skip to Main Content
Kenniscentrum - sinds 2005 - met ruim 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Boterzuur goed voor het darmmicrobioom

Korte-ketenvetzuren waaronder boterzuur zijn erg belangrijk voor zowel onze darm- als metabole gezondheid. Korte-keten vetzuren ontstaan door de fermentatie van onverteerbare polysacchariden (vezels) door darmbacteriën.

De belangrijkste 3 vetzuren, acetaat, propionaat en butyraat, stimuleren de absorptie van natrium en vloeistof door de darm en leveren een belangrijke brandstof op voor de aanmaak van gezonde darmepitheelcellen.
De darmmicrobiota is in staat om onverteerbare voedselbestanddelen zoals prebiotica en oplosbare vezels te fermenteren. Inname van prebiotica zorgt voor de microbiële productie van korteketenvetzuren (KKV), zoals acetaat, butyraat en propionaat. Een verhoogde productie van deze metabolieten is voor een groot deel verantwoordelijk voor de gezondheidseffecten, zoals een verminderde darmpermeabiliteit (‘lekkende darm’) en verlaagde ontstekingsgraad.

Butyraat: brandstof voor de darmepitheelcellenBoterzuur goed voor het darmmicrobioom

Het korteketenvetzuur butyraat is een belangrijke brandstof voor de darmepitheelcellen, bevordert de darmmotiliteit (bewegelijkheid) en de stoelgang. Naast deze gastro-intestinale effecten spelen korteketenvetzuren een rol in de pathofysiologie van obesitas en daaraan gerelateerde ziektebeelden zoals type II diabetes. Dit doen ze door het beïnvloeden van het lichaamsgewicht, insulinegevoeligheid en systemische laaggradige ontsteking.

Het korteketenvetzuur acetaat vergroot de bloedcirculatie in de darm en verhoogt de darmmotiliteit. Butyraat is een voorkeursbrandstof voor de darmcel en bevordert celdifferentiatie in weefselkweken. Butyraat speelt mogelijk een rol bij het voorkomen van bepaalde vormen van colitis. Een voedingspatroon dat arm is aan onverteerbare vezels, resulteert in een lage productie van korte-keten vetzuren.

Boterzuur en roomboter

Boterzuur goed voor het darmmicrobioom

Boterzuur komt in hele kleine hoeveelheden ook in voeding voor: in roomboter, kazen, yoghurt, melk (vooral schapen en geitenmelk) en in bepaalde gefermenteerde voedingsmiddelen als tempé en zuurkool. Maar dit zijn echter zeer kleine hoeveelheden. Om aan voldoende boterzuur te komen zijn we aangewezen op een gezond darmmicrobioom die dit voor ons produceert.

Het blijft gek dat we roomboter hebben verbannen en dat het heeft moeten plaatsmaken voor industriële vetten: halvarines, margarines en vloeibare geknutselde bakproducten. Roomboter is namelijk onze rijkste bron van boterzuur.

Eigenschappen van boterzuur:

  • Stimuleert de groei van gezonde darmcellen en remt de groei van darmkankercellen
  • Zorgt dat ziektekiemen via de voeding geen kans krijgen om dominant te worden in de darmen
  • Draagt bij aan de voedselvertering zodat alles wordt afgebroken en koolhydraten, eiwitten, vetten, vitamines/mineralen en sporenelementen goed worden opgenomen.
  • Produceert enzymen; waaronder het DPP-IV enzym (belangrijk bij een exorfine overbelasting)
  • Remt de activiteit van enzymen die kankerverwekkende stoffen aanmaken (zoals beta-glucoronidase)
  • Zorgt dat foute bacteriën en schimmels niet kunnen woekeren
  • Maakt eigen antibiotische stoffen aan als wapen tegen infecties
  • Houdt ontstekingsreacties (cytokinen) onder controle.
  • Draagt bij aan de opbouw van gezonde darmslijmvliezen zodat het risico op een ‘hyper-permeabele darm’ wordt voorkomen en daarmee weer de kans op andere (auto-immuun)ziekten.
  • Vermindert het risico op diabetes 1 en 2  en verbetert de gevoeligheid voor insuline
  • Stimuleert de darmperistaltiek, draagt bij aan vermindering van constipatie
  • Vermindert de pijn bij mensen met IBS
  • Verbetert de gezonde darmflora (vooral de groei van Lactobacillen en Bifidobacteriën)
  • Maakt B-vitamines, vitamine K
  • Geeft minder kans op allergisch/intolerant reageren op (voedings)stoffen
  • Speelt een grote rol in de hormoonhuishouding (afbraak en recycling van bijna alle hormonen en neurotransmitters)

Additieven en schoonmaakmiddelen beïnvloeden korteketenvetzuren

Het darmmicrobioom wordt geregeld blootgesteld aan kleine hoeveelheden voedingsadditieven in de voeding. Maar ook aan bijvoorbeeld schoonmaakmiddelen zoals afwasmiddel. Verschillende van deze additieven blijken het darmmicrobioom en zijn fermentatiecapaciteit negatief te beïnvloeden.

Additieven die in onderzoek gebruikt zijn om het effect op het darmmicrobioom te meten waren onder andere:
– maltodextrine, polysorbaat-80, cinnamaldehyde, natriumbenzoaat en titaniumdioxide
– de zoetstoffen aspartaam, sucralose en stevia
– de schoonmaakmiddelen waren tandpasta en afwasmiddel.
De hoeveelheden in het kweekmedium kwamen overeen met de gemiddelde doseringen waaraan men dagelijks wordt blootgesteld.

Verschillende van de geteste stoffen hebben invloed op zowel de samenstelling van het microbioom als op de productie van korteketenvetzuren.

Boterzuur goed voor het darmmicrobioomDe volgende effecten werden gezien op het darmmicrobioom:

  1. De butyraatproductie nam significant af door cinnamaldehyde en afwasmiddel.
  2. Sucralose, titaniumdioxide, afwasmiddel en polysorbaat-80 zorgden voor een verschuiving in de samenstelling van het microbioom, waarbij het afwasmiddel het grootste effect had.
  3. Escherichia spp. en Klebsiella namen toe, terwijl Firmicutes, waaronder Faecalibacterium afnam.
  4. Maltodextrine, aspartaam en natriumbenzoaat stimuleerden de groei van bifidobacteriën.
  5. Gebruik van polysorbaat-80 en afwasmiddel gaven een remming van de groei van bifidobacteriën.
  6. Tandpasta, stevia en carboxymethylcellulose hebben geen effect op het darmmicrobioom.

Er is helaas nog weinig bekend over de precieze invloeden van allerlei additieven op het darmmicrobioom. Het huidige voedingspatroon bevat steeds meer additieven, waardoor onderzoekers pleiten voor meer onderzoek. Dit is nodig omdat de gevonden verstoringen gelijkenissen vertonen met verstoringen in het darmmicrobioom (waaronder een te lage productie van korteketenvetzuren) die men vindt bij mensen met inflammatoire darmziekten en overgewicht.

Boterzuur goed voor het darmmicrobioom

Hoe kom je aan voldoende boterzuur?

Lees nog meer over vezelsoorten die je gezondheid kunnen verbeteren in de hieronder genoemde artikelen:
Vezels houden de darm gezond (top tien aan essentiële vezels)
Prebiotica maakt darmmicrobioom sterker
Prebiotica: voeding voor de darm

Darm Microbioom ontlastingtest

Darm Microbioom ontlastingtestVerkoopprijs (incl. BTW): € 204,95
Koop deze test hier
Uitgebreide microbiologische bepaling van de samenstelling van de menselijke darmflora ter beoordeling van de invloed van de darmbacteriën op het ontstaansrisico van microbioom-geassocieerde aandoeningen. Er wordt ook op parasieten (PCR) getest.

Verstoringen van het microbioom (dysbiose), een verminderde diversiteit of overgroei kunnen ook als risicofactoren voor tal van ziekten in aanmerking komen. Deze omvatten verstoorde peristaltiek (diarree resp. obstipatie), prikkelbare darm syndroom, metabole aandoeningen zoals Diabetes Mellitus, cardiovasculaire ziektes, adipositas of vetstofwisselingsstoornissen, auto-immuunziektes zoals allergieën of psoriasis, chronische ontstekingen van de darm (Colitis Ulcerosa resp. Morbus Crohn), kwaadaardige ziektes of zelfs neurologisch-psychiatrische aandoeningen. De basis voor deze waargenomen processen kan van verschillende aard zijn. Dit kunnen wisselwerkingen tussen receptoren van de epitheel- en immuuncellen van het darmslijmvlies en de producten van het bacterieel metabolisme zoals kortketenige vetzuren of lipolysacchariden zijn.

Indicaties:

– Overgewicht
– Abdominale klachten
– Klachten na antibiotica
– Diarree resp. Obstipatie
– Onderzoek van de darmdysbiose
– Risicobeoordeling van bacterie geassocieerde aandoeningen
– Algemene gezondheidspreventie

Referenties

[1] Blaak, E. E., et al. Short chain fatty acids in human gut and metabolic health. Beneficial Microbes, 2020, 11.5: 411-455. https://doi.org/10.3920/BM2020.0057
[2] Impact van dieet-gemoduleerde butyraatproductie op darmbarrièrefunctie en ontsteking (2018).
https://translate.google.com/translate?hl=nl&sl=en&u=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6213552/&prev=search
[3] Butyric acid in functional constipation. Prz Gastroenterol. 2013; 8(5): 295–298. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4027827/
[4] Dietary supplementation with beta-glucan enriched oat bran increases faecal concentration of carboxylic acids in healthy subjects. Eur J Clin Nutr. 2008 Aug;62(8):978-84
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17522598/
[5] Diet-induced metabolic changes of the human gut microbiome: importance of short-chain fatty acids, methylamines and indoles.Acta Diabetol. 2019; 56(5): 493–500.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6451719/
From gut microbiota dysfunction to obesity: could short-chain fatty acids stop this dangerous course? Hormones (Athens). 2019 Sep;18(3):245-250. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30840230/
Metabolic, inflammatory, and neural pathways can be regulated by SCFAs, which can act by sensing nutritional status, thereby maintaining body energy homeostasis. SCFA production from prebiotic consumption is the rationale for targeting intestinal mechanisms to increase energy expenditure and thereby reduce obesity risk.
[6] The role of short chain fatty acids in appetite regulation and energy homeostasis.
Byrne CS, Chambers ES, Morrison DJ, Frost G. Int J Obes (Lond). 2015 Sep;39(9):1331-8. doi: 10.1038/ijo.2015.84. Epub 2015 May 14. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25971927/
[7] The role of short-chain fatty acids in microbiota-gut-brain communication.
Dalile B, Van Oudenhove L, Vervliet B, Verbeke K. Nat Rev Gastroenterol Hepatol. 2019 Aug;16(8):461-478. doi: 10.1038/s41575-019-0157-3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31123355/
[8] Short-chain fatty acids: microbial metabolites that alleviate stress-induced brain-gut axis alterations. van de Wouw M, Boehme M, Lyte JM, Wiley N, Strain C, O’Sullivan O, Clarke G, Stanton C, Dinan TG, Cryan JF. J Physiol. 2018 Oct;596(20):4923-4944. doi: 10.1113/JP276431. Epub 2018 Aug 28. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30066368/
[9] The impact of food additives, artificial sweeteners and domestic hygiene products on the human gut microbiome and its fibre fermentation capacity. Eur J Nutr 2020:59;3213–3230. Gerasimidis K, Bryden K, Chen X et al.

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen