skip to Main Content
Kenniscentrum - sinds 2005 - met ruim 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Niet-alcoholische leververvetting

Leververvetting die niet door overmatig alcoholgebruik wordt veroorzaakt noemt men niet-alcoholische leververvetting. De Engelse naam hiervoor is non alcoholic fatty liver disease (NAFLD). Niet-alcoholische leververvetting komt veel voor, vaak als gevolg van een ongezonde leefstijl met weinig lichaamsbeweging en calorierijke en te vette voeding.

Leververvetting wordt vaak bij toeval ontdekt tijdens een echo van de bovenbuik of door afwijkende bloedwaarden bij een onderzoek voor andere klachten. Dit komt omdat leververvetting meestal niet of nauwelijks specifieke klachten geeft.

NAFLD (non-alcoholic fatty liver disease)Niet-alcoholische leververvetting

NAFLD is een verzamelnaam van niet-alcoholische leveraandoeningen met leververvetting als beginstadium en leverontsteking (niet-alcoholische steatohepatitis of NASH) als eindstadium. Deze leverontsteking kan vervolgens weer leiden tot levercirrose en leverkanker. NAFLD is niet het gevolg van overmatig alcoholgebruik.

Klachten en symptomen bij leververvetting

Leververvetting veroorzaakt meestal geen klachten. Sommige mensen hebben last van (vage) pijn rechtsboven in de buik, vermoeidheid en soms is er sprake van geelzucht. Geelzucht is het geel zien van het oogwit en de huid.

Bij 1 op de 5 mensen met leververvetting ontstaat een ontsteking van de lever (hepatitis). Hierbij kunnen verschillende klachten voorkomen, waaronder chronische vermoeidheid, een algeheel ziektegevoel en soms jeuk.

Leververvetting ook bij slanke mensen

NAFLD is vaak een gevolg van een ongezonde leefstijl maar slanke mensen krijgen deze ziekte ook. Dikwijls denken we dat slanke mensen, enkel omdat ze slank zijn, een gezonde leefstijl hebben. In een onderzoek [1] ontrafelden onderzoekers hoe NAFLD zich ook ontwikkelt bij slanke mensen.

Het onderzoeksteam vergeleek de stofwisseling, de darmbacteriën en genetische profielen van slanke- en ‘niet-slanke’ mensen met leververvetting om te bepalen welke factoren bijdragen tot de ontwikkeling en de progressie van deze ziekte. Vergeleken met niet-slanke patiënten hebben slanke patiënten 2 factoren die dit kunnen veroorzaken:
– hogere spiegels van galzuren en
– een bepaald eiwit genaamd fibroblast growth factor 19 (FGF19).

Deze twee factoren verhogen het energieverbruik, wat mogelijk verklaart dat slanke mensen met leververvetting slank blijven.

De onderzoekers constateerde ook veranderingen in specifieke darmbacteriën en nieuwe genen die de ontwikkeling van leververvetting beïnvloeden. Bij slanke en niet-slanke muismodellen met NAFLD werden vergelijkbare studieresultaten gevonden.

Veel studies hebben al een verband aangetoond tussen darmbacteriën en de ontwikkeling van een niet door alcohol veroorzaakte leververvetting. In het bijzonder een sterke dysbiose veroorzaakt een verschuiving in de metabole functie van de darmbacteriën. Het leidt in de darm tot een verhoogde doorlaatbaarheid van het darmslijmvlies voor lipopolysacchariden (LPS) en veroorzaakt uiteindelijk een chronische ontsteking.

De mate van doorlaatbaarheid voor LPS kan worden gedetecteerd met de bepaling van de oplosbare LPS receptoreiwit sCD14 in het serum. Verder werd vastgesteld, dat de concentratie van bacteriële metabole producten in het bloed, zoals trimethylamine, dat in de lever tot trimethylamine N-oxide (TMAO) wordt gemetaboliseerd, samenhangt met de ernst van leververvetting [21].

Volgens studies zijn het vooral bacteriën van de soorten Bacteroides spp. en Ruminococcus spp., wiens relatieve frequentie met NASH correleerde. Een vergelijkbaar effect werd waargenomen bij de reductie van Prevotella spp. en Faecalibacterium prausnitzii.

Niet-alcoholische leververvettingSamenvattend: darmmicrobioom risicoparameters voor NASH:

  • Ruminococcus spp. verlaagd
  • Faecalis prausnitzii verlaagd
  • Firmicutes / bacteroidetes ratio verlaagd
  • Proteobacteria verhoogd
  • Prevotella spp. sterk verhoogd of sterk verlaagd.

De eindconclusie van het onderzoeksteam is dat slanke mensen met NAFLD een gunstiger stofwisseling- en histologisch profiel hebben vergeleken met obese mensen met NAFLD. Het gunstige profiel beschermt slanke patiënten echter niet tegen vetstapeling. [1]

Progressie van niet-alcoholische leververvetting naar niet-alcoholische steatohepatitis (ontstoken vervette lever) vindt in circa 15-20% van de gevallen plaats. Niet-alcoholische steatohepatitis (NASH, non-alcoholic steatohepatitis) veroorzaakt blijvende schade en kan resulteren in levercirrose, leverkanker en leverfalen. Vermoedelijk geeft insulineresistentie de aanzet tot NAFLD, terwijl oxidatieve stress de aanzet geeft tot progressie naar NASH. [8]

Vitamine E bij leververvetting

Vitamine E (tocoferolen/tocotriënolen) heeft leverbeschermende eigenschappen. Een te lage inname van vitamine E uit voeding is geassocieerd met sterkere leververvetting, vergeleken met een normale vitamine E-inname. Onderzoekers hebben aangetoond dat suppletie met vitamine E (400-800 IE/ dag) NAFLD verbetert en de ziekteprogressie remt [2-10]. Epidemiologische studies wijzen op een verlaagde vitamine E-status bij mensen met niet-alcoholische steatohepatitis.[11]

Histologische scores voor steatose, leverceldegeneratie (waarbij hepatocyten opzwellen; ‘ballooning degeneration’), ontsteking en fibrose verbeteren significant door vitamine E-suppletie. Deze verbetering werd vastgesteld na onderzoek van leverbiopten. Vitamine E verbetert niet-alcoholische steatohepatitis door het verhogen van de activiteit van superoxidedismutase (een essentieel enzym dat zuurstofradicalen in organismen ‘opruimt’) en het remmen van genen die gerelateerd zijn aan ontsteking, fibrose en hepatocellulaire necrose (celdood, waarbij de cel-inhoud in het omliggende weefsel terechtkomt en een ontstekingsreactie veroorzaakt) en apoptose (celdood).

Bij diverse (actieve) leverziekten waaronder; alcoholische steatohepatitis, acute en chronische virale hepatitis, hemochromatose (erfelijke ijzerstapelingsziekte), ziekte van Wilson (erfelijke koperstapelingsziekte) en auto-immuun hepatitis, kan sprake zijn van een significant verlaagde vitamine E-status en is extra inname van vitamine E zinvol. [12-14]

In een humane placebogecontroleerde kruisproef leidde 800 IE natuurlijke α-tocoferol suppletie per dag (gedurende 12 weken) bij de helft van de proefpersonen met hepatitis C tot daling van de leverenzymen ALAT en ASAT-spiegels (markers voor leverbeschadiging) met respectievelijk 46% en 35%. Stoppen van de vitamine E-suppletie gaf een directe stijging van de ALAT- en ASAT-spiegels naar de oude niveaus. Deze daalden opnieuw met 45% en 37% binnen 6 maanden nadat de proefpersonen weer een vitamine E-supplement waren gaan innemen.[13]

Niet-alcoholische leververvetting

Niet-alcoholische leververvetting en berberine

In een humane studie zorgde berberinesuppletie (driemaal daags 500 mg voor de maaltijd), naast leefstijlinterventie, voor significante afname van leversteatose (afname levervetgehalte ruim 57%) en gewichtsdaling. Maar ook gaf het een verbetering van insulinegevoeligheid en daling van bloedlipidenspiegels, vergeleken met alleen de leefstijlinterventie.[15]

Daarnaast verlaagde berberine ontsteking en oxidatieve stress in de lever. In de lever zorgde berberine voor een significante opregulatie van de expressie van genen (gerelateerd aan de glucose- en vetstofwisseling), en een neerregulatie van de genexpressie voor lipogenese.[15]
In een tweede klinische studie daalde door berberinesuppletie het gehalte ceramiden in de lever significant. Ceramiden zijn lipidentypen die een belangrijke rol spelen in het ziekteproces bij NAFLD.[16,17]

Berberine is een belangrijke bioactieve stof in verschillende medicinale planten (waaronder Berberis aristata, Berberis vulgaris en Coptis chinensis), die al duizenden jaren worden gebruikt in India, China, Japan, Iran, Rusland, Amerika en Europa.

De primaire toepassing van berberinerijke kruiden is het bestrijden van (gastro-intestinale) infecties en diarree. Andere toepassingen zijn: dyspepsie, lever- en galblaasproblemen, koorts, wonden, diabetes mellitus en astma. Berberine heeft significante antimicrobiële activiteit tegen pathogene bacteriën (waaronder de lipopolysacchariden) , virussen, schimmels en parasieten (protozoa, wormen). Het kruid is veilig (lage cytotoxiciteit) voor lichaamscellen en gunstige darmbacteriën zoals lactobacillen en bifidobacteriën worden ongemoeid gelaten [18-20].

Bijzondere voedingstoffen tegen leververvetting

Choline draagt bij aan het onder controle houden van de homocysteïnespiegel. Een verhoogde homocysteïnespiegel vergroot de kans op leververvetting. De cholinederivaat fosfatidylcholine is bestanddeel van VLDL-cholesterol en betrokken bij de vetstofwisseling en afvoer van vetten uit de lever. In voeding is choline onder meer aanwezig in eieren, biefstuk, kip, vis, melk, bloemkool, quinoa, bonen en pinda’s.Niet-alcoholische leververvetting

Toename van obesitas in combinatie met weinig beweging verhoogt het risico op leververvetting. Met het wereldwijd toenemende overgewicht en daaraan gerelateerde diabetes type 2, is het belangrijk om de hepatische vorm van metabool syndroom (leververvetting) in een zo vroeg mogelijk stadium op te sporen. In Engeland heeft zo’n 20 procent van de jongvolwassenen leververvetting en bij 1 op de 40 is dat al verder ontwikkeld naar leverfibrose. Dat blijkt uit een Britse studie, gepubliceerd in The Lancet Gastroenterology & Hepatology .[23] Het frequent eten van vetrijke, suikerrijke snacks is onafhankelijk geassocieerd met buikvet en hepatische steatose (leververvetting). [24]

Voor de leverstofwisseling is alfa-liponzuur heel belangrijk. Wanneer de lever onder oxidatieve stress staat, kunnen snel tekorten aan alfa-liponzuur optreden. Het is inzetbaar bij NAFLD omdat alfaliponzuur er voor kan zorgen dat de gevoeligheid van glucose voor insuline toeneemt. Daarmee neemt ook het vermogen van het lichaam toe zelf de bloedsuikerspiegel te reguleren.[25]

Astaxanthine beïnvloedt aspecten van het metabool syndroom. Het geeft een daling van de nuchtere bloedglucosespiegel en een verbetering van de insulinegevoeligheid. Ook steeg de HDL-cholesterolspiegel, daalde de triglyceridenspiegel en verbeterde de adiponectinespiegel. Tevens is het inzetbaar tegen leververvetting. Astaxanthine heeft een ontstekingsremmende werking.

Bijzondere kruiden, specerijen en microalg tegen leververvetting

In Duitstalige landen worden kruiden veel vaker toegepast in de reguliere geneeskunde. Mariadistel is de meest onderzochte plant bij de behandeling van leverziekten. De werkzame bestanddelen zijn een flavano-lignanenmengsel, met de verzamelnaam silymarine. Silymarine is in de hele plant aanwezig maar geconcentreerd in de vruchten en zaden. Deze bestanddelen hebben onder andere een sterke anti-oxidatieve en ontstekingsremmende werking, bevorderen celregeneratie en beschermen de lever tegen leververvetting en gifstoffen.

Uit onderzoek blijkt een duidelijk verband tussen vetopstapeling in de lever en insulineresistentie (ongevoeligheid van de cellen voor insuline, zodat er steeds meer insuline moet aangemaakt worden). Tot 96% van patiënten met levercirrose heeft een verstoord glucosemetabolisme of diabetes. Men spreekt zelfs van ‘hepatogene diabetes’ (diabetes die door leverziekte veroorzaakt wordt).
Mariadistel maakt de cellen gevoeliger voor insuline, zodat er minder insuline aangemaakt moet worden. Silymarine (600 mg per dag) verlaagt de nuchtere bloedsuikerspiegel en de glucoseconcentratie in de urine bij diabetici met niet-alcoholische leververvetting.[26-30]

Curcumine kan bij obesitas bijdragen aan gewichtsverlaging en de preventie van obesitas gerelateerde aandoeningen waaronder metabool syndroom, diabetes type 2, NASH (non-alcoholische steatohepatitis). Door neerregulatie van geassocieerde inflammatoire signaalmoleculen, waaronder NFkB en de adipokines TNF-α, IL-6, resistine, leptine en MCP-1 (monocyte chemotactic protein-1) zorgt curcumine voor afname van insulineresistentie, hyperglycemie en hyperlipidemie.
Maar curcumine zorgt ook voor opregulatie van anti-inflammatoire signaalmoleculen (waaronder adiponectine, Nrf2 en PPAR-γ). [31,32]

De eetbare microalg spirulina (Arthrospira platensis) is zeer rijk aan uiteenlopende voedingsstoffen en inzetbaar bij leveraandoeningen (waaronder leververvetting). Spirulina is zeer eiwitrijk, waarbij alle essentiële aminozuren vertegenwoordigd zijn. Het is de rijkste bron van bètacaroteen en gemengde carotenoïden (waaronder zeaxanthine). Ook bevat spirulina het meeste vitamine E van alle natuurlijke grondstoffen. Het is een goede bron van het omega-6 vetzuur gammalinoleenzuur (GLA), omdat spirulina 3 keer meer GLA bevat dan teunisbloemolie. In totaal bevat spirulina 9 belangrijke vitaminen, waaronder vitamine B1, B2, B3, B6 en B12. Bovendien bevat het meer dan 14 mineralen die zijn gebonden aan 8 essentiële aminozuren zoals methionine en cysteïne. Ook is het rijk aan chlorofyl en het antioxidantenzym superoxidedismutase (SOD).[33]

Pterostilbeen heeft hetzelfde effect als calorierestrictie

Pterostilbeen is een krachtige, natuurlijke antioxidant die in kleine hoeveelheden voorkomt in onder meer bosbessen, druiven en cranberries. Het is structureel verwant aan resveratrol (een fyto-alexine uit druiven) en heeft vergelijkbare gezondheidsbevorderende eigenschappen. Pterostilbeen heeft voordelen boven resveratrol want:
– de biologische beschikbaarheid is veel hoger (70-90% tegenover 20-30%),
– verblijft veel langer in het lichaam (105 tegenover 14 minuten)
– de orale absorptie, cellulaire opname en metabole stabiliteit is beter.

In de Indiase Ayurvedische geneeskunde staat pterostilbeen bekend als bloedtonicum. Resveratrol alsmede pterostilbeen verbeteren de mitochondriale functie. Ze activeren het enzym SIRT-1 (geeft effecten vergelijkbaar met een calorierestrictie). Alleen pterostilbeen is een PPAR-α (peroxisome proliferator activated receptor alpha) agonist met bloedlipidenverlagende effecten.

Calorierestrictie is geassocieerd met een langer en kwalitatief beter leven en verlaging van de kans op kanker, neurodegeneratieve ziekten, auto-immuunziekten, hart- en vaatziekten, overgewicht, leververvetting, metabool syndroom en diabetes type 2. Vasten gedurende zes dagen verdubbelt de SIRT1-expressie in vetweefsel.[35]

Groene thee en ketogeen dieetNiet-alcoholische leververvetting

Een combinatie van training en suppletie met een groene thee-extract verkleint de kans op niet-alcoholische leververvetting (NAFLD).[34] Mensen die geregeld groene thee drinken hebben een lage BMI (body mass index) en een lager percentage lichaamsvet dan mensen die dit niet doen. [36]
De groene thee-extractgroep verloor significant meer buikvet en had een significant lagere nuchtere triglyceridenspiegel (indicatie voor een hogere insulinegevoeligheid) dan de controlegroep.

Het ketogene dieet is momenteel populair, om gewicht te verliezen, adipeus en visceraal vet op te ruimen en de gezondheid te verbeteren. Kenmerkend voor dit dieet is dat het licht hypocalorisch is, met een zeer laag koolhydraatgehalte, een hoog vetgehalte en een normale hoeveelheid eiwitten. [37]

Anna Kruyswijk (natuurarts) ontwikkelde een combinatie van de klassieke detoxkuur en het verblijven in ketose. Met als gevolg dat men niet alleen afvalt, maar ook alle weefsels inclusief het viscerale vetweefsel ontgift. Ze beschrijft in haar boek ook de nadelen van langdurig (langer dan 3-4 maanden) ketogene voeding: ‘ Keto-Detox: afvallen en ontgiften’.

Nadelen zoals: de grote hoeveelheden dierlijke eiwitten met een risico op inflammatie/ aanzet cytokinen, afname van de darmmicrobioom-diversiteit, verstoring zuur-base-evenwicht (met o.a. spierkrampen), de hoeveel vet en risico op galblaasbelasting (mensen met galstenen of galblaasverwijdering), klachten door onvoldoende werking van de pancreas (o.a. verteringsstoornissen) en risico op nutriëntentekorten. Omdat de Keto-Detox voeding in een beperkte tijd van 10 tot 21 dagen wordt toegepast, worden deze nadelen grotendeels ondervangen.Niet-alcoholische leververvetting

Wat heeft de lever voor voedingsadviezen nodig om te herstellen?

Om de lever weer gezond te krijgen is het belangrijk om de veroorzakers zoveel mogelijk te schrappen.

  1. Vermijd alcohol en frisdranken en wees matig met koffie en chocola.
  2. Vermijd zoetigheid (vooral fructose, let op HCFS op een etiket), snelle koolhydraten en alle bewerkte voedingsmiddelen.
  3. Eet een grote variatie aan verse groenten. Eet vaker groenten uit de kruisbloemenfamilie zoals kolen, spruitjes, broccoli, boerenkool, bloemkool, radijs en waterkers.
  4. Neem geen gebakken vetten en frituurvet, maar koudgeperste oliesoorten (walnootolie, lijnzaadolie, olijfolie).

Nog meer weten over wat goed is voor de lever; zie het artikel: verzorg je lever.

Marijke de Waal malefijt

 

Marijke de Waal Malefijt

 

 

 

Niet-alcoholische leververvetting

 

Lees meer over hoe u zelf kunt testen met zelftesten die u thuis kunt doen en onderzoekentips per orgaansysteem.

Referenties

[1] Chen, F., et al. Lean NAFLD: A Distinct Entity Shaped by Differential Metabolic Adaptation. Hepatology, 2019.doi:10.1002/hep.30908
[2] Li J et al. The role of vitamins in the pathogenesis of non-alcoholic fatty liver disease. Integr Med Insights. 2016;11:19-25.
[3] Ekhlasi G et al. Do symbiotic and vitamin E supplementation have favorite effects in nonalcoholic fatty liver disease? A randomized, doubleblind, placebo-controlled trial. J Res Med Sci. 2016;21:106.
[4] Sato K et al. Vitamin E has a beneficial effect on nonalcoholic fatty liver disease: a meta-analysis of randomized controlled trials. Nutrition. 2015;31(7- 8):923-30.
[5] Madan K et al. Vitamin E-based therapy is effective in ameliorating transaminasemia in nonalcoholic fatty liver disease. Indian J Gastroenterol. 2005;24(6):251-5.
[6] Al-Busafi SA et al. Antioxidant therapy in nonalcoholic steatohepatitis. Hepatitis Res Treat. 2012;2012:947575.
[7] Ji HF et al. Effect of vitamin E supplementation on aminotransferase levels in patients with NAFLD, NASH, and CHC: results from a meta-analysis. Nutrition. 2014;30(9):986-91.
[8] Renfan X et al. Association between vitamin E and non-alcoholic steatohepatitis: a meta-analysis. Int J Clin Exp Med. 2015; 8(3): 3924–3934.
[9] Magosso E et al. Tocotrienols for normalisation of hepatic echogenic response in nonalcoholic fatty liver: a randomised placebo-controlled clinical trial. Nutr J. 2013;12:166.
[10] Kawanaka M et al. Treatment of nonalcoholic steatohepatitis with vitamins E and C: a pilot study. Hepat Med. 2013;5:11-6.
[11] Bunchorntavakul C et al. Effects of vitamin E on chronic hepatitis C genotype 3: a randomized, double-blind, placebo-controlled study. J Med Assoc Thai. 2014;97(Suppl 11):S31-40.
[12] Von Herbay A et al. Low vitamin E content in plasma of patients with alcoholic liver disease, hemochromatosis and Wilson’s disease. J Hepatol. 1994;20(1):41-6.
[13] Von Herbay A et al. Diminished plasma levels of vitamin E in patients with severe viral hepatitis. Free Radic Res. 1996;25(6):461-6.
[14] Saron ML et al. Nutritional status of patients with biliary atresia and autoimmune hepatitis related to serum levels of vitamins A, D and E. Arq Gastroenterol. 2009;46(1):62-8.
[15] Yan HM et al. Efficacy of berberine in patients with non-alcoholic fatty liver disease. PloS one 2015;10:e0134172.
[16] Chang X et al. Lipid profiling of the therapeutic effects of berberine in patients with nonalcoholic fatty liver disease. J Transl Med. 2016;14:266.
[17] Pagadala M et al. Role of ceramides in nonalcoholic fatty liver disease. Trends Endocrinol Metab. 2012;23(8):365-71.
[18] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4947506/
In conclusion, based on current evidence, berberine can significantly improve blood lipids and liver function in patients with NAFLD and has good advantage in reducing blood glucose in patients with NAFLD, which might be a new choice for the treatment of NAFLD.
[19] https://www.medicalnewstoday.com/articles/325798.php
[20] https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fmolb.2018.00021/full
[21] https://www.townsendletter.com/article/non-alcoholic-fatty-liver-disease-a-metabolic-and-inflammatory-chronic-illness/
[22] Hosseinpour-Arjmand S et al. The effect of alpha-lipoic acid on inflammatory markers and body composition in obese patients with non-alcoholic fatty liver disease: A randomized, double-blind, placebo-controlled trial. J Clin Pharm Ther. 2019 Apr;44(2):258-267.
[23] Obesity could be linked to a rise in fatty liver disease in young adults. https://www.bristol.ac.uk/news/2020/january/fatty-liver-disease.html
[24] Hypercaloric diets with increased meal frequency, but not meal size, increase intrahepatic triglycerides: A randomized controlled trial. https://aasldpubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/hep.27149
[25] Smith AR et al: Lipoic Acid as a potential theapy for chronic diseases associated with oxidative stress. Curr Med Chem, 2004 May;11(9):1135-46.
[26] Huseini HF, Larijani B, Heshmat R, et al. The efficacy of Silybum marianum (L.) Gaertn. (silymarin) in the treatment of type II diabetes: a randomized, double-blind, placebo-controlled, clinical trial. Phytother Res. 2006 Dec;20(12):1036-9.
[27] Kazazis CE, Evangelopoulos AA, Kollas A, et al. The therapeutic potential of milk thistle in diabetes. Rev Diabet Stud. 2014 Summer;11(2):167-74.
[28] Matsuda T, Ferreri K, Todorov I, et al. Silymarin protects pancreatic beta-cells against cytokine-mediated toxicity: implication of c-Jun NH2-terminal kinase and janus kinase/signal transducer and activator of transcription pathways. Endocrinology. 2005 Jan;146(1):175-85.
[29] Soto C, Mena R, et al. Silymarin induces recovery of pancreatic function after alloxan damage in rats. Life Sci. 2004 Sep 17;75(18):2167–80.
[30] Velussi M, Cernigoi AM, De Monte A, et al. Long-term (12 months) treatment with an anti-oxidant drug (silymarin) is effective on hyperinsulinemia, exogenous insulin need and malondialdehyde levels in cirrhotic diabetic patients. J Hepatol. 1997 Apr;26(4):871-9.
[31] Aggarwal BB. Targeting inflammation-induced obesity and metabolic diseases by curcumin and other nutraceuticals. Annu Rev Nutr. 2010;30:173-99.
[32] Chuengsamarn S et al. Curcumin extract for prevention of type 2 diabetes. Diabetes Care 2012;35:2121-2127
[33] Ku CS et al. Health benefits of blue-green algae: prevention of cardiovascular disease and nonalcoholic fatty liver disease. J Med Food. 2013;16(2):103-11.
[34] Khoo WY1, Chrisfield BJ1, Sae-Tan S1, Lambert JD2.. Mitigation of nonalcoholic fatty liver disease in high-fat-fed mice by the combination of decaffeinated green tea extract and voluntary exercise. J Nutr Biochem. 2020 Feb;76:108262. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/31759197
[35] Milne JC, Lambert PD, Schenk S, et al. Small molecule activators of SIRT1 as therapeutics for the treatment of type 2 diabetes. Nature. 2007;450(7170):712-6
[36] Masterjohn C et al. Therapeutic potential of green tea in nonalcoholic fatty liver disease. Nutr Rev. 2012;70(1):41-56.
[37] Fahimeh Haghighatdoost,1Amin Salehi-Abargouei,Pamela J. Surkan,Leila Azadbakht
The effects of low carbohydrate diets on liver function tests in nonalcoholic fatty liver disease: A systematic review and meta-analysis of clinical trials. J Res Med Sci. 2016; 21: 53. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5122212/

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen