skip to Main Content
Kenniscentrum - sinds 2005 - met ruim 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Darmmicrobioom beschadigt door Ioniserende straling

Wetenschappers keken naar de effecten van radiotherapie op het darmmicrobioom en vonden veranderingen in de samenstelling. Mensen worden dagelijks blootgesteld aan ioniserende straling van omgevings- en medische procedures, en gastro-intestinale bijwerkingen zijn niet zeldzaam.

Effecten van radiotherapie op darmmicrobioom

Darmmicrobioom beschadigt door Ioniserende stralingIn een recente review[1] hebben wetenschappers gekeken naar de effecten van radiotherapie op het darmmicrobioom. Bestraling leidde met name tot een verhoging van het aantal proteobacteriën, Actinobacteria- en Bacteroidetesphylum . Proteobacterien zijn gramnegatieve bacteriën waaronder een aantal pathogene soorten, zoals Escherichia spp, Serratia.

Bacteroides zijn de meest overheersende anaëroben bij de meeste mensen en hebben de neiging om het meest voorkomende bacteriegeslacht te zijn. Het is bekend dat ze een essentiële rol spelen bij de hydrolyse en fermentatie van exogene vezels en endogene mucinen, bij de deconjugatie van galzuren en bij de productie van azijnzuur en melkzuur. Bovendien spelen ze een rol bij het stimuleren van het immuunsysteem en induceren ze de productie van IL-2 door macrofagen en B-cellen .

Over het algemeen hebben ze een gunstige rol in de darmen, maar wanneer ze naar een andere locatie gaan, kunnen ze aanzienlijke infecties veroorzaken. De geanalyseerde onderzoeken rapporteerden gemengde resultaten: toename in relatieve overvloed in twee onderzoeken; dalingen in twee andere onderzoeken.

Afname gunstige bacteriesoorten door straling

Darmmicrobioom beschadigt door Ioniserende stralingHet aantal gunstige bacteriën nam juist af, waaronder Lactobacillen en Faecalibacterium prausnitzii. In enkele studies werd ook een afname van Bifidobacteriën gevonden. Het effect van de verstoringen is vermoedelijk groter bij een hogere dosering en langere duur van de blootstelling. Op basis van de geanalyseerde studies valt dat niet goed te zeggen, omdat in de studies vergelijkbare doses en aantal sessies werden gebruikt.

Methoden: Er werd systematisch gezocht in de databases van PubMed, EMBASE en Cochrane Library. Primaire uitkomsten waren veranderingen in samenstelling, rijkdom en diversiteit van de darmmicrobiota na blootstelling aan ioniserende straling. De door Cochrane verwachte standaard methodologische procedures werden gebruikt.

Resultaten: Er werden in totaal 2929 niet-gedupliceerde records geïdentificeerd en op basis van de inclusiecriteria werden 11 onderzoeken overwogen. Studies waren heterogeen, met verschillen in populatie en uitkomsten.

Over het algemeen vonden ze bewijs voor een verband tussen blootstelling aan ioniserende straling en dysbiose: vermindering van de diversiteit en rijkdom van de darmmicrobiota, toename van de overvloed aan pathogene bacteriën (Proteobacteria en Fusobacteriën) en afname van nuttige bacteriën ( Faecalibacterium en Bifidobacterium) .

Deze review benadrukt het belang van het overwegen van de invloed van blootstelling aan ioniserende straling op de darmflora, vooral wanneer rekening wordt gehouden met de bijwerkingen van abdominale en bekkenradiotherapie. Betere kennis van deze effecten, met grotere populatiestudies, is nodig.

Stralingsgeïnduceerde gastro-intestinale toxiciteit

Darmmicrobioom beschadigt door Ioniserende stralingDe relatie tussen de darmmicrobiota en de pathogenese van stralingsgeïnduceerde gastro-intestinale toxiciteit wordt verondersteld te worden gemedieerd door ontstekingsprocessen, verstoring van de epitheliale barrière en intestinale permeabiliteit (lekkende darm), epitheliaal herstel en expressie, en afgifte van immuunmoleculen in de darm.

Dysbiose, veroorzaakt door straling of andere factoren, kan zowel lokale als systemische immuunresponsen beïnvloeden. Onderzoek suggereert dat de samenstelling en diversiteit van de darmmicrobiota kunnen worden gebruikt als voorspellende biomarkers voor radiotherapie-uitkomsten, dus verder onderzoek is essentieel.

Samenvattend

Ioniserende straling, zoals röntgenfoto’s of bestraling als onderdeel van antitumortherapie, kunnen een negatief effect hebben op de samenstelling en diversiteit van het darmmicrobioom. Blootstelling aan ioniserende straling kan bijwerkingen hebben, waaronder gastro-intestinale toxiciteit bij radiotherapie van de buikholte of het bekken.
Meer onderzoek is nodig om preventieve maatregelen tegen gastro-intestinale toxiciteit te nemen. Het gebruik van prebiotica en specifieke probiotica in combinatie met voedingsadviezen rijk aan specifieke vezels (glyconutriënten) bij radiotherapie is aan te raden.

Marijke de Waal malefijt

 

Marijke de Waal Malefijt

 

 

Testen: darmmicrobioom en nog veel meer; zie de opties voor zelftesten in de link hieronder.

Darmmicrobioom beschadigt door Ioniserende straling

Zelftesten: test uw gezondheid aan huis

Bron:
Fernandes, A., Oliveira, A., Soares, R., & Barata, P. (2021). The Effects of Ionizing Radiation on Gut Microbiota, A Systematic Review. Nutrients, 13(9), 3025. www.mdpi.com/2072-6643/13/9/3025%5B/vc_column_text%5D%5B/vc_column%5D%5B/vc_row%5D