skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Nieuwe richtlijnen voor kankerpreventie

Het wetenschappelijk bewijs dat voeding en leefstijl een belangrijke rol spelen bij het wel of niet krijgen van kanker is sterker dan ooit. Dat blijkt uit het rapport Diet, Nutrition, Physical Activity and Cancer: a Global Perspective dat het Wereld Kanker Onderzoek Fonds heeft gepubliceerd. Het rapport is het resultaat van meer dan 10 jaar onderzoek en is de langverwachte opvolger van eerdere rapporten over kankerpreventie uit 1997 en 2007.

Voeding en leefstijl spelen een belangrijke rol

Het rapport bevat onder andere bevindingen over de rol van voeding en leefstijl bij de ontwikkeling en preventie van kanker, bevindingen over risicofactoren voor kanker zoals overgewicht, lichamelijke inactiviteit en alcohol, en prioriteiten voor nieuw kankeronderzoek. Een van de belangrijkste onderdelen van het rapport zijn de nieuwe aanbevelingen voor de preventie van kanker.

De aanbevelingen zijn richtlijnen voor gezonde voeding en leefstijl die door een panel van internationale wetenschappers zijn opgesteld op basis van de laatste stand van de wetenschap. Er zijn geen garanties tegen kanker, maar het opvolgen van deze aanbevelingen kan de kans op kanker verkleinen.

Nieuwe aanbevelingen

De nieuwe aanbevelingen bouwen voort op die uit 2007. Hiervan worden de gezondheidsvoordelen in het dagelijks leven steeds weer bevestigd. De aanbevelingen hebben zich na 10 jaar staand gehouden en zijn nu aangescherpt op basis van de laatste inzichten.

Het Wereld Kanker Onderzoek Fonds introduceert een nieuw voorlichtingsmodel voor de aanbevelingen. Dit wetenschappelijk onderbouwd voorlichtingsmodel werkt met stoplichtkleuren en laat het publiek op eenvoudige wijze zien wat te doen (groen), waar op te letten (oranje) en wat niet te doen (rood) voor minder kans op kanker.

Eén van de aanbevelingen van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds is zo min mogelijk fastfood en ander bewerkt voedsel te nemen waar veel zetmeel, suiker en vet in zit. Met bewerkt voedsel worden producten bedoeld die een industriële bewerking hebben ondergaan en producten die onherkenbaar zijn van hun oorspronkelijke plantaardige of dierlijke bron.

Ze zijn vaak calorierijk, arm aan nutriënten en bevatten minder gezonde bioactieve voedingstoffen dan onbewerkte producten. Voorbeelden zijn wit brood, witte pasta, pizza, cake, gebak, koek en snoep. Het Wereld Kanker Onderzoek Fonds adviseert om zoveel mogelijk zelf te koken en hierbij gebruik te maken van verse producten in plaats van te kiezen voor kant-en-klaarmaaltijden.

Veertig procent van alle kanker gevallen kan voorkomen worden

Elk jaar krijgen meer dan 100.000 mensen in Nederland kanker. In 2017 waren dat 109.663 mensen. Volgens schatting van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zou ongeveer 40 procent van alle gevallen van kanker voorkomen kunnen worden. Dat zijn bijna 44.000 mensen per jaar in Nederland.

Het rapport is gebaseerd op het Continuous Update Project(CUP), een langlopend onderzoeksproject waarbij wereldwijde bevindingen van onderzoek naar de relatie tussen voeding, lichaamsbeweging, lichaamsgewicht en kanker doorlopend worden verzameld, geanalyseerd en beoordeeld. In totaal ging het om onderzoek naar 17 van de meest voorkomende kankersoorten en gegevens van 51 miljoen mensen.

Nadia Ameyah, directeur van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds: “Dit is een nieuwe mijlpaal in kankeronderzoek. Het wetenschappelijk bewijs voor de invloed van voeding, lichaamsbeweging en lichaamsgewicht op het risico op kanker is overweldigend. Het bewijs was in 2007 al sterk, nu is het nog sterker door meer studies. Met de nieuwe aanbevelingen voor kankerpreventie hebben mensen de beste adviezen in handen om de kans op kanker te verkleinen. Tegen kanker zijn er geen garanties, maar deze aanbevelingen zijn de basis van een gezonde leefstijl waarmee mensen de kans op kanker kleiner kunnen maken.”

Aanbevelingen en het nieuwe voorlichtingsmodel

Het opvolgen van elke aanbeveling levert gezondheidswinst op. Maar het best is om alle aanbevelingen op te volgen, als een totaalpakket aan gezonde voeding en leefstijl.
De nieuwe aanbevelingen voor kankerpreventie, zoals opgesteld door het panel van experts, luiden als volgt:

1. Blijf op een gezond gewicht.

Houd je gewicht binnen gezonde grenzen en voorkom gewichtstoename op volwassen leeftijd.
Met gezonde grenzen bedoelen we een Body Mass Index (BMI) tussen 18,5 en 24,9 kg/m2.

2. Kom in beweging.

Maak lichaamsbeweging onderdeel van je dagelijks leven – loop meer en zit minder.

3. Eet veel volkorenproducten, groente, fruit en peulvruchten.

Maak volkorenproducten, groente, fruit en peulvruchten, zoals bruine bonen en linzen een belangrijk onderdeel van je dagelijkse voeding.

4. Eet zo min mogelijk fastfood en ander voorbewerkt voedsel waar veel vet, zetmeel of suiker in zit.

Het beperken van deze producten helpt je minder calorieën binnen te krijgen en je gewicht gezond te houden.

5. Beperk het eten van rood en bewerkt vlees

Eet weinig rood vlees, zoals rund-, varkens- en lamsvlees. Eet weinig of geen bewerkt vlees.

6. Drink zo min mogelijk dranken met toegevoegde suikers

Drink vooral water en ongezoete dranken.

7. Drink zo min mogelijk alcohol

Voor de preventie van kanker kun je het best geen alcohol drinken.

8. Gebruik geen voedingssupplementen voor de preventie van kanker

Probeer de voedingsstoffen die je nodig hebt alleen uit voeding te halen.

9. Voor moeders: geef je baby borstvoeding, indien mogelijk

Borstvoeding is goed voor zowel moeder als kind.

10. Na de diagnose kanker: volg onze aanbevelingen, indien mogelijk

Overleg met een zorgprofessional wat het beste is in jouw situatie.

Om je kans op kanker te verkleinen is het ook belangrijk om niet te roken. Voorkom blootstelling aan tabak en te veel zon. Door het opvolgen van deze aanbevelingen krijg je minder zout, verzadigde vetten en transvetten binnen. Dit kan je helpen ook andere ziekten, zoals hart- en vaatziekten en diabetes, te voorkomen.

Het rapport, gebaseerd op het Continuous Update Project(CUP), brengt de kennis samen over voeding, lichaamsbeweging en lichaamsgewicht in relatie tot 17 van de meest voorkomende kankersoorten wereldwijd: in willekeurige volgorde; Mond-, keel- en slokdarmkanker, neusholtekanker, slokdarmkanker, longkanker, maagkanker, alvleesklierkanker, galblaaskanker, leverkanker, dikke darmkanker, borstkanker (voor en na de menopauze), eierstokkanker, baarmoeder-/baarmoederhalskanker, prostaatkanker, nierkanker, blaaskanker, huidkanker.

Commentaar Natuurdietisten Nederland

Wij vinden het jammer dat het gebruik van meer biologische voeding niet in de aanbevelingen voor komt. Zijn biologische producten beter voor je? Dat vinden wij van wel. Maar de reden mag niet alleen in de betere voedingswaarde worden gezocht. Aangezien het bij biologische producten niet alleen gaat om wat er in zit (o.a. meer flavonoïden), maar misschien nog veel belangrijker om wat er niet in zit. Denk aan pesticiden, herbiciden, zware metalen, etc.

Daarnaast is het naar onze mening ook zinvol bij aangetoonde voedingstekorten in het bloed, de nutriëntentekorten aan te vullen. Diverse artikelen op onze site tonen aan dat dit zinvol kan zijn voor het versterken van de immuniteit.

Literatuur:

Bronnen:
Wereld Kanker Onderzoek Fonds/ https://www.wkof.nl/nl/over-ons/voor-de-pers/persberichten/na-10-jaar-onderzoek-nieuwe-richtlijnen-voor-kankerpreventie
World Cancer Research / https://www.wcrf.org/dietandcancer/contents

Referenties van enkele studies naar de impact van het opvolgen van de aanbevelingen (uit 2007) van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds en het WCRF netwerk
[1] Romaguera D, Vergnaud AC, Peeters PH, et al. Is concordance with World Cancer Research Fund/American Institute for Cancer Research guidelines for cancer prevention related to subsequent risk of cancer? Results from the EPIC study. Am J Clin Nutr 2012; 96(1): 150–163.
[2] Kohler LN, Garcia DO, Harris RB, et al. Adherence to diet and physical activity cancer prevention guidelines and cancer outcomes: a systematic review. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 2016; 25: 1018–28.
[3] Vergnaud AC, Romaguera D, Peeters PH, et al. Adherence to the World Cancer Research Fund/American Institute for Cancer Research guidelines and risk of death in Europe: results from the European Prospective Investigation into Nutrition and Cancer cohort study. Am J Clin Nutr 2013; 97: 1107–20.
[4] Jankovic N, Geelen A, Winkels RM, Mwungura B, Fedirko V, Jenab M, Illner AK, Brenner H, Ordóñez-Mena JM, Kiefte de Jong JC, Franco OH, Orfanos P, Trichopoulou A, Boffetta P, Agudo A, Peeters PH, Tjønneland A, Hallmans G, Bueno-de-Mesquita HB, Park Y, Feskens EJ, de Groot LC, Kampman E. Adherence to the WCRF/AICR Dietary Recommendations for Cancer Prevention and Risk of Cancer in Elderly from Europe and the United States: A Meta-Analysis within the CHANCES Project. Consortium on Health and Ageing: Network of Cohorts in Europe and the United States (CHANCES). Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2017 Jan;26(1):136-144. doi: 10.1158/1055-9965.EPI-16-0428. Epub 2016 Oct 28. Review.

Referenties: Voordelen biologische voeding
[1] Mie A1,2, Andersen HR3, Gunnarsson S4, Kahl J5, Kesse-Guyot E6, Rembiałkowska E7, Quaglio G8, Grandjean P3,9.Human health implications of organic food and organic agriculture: a comprehensive review.Environ Health. 2017 Oct 27;16(1):111. doi: 10.1186/s12940-017-0315-4.
[2] Barański, M.; Średnicka-Tober, D.; Volakakis, N.; Seal, C.; Sanderson, R.; Stewart, G.B.; Leifert, C. Higher antioxidant and lower cadmium concentrations and lower incidence of pesticide residues in organically grown crops: A systematic literature review and meta-analyses. Br. J. Nutr. 2014, 112, 794–811.
[3] Sikora, M.; Hallmann, E.; Rembiałkowska, E. The content of bioactive compounds in carrots from organic and conventional production in the context of health prevention. Rocz. Państw. Zakł. Hig. 2009, 60, 217–220.
[4] Chassy, A.W.; Bui, L.; Renaud, E.N.C.; Van Horn, M.; Mitchell, A.E. Three-year comparison of the content of antioxidant micronutrients and several quality characteeristics in organic and conventionally managed tomatoes and bell peppers. J. Agric. Food Chem. 2006, 54, 8244–8252.
[5] D’Evoli, L.; Tarozzi, A.; Hrelia, P.; Lucarini, M.; Cocchiola, M.; Gabrielli, P.; Franco, F.; Morroni, F.; Catelli-Forti, G.; Lombardi Boccia, G. Influence of cultivation system on bioactive molecules synthesis in strawberries: Spin-off on antioxidant and antiproliferative activity. J. Food Sci. 2010, 75, 94–99.
[5] Oates, L.; Cohen, M.; Braun, L.; Schembri, A.; Taskova, R. Reduction in urinary organophosphate pesticide metabolites in adults after a week-long organic diet. Environ. Res. 2014, 132, 105–111.
[6] See Grinder-Pedersen et al.: “Effect of Diets Based on Foods from Conventional versus Organic Production on Intake and Excretion of Flavonoids and Markers of Antioxidative Defense in Humans” published in the Journal of Agricultural and Food Chemistry in 2003.