skip to Main Content
Kenniscentrum met meer dan 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Zware metalen schaden de gezondheid

Lood, cadmium, kwik en aluminium zijn de meest bekende zware metalen. Ze veroorzaken ziekten zoals extreme, onverklaarbare vermoeidheid, depressies, een ontregeling van de schildklier, de ziekte van Alzheimer, Parkinson en kanker.

In een publicatie (1) stellen Amerikaanse onderzoekers dat de (Amerikaanse) normen voor lood in het bloed te hoog liggen. Volgens de huidige norm mag het lood in het bloed de concentratie van 25 µg/dl niet overschrijden. Uit dit onderzoek blijkt dat lood al schadelijk is vanaf een waarde van 4 µg/dl.

Blootstelling aan lood

Lood is een zwaar metaal dat aanwezig is in het milieu en dat giftig is voor het lichaam. Blootstelling aan lood (omgevingslucht, voeding) kan schade veroorzaken aan de hersenen, organen en zenuwstelsel. Zelfs kleine hoeveelheden kunnen zonder symptomen onomkeerbare schade veroorzaken.

Vroeger werd lood gebruikt in verf, in benzine, in waterleidingen en in sommige huishoudelijke artikelen. Het gebruik van lood is tegenwoordig sterk verminderd maar het wordt nog steeds toegepast in veel producten en industriėle processen.

Opname van lood kan leiden tot zwakte, bloedarmoede, moeheid, hoofdpijn, buikpijn, misselijkheid en gewichtsverlies. Daarnaast kunnen de nieren, het zenuwstelsel en voortplantingsorganen worden aangetast. Tot de risicogroep behoren mensen die beroepshalve of vanwege een hobby met lood te maken hebben en mensen die in (oude) huizen wonen waar nog loden (waterleiding) buizen in verwerkt zijn.

Zware metalen en borstkanker

Vrouwen die veel brood, aardappels en wortel- en knolgewassen eten, hebben meer kans op het ontstaan van borstkanker, volgens het Karolinska Instituut in Zweden (2). Dat komt door het cadmium dat zich in de grond bevindt waar de groenten worden verbouwd en dat bewerkt is met kunstmest.

Groenten en graanproducten, aardappels en wortel- en knolgewassen (vooral rapen en pastinaken) zijn de grootste boosdoeners. Zij bevatten het hoogste gehalte cadmium.
Vrouwen met normaal lichaamsgewicht die regelmatig aardappels en brood eten, verhogen hun kans op borstkanker naar 27 procent. De kans van alle vrouwen om borstkanker te ontwikkelen is 21 procent, aldus de onderzoekers van het Karolinska Instituut in Zweden.

Zij deden een onderzoek van twaalf jaar naar het voedingspatroon en de gezondheid van bijna 56.000 vrouwen. Het gehalte cadmium in het lichaam kan worden verlaagd door het eten van biologisch (NDN redactie; liefst biologisch dynamische) gekweekte granen en groenten, volgens de onderzoekers.

Cadmium is een bijproduct van de productie van de mijnbouw en de winning van zink, koper en lood. Het zit ook sporadisch in drinkwater en in de lucht die we inademen. Bovendien komen vrouwen er praktisch constant mee in aanraking door de cosmetica die zij gebruiken.

Het zware metaal verstoort de hormoonhuishouding door de oestrogeenwerking na te apen, zo werd vastgesteld op de conferentie van de American Society for Biochemistry and Molecular Biology van 2012.

Zware metalen in lippenstift

Een andere zware metalen bedreiging voor vrouwen is lippenstift. Amerikaanse wetenschappers hebben in lippenstiften een cocktail van stoffen gevonden die gevaarlijk kunnen zijn voor de gezondheid. Ze troffen onder meer lood, cadmium, chroom, aluminium en nog vijf andere metalen aan.

Behalve lood bevat make-up meer chemisch gif dat niet op de verpakking wordt vermeld. Begin vorig jaar testte een team van wetenschappers uit Ontario 49 make-upproducten van bekende merken op de aanwezigheid van giftige stoffen zoals arsenicum, kwik, cadmium, lood, beryllium, nikkel, selenium en thallium.

Alle geteste producten bevatte minimaal vier van deze giftige stoffen. Alleen kwik blijkt in geen enkel make-upproduct verwerkt te zijn. Deze stoffen staan op geen enkele verpakking vermeldt.Uit het rapport blijkt dat cadmium vooral wordt gebruikt in eyeliners en concealers. Nikkel zit vooral in poeder en rouge, beryllium in bronzers en oogschaduw. In mascara en foundation werden kleine hoeveelheden arsenicum aangetroffen.

Als deze giftige stoffen door de huid worden opgenomen, kunnen ze op termijn veel gezondheidsklachten geven, waaronder hormoonveranderingen, neurologische problemen, geheugenverlies, stemmingswisselingen, nierproblemen, hoofdpijn, misselijkheid, diarree, longschade en haaruitval.

Cadmiumbelasting

Door het gebruik van vervuild slik en fosfaatmest en door industriėle waterlozing is het cadmiumgehalte in de grond en het water toegenomen. Daardoor komt cadmium in de voedselketen en het drinkwater. Tot de cadmiumrijke voedingsmiddelen rekent men: wortelgewassen, spinazie, orgaanvlees, conserven en coladranken.

Door de sigarettenrook is belasting met cadmium ook mogelijk. Cadmium wordt ook veel in industriėle verwerking toegepast, zodat een beroepsmatig contact met deze stof mogelijk is. Ook als cadmium verwerkende industrie in de directe woonomgeving staat of gestaan heeft is een belasting mogelijk.

Met name de zware industrie (ijzer, staal, kool, olie) kan verantwoordelijk zijn voor verhoogde cadmiumconcentraties. Ook vuilverbrandingsinstallaties vormen een bron van zware metalen. Het grootste gedeelte van het cadmium wordt gebruikt in (oplaadbare) batterijen, glas, (rode) kunststof, pigmenten en roestwerende middelen.

Cadmiumbelasting kan een verstoring van de nierfuncties geven met verhoogde calcium- en fosfaatuitscheiding, tubulaire proteļnurie, geremde zuurexcretie (geeft verhoogde urinezuurgehalte lichaam) en verminderde resorptie door remming van NA-K- ATPase gevoelig transport.

Chronische inhalatie van cadmiumrijke stof geeft longontsteking, longenemfyseem, longoedeem en longfibrose. Verder kan ernstige schade toegebracht worden aan de neus- en keelholte met een aantasting van het reukvermogen en aantasting van de tandhalzen.

De schadelijke werking van cadmium ontstaat door interacties met essentiėle mineralen. Cadmium heeft een hoge affiniteit met metaalbindende proteļnen en kan zink verdringen. Cadmium remt het calciummetabolisme, vermindert de calciumresorptie uit de darmen, het vrijkomen van calcium uit de botten en de resorptie van calcium via de nieren. Cadmium beļnvloedt de botopbouw door beļnvloeding van vitamine D. Cadmium geeft vooral decalcificatie en osteoporose.

Kwikbelasting

Afvalwater, slib en vuilverbranding hebben voor een stapeling van kwik in het milieu gezorgd en daardoor in planten en organismen. Er kan zo een makkelijk kwik in de voedingsketen komen en in het lichaam belanden, met name via vis en schelpdieren.

Kwikverbindingen hebben een brede toepassing in de geneeskunde en techniek. Organisch gebonden kwik is vaak een bestanddeel in bestrijdingsmiddelen voor dier en plant, maar ook in houtbeschermingsmiddelen. Ook (oude) thermometers, schakelaars en tl-buizen bevatten vaak kwik.

Kwik is het belangrijkste bestanddeel van amalgaam en kan via deze vullingen makkelijk in het lichaam opgenomen worden en opstapelen in organen zoals de hersenen. Kwikverbindingen kunnen ook in huidverzorgingsproducten zitten en ontsmettingsmiddelen.

De symptomen en klachten die kwik kan veroorzaken zijn zeer divers. Storing in het centraal zenuwstelsel (visus- gehoor- en coördinatiestoornissen veranderingen in persoonlijkheidsstructuur, veranderingen in het endocrien systeem (via stapeling kwik in hypofyse) reumatische klachten en veranderingen in het immuunsysteem (verhoogde IgE waarden, remming lymfocyten).

Kwik wordt via de longen voor 85% opgenomen en kan door zijn lipofiele eigenschappen makkelijk de bloed-hersenbarričre passeren. Kwik is via de placenta opneembaar door het ongeboren kind. Kwikbelasting geeft longontstekingen, parodontose, verhoogde speekselvloed, metaalsmaak, tremoren en proteļnurie.

Na orale opname van anorganische Hg2+-verbindingen ontstaat, naast eczeem aantasting van het mondslijmvlies, keelholte en gastro-intestinaal traject, met later beschadiging aan de tubuli. Door bacteriėn in de darmen kan anorganische kwik omgezet worden in uiterst toxische kwikzouten.

Belastingen zijn voor al zichtbaar door veranderingen in persoonlijkheid, psychotische verschijnselen en nefrotische syndromen met beschadiging aan de tubuli tot aan nierfalen. Onderzoek toont aan dat 1 op de 12 vrouwen in Amerika een te hoge kwikbelasting heeft.

Aluminiumbelasting

Door de verzuring van het milieu komen grote hoeveelheden organisch gebonden aluminium vrij en komen zo onder andere in gewassen en drinkwater. Ook bij de waterzuiveringsinstallaties wordt aluminiumsulfaat toegepast.

Naast drinkwater zijn groente en fruit mogelijke bronnen van aluminium, door de bereiding in aluminiumpannen en afdekken met aluminiumfolie. Met name bij sterk zure voedingsmiddelen zoals zuurkool vruchten, rabarber, of sterk alkalische producten zoals aardappelen, rode bieten en uien.

In voedingsmiddelen worden aluminiumverbindingen als anti-klontermiddel gebruikt. Ook in de tandtechniek (prothesen) is aluminium te vinden in de vorm van niet edelmetaallegeringen. Aluminium is ook een bestanddeel van cosmetica (deodorant) en van medicamenten die de zuurvorming in de maag remmen.

Door industriėle emissies en beroepsmatige belasting treden ook hogere concentraties van dit metaal op. Let ook op industrie in de directe woonomgeving waar aluminium verwerkt wordt.

Een belasting met aluminium geeft veranderingen in de longweefsels en botten. In het gastro-intestinale traject remt aluminium de opname van calcium, ijzer, fosfaat, fluoride, en cholesterol. Daarbij remt aluminium de motiliteit van maag en darmen. Door de acetylcholine gestuurde spiercontracties worden namelijk geremd door aluminium. Dit kan leiden tot chronische obstipatie.

Aluminium geeft remming van de botmineralisatie door een blokkade van het parathormoon en vitamine D. Daarbij kan het kalium en calciumfosfaat verdringen. Aluminium heeft een neurotoxische werking. Het verdringt ijzer in transferrine en slaat neer in verschillende hersengebieden waardoor de stofwisseling verstoord kan raken. Aluminium wordt dan ook als risicofactor gezien voor de ontwikkeling van Alzheimer.

Commentaar NDN

Een verhoogde loodconcentratie kan ook optreden door een beroepsmatige omgang met loodproducten. De technische toepassingen van lood zijn zeer breed. Lood wordt gebruik bij de galvaniserende industrie, de grafische industrie, kunststofverwerkende industrie, keramische industrie en de kachelbouw. Loodacetaat is een bestanddeel van haarkleurmiddelen.

Loodverbindingen zijn vaak onderdeel van roestwerende middelen, verven en glazuur voor keramische producten. Schilders en werknemers in de keramische industrie zijn groepen die makkelijk een verhoogde loodconcentratie kunnen hebben.

In de bouwsector wordt lood in dakbedekking gebruikt. De gevolgen van een sterke loodbelasting zijn veelzijdig. Opvallende symptomen zijn: verlies eetlust, vermoeidheid, slapeloosheid, prikkelbaarheid, hoge bloeddruk, hoofdpijn, gewrichtsklachten, immuun zwakte, spijsverteringsproblemen, diarree en koliekpijnen.

Voor diegene die aan zware metalenbelasting denken zijn bloedcontroles mogelijk. Overigens wil een lage hoeveelheid in het bloed niet zeggen dat er weinig lood in het lichaam zit. Een te hoge waarde in het bloed betekent een recente of chronische blootstelling aan lood. Lood verplaatst zich vervolgens langzaam van het bloed naar tanden en botten.

Ook haaranalyse en een urinetest geven een goed beeld van zware metalen belasting. Voor controle op uw zware metalen belasting en bloedcontrole van uw voedingsstatus (in het bijzonder op de mineralen) en adviezen voor een persoonlijk dieetontwerp bestaande uit biologische voeding kunt u terecht bij een natuurdiėtist.

Marijke de Waal Malefijt

Marijke de Waal Malefijt

 

Literatuur en links:

1.Krishnan E, Lingala B et al. Low-level lead exposure and the prevalence of gout: an observational study. Ann Intern Med. 2012 Aug 21;157(4):233-41

2.Cancer Res, 2012; 72: 1459-66

Zware metalen urinetest basis

Zware metalen urinetest basisVerkoopprijs (incl. BTW): € 65,95
Koop deze test hier

Voedings- en laboratoriumtesten

Laboratoriumtesten urine bloed ontlasting en speekseltesten Natuurdiėtisten kunnen als geen ander uw voedingsstatus inschatten en adviezen geven op het gebied van voeding in relatie tot ziekte en gezondheid. Dit doen ze aan de hand van laboratoriumtesten.

Met laboratoriumbepalingen is de natuurdiėtist in staat uw voedingsstatus te bepalen en de dieetadviezen op maat te maken en door laboratoriummonitoring te evalueren en zo nodig bij te stellen.

Wij werken samen met de Duitse fabrikant van laboratoriumtesten Medivere. Medivere levert laboratorium diagnostische diensten waarbij de conventionele geneeskunde als ook aanvullende (complementaire) medische diagnostica en therapieėn optimaal worden gecombineerd.

Op onze pagina over voedings- en laboratoriumtesten kunt u alle Medivere testen bekijken en bestellen.

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen