skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Polycysteus-ovariumsyndroom (PCOS) en Myo-inositol

Polycysteus Ovarium Syndroom (PCOS) is een complexe endocriene gynaecologische aandoening die bij ongeveer 5-10% van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd voorkomt. PCOS wordt gerelateerd aan overgewicht, insulineresistentie, onvruchtbaarheid en een reeks van andere gezondheidsklachten. Dieet- en leefstijlaanpassingen behoren tot de behandelstrategie.

PCOS is een metabool syndroom dat gepaard gaat met de ontwikkeling van kleine cysten (polycysteus) in de eierstokken (ovarium). Dit bemoeilijkt de vorming van normale eicellen en geeft vaak aanleiding tot een onregelmatige menstruatiecyclus zonder eisprong (anovulatie).[1]

Anovulatie bij vrouwen met PCOS wordt veroorzaakt door een verstoorde verhouding tussen luteïniserend hormoon (LH) en follikelstimulerend hormoon (FSH). Van anovulatie wordt gesproken wanneer een vrouw in de vruchtbare fase van haar leven geen eisprong krijgt.

Insuline gerelateerde PCOS

Wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat een hoogcalorisch dieet gedurende 28 dagen een verhoogde LH-afgifte geeft. Toenemende LH-pulsaties staan in verband met toenemende insulineresistentie. Dat verklaart mogelijk waarom vrouwen met PCOS een groter risico lopen op ontwikkeling van diabetes type 2 en obesitas[2].
Oestrogeendominantie verklaart uitblijven van ovulatie bij vrouwen met PCOS. Een onevenredige daling van oestrogeen ten opzichte van progesteron geeft klachten zoals tussentijdse bloedingen, stemmingsschommelingen, opgezwollen borsten, slaapstoornissen en vorming van cysten in ovarium (PCOS) en/of baarmoeder (endometriose).

Hormoonverstorende stoffen

Dagelijks komt het lichaam in contact met veel verschillende chemische stoffen. Sommigen worden toegevoegd aan eten en cosmetica in de vorm van kunstmatige geur-, kleur- en smaakstoffen en conserveermiddelen en hormoonverstorende stoffen (Xeno-oestrogenen) . Anderen komen onbedoeld in voedsel terecht, zoals resten bestrijdingsmiddelen en vervuilende stoffen uit de industrie, zoals PCB’s, dioxines en zware metalen.

Xeno-oestrogenen, aanwezig in onder andere cosmetica, plastic drinkflessen en anticonceptiepil, maar ook een verstoorde oestrogeenafbraak in de lever spelen een belangrijke rol in de oestrogeen/progesteronbalans.[3].

Verhoogde afgifte van DHEA en androsteendion in de bijnieren

Er zijn ook vrouwen die geen insulineresistentie en geen cystevorming hebben, maar toch de typische PCOS-symptomen vertonen. Een chronische stresssituatie kan daar aan ten grondslag liggen. Een verhoogde afgifte van DHEA en androsteendion in de bijnieren, geeft een verhoogde aanmaak van testosteron in de perifere weefsels. Onder invloed van het enzym 5-alfa-reductase wordt dihydrotestosteron gevormd. Dit kan haaruitval (alopecia areata), acné (gezicht, rug) en sterke overbeharing op de ledematen geven. [4].

PCOS verhelpen, vergt de nodige ervaring en orthomoleculaire kennis. De aanpak is ook afhankelijk van de biochemische individualiteit van de vrouw. Bij insulineresistentie kan myo-inositol (2000-4000 mg poeder per dag) mogelijk een oplossing zijn. In combinatie met diverse vitamine B-soorten waaronder foliumzuur, vitamine B 6, vitamine B 12, ziet men gedurende minimaal drie maanden gebruik een aanzienlijke verbetering van glucosetolerantie en vermindering van insulineafgifte. De natuurlijke bronnen van myo-inositol zijn: tarwekiemen, citrusvruchten, noten, asperges.

 

Inname van extra omega-3 vetzuren kan mogelijk helpen de hogere concentratie van mannelijke geslachtshormonen bij vrouwen met PCOS te verlagen.

PCOS en mineralen

Myo-inositol is gunstig voor vrouwen met PCOS die zwanger (een natuurlijke zwangerschap of via IVF) willen worden, omdat Myo-inositol zowel het aantal oöcyten, als de kwaliteit verhoogt.[5,6,14]. Inositol (bronnen: lecithine, noten) wordt vaak onder de B-vitamines geschaard, maar is eigenlijk geen essentiële voedingsstof aangezien het in het lichaam gesynthetiseerd kan worden. In de natuur komt inositol meestal voor in de vorm van myo-inositol (cis-1,2,3,5-trans-4,6-hexahydrocyclohexaan). Inositol is onder meer van belang voor de vetzuurstofwisseling, galvorming, hersenfunctie en insulinewerking. [9,10]

notenHebben vrouwen met PCOS te kampen met acné en overbeharing dan kunnen vitamine D3 (bij een te lage bloedspiegel), zink, en magnesium ingezet worden voor de modulatie van het enzym 5-alfa-reductase. Overtollig dihydrotestosteron kan afgebroken worden met behulp van mineralen zoals chroom, magnesium, jodium en lycopeen.

Voor de hormoonontgifting in de lever zijn diindolylmethaan (DIM) uit broccoli en s-adenosylmethione (SAMe) voor het wateroplosbaar maken en methyleren van schadelijke oestrogeenmetabolieten goed toepasbaar. Daardoor kan de verhouding oestrogeen/progesteron hersteld worden.[7]

Zwarte monnikspeper

Klinische studies tonen aan dat dit kruid zwarte monnikspeper (Agnus-castus) via binding met dopaminereceptoren zorgt voor minder prolactine-aanmaak. Dit heeft een gunstig effect op eventuele pijnlijke borstzwelling.[8] Daarnaast heeft de Vitex agnus opiaatachtige stoffen, die voor meer rust en ook een betere slaapkwaliteit kunnen zorgen.

Vitex agnus bevordert de progesteronproductie[8]. Dit kruid werkt niet bij elke vrouw. Vitex agnus stimuleert de hypofyse om meer luteïniserend hormoon (LH) aan te maken. Bij insuline gerelateerde PCOS hebben vrouwen reeds een te hoog LH, waardoor het gebruik van Vitex agnus voor verergering van klachten kan zorgen.[8]

Overige behandelopties

Chinese- en Ayurvedische kruiden en yoga kunnen een meerwaarde zijn bij de behandeling van PCOS [11,15]. Wereldwijd bestaan er geen standaardprotocollen met erkende voedingsrichtlijnen voor PCOS.

In de 4e editie van het Manual of Dietetic Practice uit 2007 is voor de eerste keer gerefereerd aan het belang van dieetmanagement bij PCOS. Een dieet op maat geeft een duidelijke verbetering in de hormonale en metabole parameters bij vrouwen met PCOS.

Literatuur:

[1] Fatma Al-zaroug Elslimani,, Mona Elhasi en Maraia Farag Elmhdwi. The Relation between Hypothyroidism and Polycystic Ovary Syndrome. Pharm. Appl. Chem., 2, No. 3, 197-200 (2016). Received: 5 Jan. 2016, Revised: 12 Jun. 2016.
[2] Magali van Leckwyck Weilin Kong Kathryn J. Burton Francesca Amati Nathalie Vionnet François P. Pralong. Decreasing Insulin Sensitivity in Women Induces Alterations in LH Pulsatility. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, Volume 101, Issue 8, 1 August 2016, Pages 3240–3249,
[3] Vittorio Unfer, Fabio Facchinetti, Beatrice Orrù, Barbara Giordani, and John Nestler. Myo-inositol effects in women with PCOS: a meta-analysis of randomized controlled trials. Endocr Connect. 2017 Nov; 6(8): 647–658.
[4] Lentjes, EGWM. Ned Tijdschr Klin Chem Labgeneesk 2006; 31: 28-33.
[5] Costantino D, Minozzi G et al. Metabolic and hormonal effects of myo-inositol in women with polycystic ovary syndrome: a double-blind trial. Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2009 Mar-Apr;13(2):105-10.
[6]Rizzo P, Raffone E, Benedetto V. Effect of the treatment with myo-inositol plus folic acid plus melatonin in comparison with a treatment with myo-inositol plus folic acid on oocyte quality and pregnancy outcome in IVF cycles. A prospective, clinical trial. Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2010 Jun;14(6):555-61.
[7] Mark P. Thomas, B. Potter, V. The structural biology of oestrogen metabolism. The Journal of Steroid Biochemistry and Molecular Biology – Volume 137, September 2013, Pages 27-49.
[8] Susan Arentz, Jason Anthony Abbott, Caroline Anne Smith, and Alan Bensoussan. Herbal medicine for the management of polycystic ovary syndrome (PCOS) and associated oligo/amenorrhoea and hyperandrogenism; a review of the laboratory evidence for effects with corroborative clinical findings. BMC Complement Altern Med. 2014; 14: 511.
[9] https://www.orthokennis.nl/nutrienten/inositol
[10] Saleem , Rizvi. New Therapeutic Approaches in Obesity and Metabolic Syndrome Associated with Polycystic Ovary Syndrome. Cureus. 2017 Nov 13;9(11):e1844. doi: 10.7759/cureus.1844.
[11] Ratnakumari, Manavalan, Sathyanath, Ayda, Reka. Study to Evaluate the Changes in Polycystic Ovarian Morphology after Naturopathic and Yogic Interventions. Int J Yoga. 2018 May-Aug;11(2):139-147. doi: 10.4103/ijoy.IJOY_62_16.
[12] Monastra G et al. Combining treatment with myo-inositol and D-chiro-inositol (40:1) is effective in restoring ovary function and metabolic balance in PCOS patients. Gynecol Endocrinol. 2017;33(1):1-9.
[13] Unfer V et al. Effects of inositol(s) in women with PCOS: a systematic review of randomized controlled trials. Int J Endocrinol. 2016;2016:1849162.
[14] Unfer V et al. Effect of a supplementation with myo-inositol plus melatonin on oocyte quality in women who failed to conceive in previous in vitro fertilization cycles for poor oocyte quality: a prospective, longitudinal, cohort study. Gynecol Endocrinol. 2011;27(11):857-61.
[15] Lai , Flower, Prescott, Wing, Moore, Lewith. Standardised versus individualised multiherb Chinese herbal medicine for oligomenorrhoea and amenorrhoea in polycystic ovary syndrome: a randomised feasibility and pilot study in the UK.
BMJ Open. 2017 Feb 3;7(2):e011709. doi: 10.1136/bmjopen-2016-011709.

Hormonen Vrouw Plus speekseltest (cortisol, DHEA, oestradiol, oestriol, progesteron testosteron)

Hormonen Vrouw Plus speekseltest (cortisol, DHEA, oestradiol, oestriol, progesteron testosteron)Verkoopprijs (incl. BTW): € 129,10
Koop deze test hier
Laboratorium analyse van de steroïde hormonen cortisol, DHEA, oestradiol, oestriol, progesteron en testosteron in het speeksel. Ter bepaling van de actuele hormonale status bij de vrouw.
De hormoondiagnostiek uit speeksel biedt tegenover de bepaling vanuit bloed talrijke voordelen: de monsterafname is niet-invasief, pijnloos en kan op ieder gewenst tijdstip en op iedere plek plaatsvinden. De hormoonbepaling uit speeksel is bijzonder zinvol omdat het beoogde vrije, biologisch actieve deel van de hormonen wordt bepaald.

Bij de beoordeling van de vastgestelde hormoonwaarden in het speeksel is in eerste instantie vooral de verhouding tussen de verschillende hormonen belangrijk.