skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1500 artikelen over gezondheid!

Wat heb je op je lever?

Een van de belangrijkste taken van de lever is het zorgen voor lichamelijke detox. Bij detoxen (ontgiften) denken we vaak aan lichamelijk reinigen en ontgiften. De lever is echter minstens zo belangrijk bij het emotioneel ‘reinigen’.

Taken van de lever

In de Chinese geneeskunde heeft de lever lichamelijke en psychologische taken. Ter verduidelijking eerst meer over de fysieke werking van de lever. De lever is een belangrijk orgaan en kent kort gezegd drie belangrijke lichamelijke taken:

  1. het zorgen voor biochemische omzettingen
  2. het zorgen voor de ontgifting
  3. het zorgen voor een goede galstroom

Denk bij al deze ‘zorgtaken’ aan drie vragen waarmee de lever dag en nacht bezig is.

  1. Herkennen: wat voor stof is dit?
  2. Afwegen: wat heeft het lichaam eraan?
  3. Beslissen: waar gaan we het voor gebruiken?

Anders gezegd: de lever heeft het vermogen tot onderscheiding, afweging en beslissing. Op lichamelijk niveau gebruikt de lever dit om waardevolle stoffen te herkennen en door te sluizen, al dan niet in een gewijzigde vorm. Schadelijke stoffen en niet nuttige stoffen detecteert de lever. Hij verandert deze van biochemische vorm en voert het af naar darmen of nieren om daar uitgescheiden te worden.

De lever als lichamelijke grensrechter

Alle binnengekomen (voedings-)stoffen worden door de lever gecontroleerd, beoordeeld en ingezet voor gebruik of afgevoerd. De lever bewaakt zo continue het lichamelijk welzijn. Dit is een van de redenen waarom de natuurgeneeskunde zoveel belang hecht aan het functioneren van de lever.

Voedsel wordt via het spijsverteringsstelsel afgebroken, waardoor voedingstoffen er uit kunnen worden opgenomen. Zodra voedsel in de dunne darm komt, wordt er galvloeistof (gal) aan toegevoegd. Men denkt vaak dat galzouten alleen een rol spelen bij de afbraak van vetten. Maar galzouten spelen bij meer mechanismen een rol. Bijvoorbeeld; het afvoeren van afvalstoffen nadat de lever het ontgiftingsproces goed heeft afgerond. Maar de gal is bijvoorbeeld ook nodig om de pancreasenzymen te activeren.

Emotionele grensrechter: wat heb je op je lever?

De lever is al met al op te vatten als een soort grensrechter. De energie van de lever is bepalend voor het geven van richting, van sturing. Emotionele bewaking (grensrechter) beschermt de lever en draagt bij aan een emotioneel welzijn. Exact dezelfde drie eerdergenoemde vragen komen dan terug, alleen de uitvoering verschilt. Alle herkenningen, afwegingen en beslissingen zijn in dit geval psychologisch van aard.

  1. Herkenning: welk gevoel / gedachte heb ik?
  2. Afweging: wat heb ik eraan?
  3. Beslissen: Wat doe ik ermee?

1) Herkenning: welk gevoel of gedachte heb ik?

De eerste stap is het herkennen van gevoelens en gedachten. Zoals de lever op fysiek niveau zorgvuldig beoordeelt wat voor soort (voedings-)stof binnenkomt, zo hoort dezelfde zorgvuldigheid plaats te vinden bij het herkennen van gevoelens en gedachten. Dat betekent dat beheersing een sleutelfactor is om gezonde beslissingen te kunnen nemen.

Bijvoorbeeld doordat je stil staat bij wat een gebeurtenis emotioneel en mentaal in je omhoog brengt. Irriteert die gebeurtenis je, frustreert het, verveelt het, maakt het moedeloos, onzeker, onrustig, ongeduldig, blij, enthousiast et cetera. Allerlei mogelijke antwoorden op de vraag: welke gedachten / gevoelens komen omhoog?

2) Afweging: wat heb ik eraan?

Deze stap kun je zien als een beoordeling hoeveel ruimte je aan opwellende gevoelens en/of gedachten wilt of moet geven.
Stel, je voelt je gefrustreerd. Of je denkt ‘Hè, niet weer dat verhaal’. ‘Weer dat gezeur.’ Of iets roept vragen op, verwarring, onzekerheid, et cetera. Tijdens deze tweede stap dien je na te gaan wat je met de bemerkte gevoelens en gedachten wilt doen.

Zijn ze zo belangrijk dat je meteen in actie moet komen? Levert dat rust op? Of creëert het meer onrust? Moet het per se direct of kan het wachten? Moet je, wat je voelt of denkt, alleen verwerken; deze simpelweg doorstaan?

Een gedachte, gevoel of gebeurtenis moeten doorstaan komt dikwijls voor. Het is eenvoudigweg niet altijd mogelijk of gezond om op van alles wat je voelt of denkt te reageren. Om emotioneel gezond en stabiel te blijven is het belangrijk dat het vermogen om emoties en gedachten, gevoelens te doorstaan stevig is. In psychologische vaktermen heet dit impulsbeheersing. Ook wel ‘Containing Capacity’ genoemd. Dankzij dit vermogen ben je opgewassen tegen onder andere frustraties, machteloosheid, verdriet, pijn, angst, opwinding, ongerustheid, oneerlijkheid, onrechtvaardigheid, communicatieve blunders, enz.

Je kunt dit vertalen als het vermogen om gevoelens, belevingen, gedachten, fantasieën te omvatten. Het is een belangrijk vermogen om je geestelijk te ontwikkelen en het bepaalt in grote mate hoe geestelijk gezond je kunt blijven. Het helpt stress te verlagen en daarmee verhoogt het jouw immuniteit.

Het vermogen om gedachten, gevoelens, fantasieën, etc. in de hand te houden en er weloverwogen mee om te gaan behoed je ook voor communicatieve blunders. Zoals te snel met beschuldigingen zijn, tactloze of ondoordachte opmerkingen plaatsen. Ruzie maken omdat je het niet kunt verdragen ongelijk te hebben etc.

Grip krijgen op je gevoelens en gedachten
Fantasieën die ongeremd hun eigen leven kunnen leiden, zorgen voor minstens zoveel narigheid. Denk bij voorbeeld aan angsten of onzekerheden waardoor je opeens allerlei beren op je weg ziet. Of waardoor je problemen groter maakt dan ze echt zijn en zo paniek of onrust zaait.

Een gezonde impulsbeheersing ondersteunt de groei van het vermogen tot differentiatie: het kunnen aanbrengen van nuances. Dus beter de verschillende details kunnen onderscheiden. En dat is belangrijk voor het maken van een goede afweging.

Tijdens deze tweede stap dien je dus zorgvuldig te overwegen wat een gebeurtenis met je doet. Wat zou het betekenen om handelend op te treden? Net zoals, zorgvuldig overwegen wat zou het beteken als je dit niét zou doen.

3) Beslissen: Wat doe ik ermee en hoe pak ik dat aan?

Bij de laatste stap wordt zichtbaar hoe concreet en effectief je jouw grens hanteert. Hoe effectief is je ‘grensrechter’? Vooral als het erom spant; wanneer het belangrijk is. Kun je dan nog vriendelijk en onomwonden zeggen wat je vindt? Of ga je lieve broodjes bakken? Ga je beschuldigen? Word je sarcastisch, neerbuigend? Maak je een omslachtig verhaal? Zoek je ruzie? et cetera.

Zo’n doeltreffende aanpak gaat in wezen om simpele zaken. Geen meeslepende frauduleuze affaires, grootschalig bedrog of criminele acties. In die gevallen is het luisteren naar de innerlijke grensrechter al lang het zwijgen opgelegd. Nee, het gaat om alledaagse zaken.

Zoals: je bent met goede vriend uit en om de haverklap gaat z’n mobieltje. Wat zeg je nadat je voor de tweede of derde keer erdoor gestoord wordt? Of, de aannemer blijkt de gemaakte afspraak – opnieuw – niet na te leven. Hoe zorg je dat hij bij de les blijft? Je krijgt informatie, maar het roept veel vragen op.
Hoe treed je op? Hoe doe je recht aan je gevoelens en gedachten zonder de boel op scherp te zetten, of jezelf nodeloos onder druk te zetten? Dit is niet altijd even makkelijk, maar essentieel om gezond te kunnen blijven.

Emotioneel reinigen: wel of niet reageren?

Beide keuzes – wel of niet in actie komen – zijn even belangrijk. Soms kan niet-reageren verstandig zijn. Dit stimuleert rust en stabiliteit. Zolang het niet doorslaat in over je heen laten lopen, kan dat zeer gezond zijn. Maar (te vaak) terugdeinzen omdat je opziet tegen opkomen voor jezelf, nerveus wordt als je jouw eigen mening geeft, bang bent iemand voor het hoofd te stoten, et cetera, kan zich tegen je keren.

Beide keuzes verdienen een goede afweging: simpelweg om lichamelijk en emotioneel gezond te blijven. Want terugdeinzen omdat je in wezen bang ben jezelf te zijn en je ware gezicht te laten zien, knelt met je psychologische grensrechter. Maar te gehaast reageren of op een andere manier de druk innerlijk opvoeren knelt ook.

Op psychologisch niveau kan de lever waarschuwen wanneer er iets gebeurt dat tegen je normen en waarden indruist, en wat wel/niet je gezondheid aantast. Vandaar dat de Chinese Elementenleer de lever in een metafoor de ’Generaal’ noemt. De opperbevelhebber van de strijdmachten die over de gezondheid waakt. Lichamelijk en psychisch.

Niet optreden, wanneer je dat wel zou moeten, verhoogt innerlijke stress. Het gevolg is dat dit op lichamelijk niveau soms extra werk voor de lever creëert, in de vorm van aangemaakte stresshormonen, die de lever vervolgens moet neutraliseren.
Exact hetzelfde geldt voor te snel of teveel in actie komen, ook dat vraagt om extra hormonale acties en bezorgt de lever extra werk. Het kan zich ook uiten in wat volgens de Chinese geneeskunde ‘leverhitte’ heet.

specerijen

De lever wordt dan zo opgejaagd en onder druk gezet dat dit tot specifieke klachten leidt. Dat kan lichamelijk ook door bijvoorbeeld teveel supplementen, medicatie, overmatig specerijengebruik of andere voedingsproducten waar de lever te hard voor moet werken (gebakken vetten, frituren).

De lever wordt óók opgejaagd door ‘teveel willen’ of teveel ‘moeten van jezelf’, haast of soortgelijke emotionele en mentale onrust. Emotioneel je uiten als ‘een kort lontje’ ontstaat vaak door ‘leverhitte’.

De daardoor aangemaakte stresshormonen kunnen bovendien ervoor zorgen dat zowel de verteringskracht als het ontgiftende vermogen verzwakt raken. Een extra argument om zorgvuldig de tijd te nemen of je ergens wel of niet op wilt reageren.

Teveel versus te weinig

Teveel willen is net zo schadelijk als te weinig. Het huidige technologische tijdperk wekt soms de indruk dat zolang je maar wilt, alles kan. Alsof overal een technische oplossing voor is. Teveel willen zonder gezonde begrenzing stuurt aan op een lichamelijke uitputting. De geest, met alle zaken die het graag wil, is op een bepaalde manier eindeloos.

Een lichaam echter, heeft dagelijks te maken met harde natuurlijke ‘wetten’. Zoals een dagelijkse goede verhouding tussen inspanning, rust, juiste voeding en gezonde beweging.

Duidelijkheid en jezelf durven zijn

Waar het scheef gaat is dikwijls bij het feit dat de grensenergie agressief lijkt. De grensenergie is van nature niet kwaadaardig of agressief, maar kenmerkt zich door duidelijkheid. Een duidelijkheid die vriendelijk gezegd wordt. Niet agressief, bot, sarcastisch, gehaast of luid pratend over de ander heen. Ook als iemand Oost-Indisch doof is. Al vraagt dat een resoluter optreden. Desondanks hoef je nog steeds niet boos te worden.

Op het moment dat je wat voelt of denkt, helpt het om jezelf de drie besproken vragen te stellen voor een gezonde emotionele ontgifting:

  1. Herkenning: welk gevoel / gedachte heb ik?
  2. Afweging: wat heb ik eraan?
  3. Beslissen: Wat doe ik ermee?

Door dit niet te doen kan je soms in conflict komen met anderen. Dat is in principe geen bezwaar, tenslotte moet iedereen leren zijn eigen grens-energie vorm te geven. Maar een goede grensenergie brengt veel voordeel. Meditaties kunnen helpen bij het vorm geven van deze energie.

Tessa Gottschal

Erkenning Meditatie

Eind september 2017 heeft de Amerikaanse Hartstichting (American Heart Association) besloten meditatie op te nemen in haar adviezen voor preventie van hart- en vaatziekten. Het advies werd bekend gemaakt in het Journal of the American Heart Association.

Meditatie wordt steeds populairder en de voordelen ervan worden op grotere schaal erkend. Het vormt een goedkope en goed toegankelijke therapie als aanvulling op standaard therapieën voor vermindering van het cardiovasculaire risico’, zei cardioloog Dr. Glenn N. Levine, hoofd van de wetenschappelijke adviesraad van de AHA.

cover_emo_soup_inclBasis_Tessa Gottschal

De adviesraad analyseerde alle studies naar meditatie en kwam tot de conclusie dat de fysiologische effecten van meditatie goed beschreven zijn en duiden op beïnvloeding van de parasympaticus (vagale tonus) en de breinactiviteit. Hierdoor nemen gevoelens van stress en angst af en neemt de concentratie toe. Meditatie verlaagt bovendien de bloeddruk.

Meditation and Cardiovascular Risk Reduction A Scientific Statement From the American Heart Association. Glenn N. Levine et al the American Heart Association Council on Clinical Cardiology; Council on Cardiovascular and Stroke Nursing; and Council on Hypertension Journal of the American Heart Association. 2017;6:e002218. https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/JAHA.117.002218

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen