutjnl-2015-310376
[2] Seto CT, Jeraldo P, Orenstein R et al. Prolonged use of a proton pump inhibitor reduces microbial diversity

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen