skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Beter geheugen met optimale voedingsconditie

Dit gaat ook op voor vitamine C, D en E en voor omega 3-vetzuren. Een hoge concentratie van transvetzuren wordt in verband gebracht met een verminderd cognitief functioneren en een kleiner breinvolume (1).

De relatie Homocysteine en het behoud van cognitief vermogen

Een hoog homocysteïne gehalte in het bloed vormt een risicofactor voor de ziekte van Alzheimer. Suppletie met de vitaminen B6, B12 en foliumzuur kan het homocysteïne gehalte verlagen. Onder de proefpersonen die bij aanvang van een onderzoek (2) een homocysteïne gehalte hoger dan gemiddeld hadden, had suppletie een significant gunstig effect. hersenen

Het gunstige effect betrof de globale cognitie, episodisch geheugen (geheugen voor gebeurtenissen in het verleden) en semantisch geheugen (geheugen voor begrippen en feiten). Vervolgonderzoek moet uitwijzen of suppletie met de vitaminen B6, B12 en foliumzuur ook de ontwikkeling van dementie of de ziekte van Alzheimer afremt.

Voedingsstoffen tegen Alzheimer?

Bij Alzheimer neemt het aantal synaptische verbindingen tussen neuronen af wat ten koste gaat van de hersenfuncties. De synapsen hebben een speciaal membraan dat bestaat uit fosfatiden. Voor de synthese van deze fosfatiden zijn DHA, uridine (o.a. in tomaten, broccoli, gist, orgaanvlees) en choline(o.a. in ei, bonen, noten/pinda, lecithine) vereist. Door suppletie met deze stoffen neemt de concentratie fosfatiden toe evenals de concentratie synaptische eiwitten, het aantal neuronen en het aantal nieuwe vertakkingen (dendrieten).

De cognitie verbetert en de release van neurotransmitters wordt gestimuleerd. Bij mensen met Alzheimer hebben de hersenen een tekort aan DHA, uridine en choline. Suppletie met deze precursors van fosfatiden kan mogelijk het geheugen verbeteren(3).

Hoge omega 3 in de rode bloedcel

Mensen met een hoge concentratie van het visvetzuur EPA, een lage ratio arachidonzuur EPA en een hoge totale omega 3-vetzuurconcentratie scoorden significant beter op de cognitieve testen in vergelijking met mensen met een lage visvetzuurconcentratie (4). De leeftijd en het geslacht hadden hier geen invloed op.

Het verschil was echter niet meer significant na correctie voor het opleidingsniveau. Vooral het kortetermijngeheugen bleek beter bij een hoge totale concentratie van omega 3-vetzuren. Of de vetzuren afkomstig waren van vis (EPA en DHA) of van plantaardige oorsprong (ALA) maakte hierbij niet uit Mogelijk is de omega 3-vetzuurconcentratie in de rode bloedcellen een goede voorspellende waarde voor het cognitief functioneren. DHA is ook in een vegetarische vorm te krijgen.

Sushi settings: maki-suhi, unagi-sushi, sushi with caviar of flying fish, chops, plates, soya sauce, ginger

De DHA in VeganDHA wordt gewonnen uit de microalg Schizochytrium sp. en wordt aangeboden in een vegetarische softgelcapsule. Per dagdosering van 1 capsule levert dit 160 mg omega-3-vetzuren op waarvan minstens 153 mg DHA. Bovendien is er bij sommige firma’s 0,75 mg astaxanthine toegevoegd voor extra ondersteuning.

Zink essentieel voor hersenen

Zink blijkt een essentiële rol te vervullen in de communicatie tussen hersencellen (5).Al eerder is ontdekt dat de synaptische blaasjes in de neuronen (vesikels) die gevuld zijn met neurotransmitters grote concentraties zink bevatten. De hoogste zinkconcentraties werden aangetroffen in de vesikels van neuronen in de hippocampus. De hippocampus vervult een belangrijke rol bij geheugenfuncties. De onderzoekers (5) vermoeden dat zink van belang is voor het geheugen.

Zink is een zeer veelzijdig spoorelement en is betrokken bij de functie van talloze enzymen in alle delen van de stofwisseling. Er is ook een niet-enzymatisch rol van zink ontdekt. Zink kan namelijk met bepaalde transcriptie-factor-eiwitten zogenaamde ‘zinc fingers’ vormen. Zonder deze proteïnen kunnen bepaalde genen niet afgelezen worden en dus niet tot expressie komen.

Suppletie van de zinkmethionine vorm, is een goede verbinding. Deze stabiele verbinding is vrijwel ongevoelig voor factoren in het maagdarmkanaal, die de absorptie van zink nadelig kunnen beïnvloeden, zoals fytaten en vezels.

Astaxanthine geeft een beter mentaal functioneren

Suppletie met astaxanthine kan het geheugen, de aandacht en informatieverwerking verbeteren van ouderen (6). De reactietijd van de deelnemers (50 tot 69 jaar) was na 6 weken significant verbeterd bij het uitvoeren van een ‘verdeelde aandacht’ taak. Na 12 weken was de reactietijd bij de uitvoering van alle taken duidelijk verbeterd ten opzichte van het begin van de studie.

Ook nam aan het einde van de studie de nauwkeurigheid van de uitvoering van de werkgeheugentaak toe. Na 3 maanden werd een verbetering gezien van het vermogen en de snelheid van informatieverwerking. Astaxanthine blijkt zinvol voor de instandhouding van cognitieve taken, waardoor ouderen mogelijk beter kunnen blijven functioneren in het dagelijks leven.

Suppletie van softgels Astaxanthine (4 mg per softgel) kan men 1 tot 3 per dag (8 tot 12 mg per dag) in nemen.

Chroom en de geheugenfunctie

Suppletie met chroompicolinaat verbetert de geheugenfunctie bij ouderen met een verhoogd risico van cognitieve achteruitgang (7). De snelheid van de leer- en geheugencapaciteit verbeterde niet onder invloed van chroomsuppletie. Wel verbeterde de score op leer-, geheugen- en herkenningstaken.

Daarnaast bleek uit de gegevens van de MRI-scans dat bij personen die chroompicolinaat kregen diverse gebieden in de hersenen (rechter thalamus, rechter temporaalkwab, rechter posterior parietale cortex en bifrontaal gebied) een hogere activiteit vertoonden.

Chroom heeft o.a. positieve effecten op het glucosemetabolisme. Mogelijk dat chroom het glucosemetabolisme in de hersenen stimuleert waardoor de hersenfunctie toeneemt.

Chroom is noodzakelijk voor een goed verloop van de stofwisseling van vetten en koolhydraten en in studies is aangetoond, dat het een positief effect heeft op de activiteit van insulinereceptoren. De mineralen mangaan, zink en selenium ondersteunen eveneens het glucose- en insulinemetabolisme.

(c) Elenathewise | Dreamstime.com

Chroom kan de activiteit van het insulinereceptor-tyrosine-kinasesysteem aan de celmembraan tot 8 maal doen stijgen, waardoor er minder insuline nodig is om glucose in de cel te transporteren.
In Nederland wordt vaak een chroom suppletie geadviseerd van 200 tot 400 mcg per dag.

Minder alzheimer met vitamine B3

Ruim achthonderd ouderen uit een gemeenschap in Chicago werden gedurende vier jaar gevolgd. Aan het begin van het onderzoek (8) had geen van de ouderen last van Alzheimer of geheugenverlies. Met behulp van vragenlijsten werd de voedselinname van de 65-plussers vastgesteld.

Van de deelnemers kreeg 16% Alzheimer. Hoe meer vitamine B3 de ouderen met de voeding binnenkregen, des te kleiner was de kans op Alzheimer of geheugenverlies. Het ging om een verschil van 80% tussen de 20% ouderen met de meeste inneming in vergelijking tot de ouderen met de 20% minste inneming.

Wanneer de ouderen die aan het begin van het onderzoek al een lage score bij de testen hadden, een geschiedenis met hart- en vaatziekten hadden of minder dan twaalf jaar op school hadden gezeten, niet werden meegenomen in het onderzoek, was het verband nog sterker.

De kans op de ziekte van Alzheimer en leeftijd gerelateerd geheugenverlies vermindert wanneer iemand voldoende vitamine B3 met de voeding binnenkrijgt, aldus onderzoeker dr. Martha Morris. In Nederland wordt vaak 500 mg vitamine B3 (niacinamide) geadviseerd per dag.

Beter geheugen met foliumzuur en vitamine B12

Suppletie met foliumzuur en vitamine B12 kan na 2 jaar het cognitief functioneren verbeteren van ouderen (9). Er namen 900 ouderen in de leeftijd van 60 tot 74 jaar deel aan de studie. De ouderen verbleven in een verzorgingshuis en hadden depressieve klachten.

Na 24 maanden scoorden de personen in de suppletiegroep beter op het algehele cognitief functioneren en – specifiek – op het korte- en langetermijngeheugen in vergelijking met de personen in de placebogroep. Het oriëntatie vermogen, de aandacht, het begripsvermogen en de verwerkingssnelheid van het geheugen veranderden niet onder invloed van suppletie.

Dagelijkse suppletie met foliumzuur en vitamine B12 verbetert op de lange termijn het cognitief functioneren van ouderen met depressieve klachten.

Commentaar NDN

We komen nog even terug bij de bijzonder stof Astaxanthine. In de natuur komen meer dan 600 verschillende rode en gele carotenoïden voor. Astaxanthine is een relatief onbekende carotenoïde. Astaxanthine is de belangrijkste roze-rode kleurstof in waterdieren zoals zalm, forel, garnaal, krab, zeekreeft en rivierkreeft. De hoogste concentratie astaxanthine wordt aangetroffen in de groene microalg Haematococcus pluvialis. Vanuit deze bronnen komt astaxanthine in de voedselketen terecht.

Astaxanthine behoort tot de krachtigste antioxidanten en vrije (zuurstof)radicalenvangers die de natuur te bieden heeft. Ingebed in cellulaire membranen (celmembraan, mitochondriale membraan) beschermt het vetoplosbare astaxanthine fosfolipiden en andere lipiden uitstekend tegen peroxidatie.

Studies hebben aangetoond dat astaxanthine tot 500 maal effectiever is dan vitamine E en 40 keer effectiever dan bètacaroteen in het wegvangen van vrije radicalen; tevens is astaxanthine tot 10 keer effectiever dan andere carotenoïden en tot 1000 keer effectiever dan alfatocoferol (vitamine E) in het voorkomen van lipidenperoxidatie.

Onderzoekers vermoeden dat astaxanthine nog beter dan andere carotenoïden en vitamine E cel- en weefselveroudering tegengaat en bijdraagt aan de bescherming tegen degeneratieve (verouderings)ziekten. Ziekten waarbij oxidatieve stress en ontsteking een prominente rol spelen zoals aderverkalking, hart- en vaatziekten, degeneratieve oog-, huidaandoeningen, reuma, diabetes(complicaties) en hersenaandoeningen.

Astaxanthine kan de bloedhersenbarrière passeren. Astaxanthine wordt, in tegenstelling tot sommige carotenoïden, niet omgezet in vitamine A (retinol) in het menselijk lichaam. Het astaxanthine wordt uit de eencellige groene microalg Haematococcus pluvialis vrijgemaakt door middel van oplosmiddelvrije CO2-extractie.

De meeste onderzoeken op mensen maakten gebruik van 4 mg tot 12 mg per dag. Astaxanthine is vet oplosbaar en dient ingenomen te worden met voedsel, bij voorkeur bij een maaltijd dat veel vet bevat, om de opname te maximaliseren. Astaxanthine is overal in het lichaam werkzaam (ogen, bloedvaten, spieren, huid, hersenen, gewrichten, hart, lever, alvleesklier, nieren et cetera) en helpt bij het tegengaan van verouderingsprocessen door oxidatieve stress.

Tevens ondersteunt en reguleert astaxanthine de werking van het immuunsysteem. Astaxanthine ondersteunt met name de humorale afweerrespons (afweer door antilichamen in het bloed) die met het ouder worden aan kracht afneemt.

Marijke de Waal Malefijt

 

 

 

 

 

 

 

 

Marijke de Waal Malefijt

Literatuur en links:

1.Bowman GL, Silbert LC, [..], Quinn JF. Nutrient biomarker patterns, cognitive function, and MRI measures of brain aging. Neurology 2012; 78(4):241-9

2.de Jager CA, Oulhaj A, [..], Smith AD. Cognitive and clinical outcomes of homocysteine-lowering B-vitamin treatment in mild cognitive impairment: a randomized controlled trial. Int J Geriatr Psychiatry 2011 Jul 21; Epub ahead of print

3.Wurtman RJ, Cansev M, [..], Ulus I. Nutritional modifiers of aging brain function: use of uridine and other phosphatide precursors to increase formation of brain synapses. Nutr Rev 2010; 68 Suppl 2:S88-101

4.Chiu CC, Frangou S, [..], Stewart R. Associations between n-3 PUFA concentrations and cognitive function after recovery from late-life depression. Am J Clin Nutr 2012 [Epub ahead of print]

5.Pan E, Zhang X, [..], McNamara J. Vesicular Zinc Promotes Presynaptic and Inhibits Postsynaptic Long-Term Potentiation of Mossy Fiber-CA3 Synapse. Neuron 2011; 71(6):1116

6.Satoh A, Tsuji S, [..], Shirasawa T. Preliminary Clinical Evaluation of Toxicity and Efficacy of A New Astaxanthin-rich Haematococcus pluvialis Extract. J Clin Biochem Nutr 2009; 44(3):280-4

7.Krikorian R, Eliassen JC, [..], Shidler MD. Improved cognitive-cerebral function in older adults with chromium supplementation. Nutr Neurosci 2010; 13(3):116-22

8.Morris MC, Evans DA, Bienias JL, Scherr PA, Tangney CC, Hebert LE, Bennett DA, Wilson RS, Aggarwal N. Dietary niacin and the risk of incident Alzheimer’s disease and of cognitive decline. J Neurol Neurosurg Psychiatry 2004; 75(8):1093-9

9.Walker JG, Batterham PJ, [..], Christensen H. Oral folic acid and vitamin B-12 supplementation to prevent cognitive decline in community-dwelling older adults with depressive symptoms–the Beyond Ageing Project: a randomized controlled trial. Am J Clin Nutr 2012; 95(1):194-203

10.Kudo Y et al. Effects of astaxanthin on brain damage due to ischemia. Carotenoid Science 2002;5:25.

11.www.ortho.nl , www.orthokennis.nl

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen