Intermittent Fasting niet effectiever dan energiebeperkt dieet

Intermittent fasting of periodiek vasten leidt waarschijnlijk niet tot meer gewichtsverlies dan wanneer iemand traditionele energiebeperkte voedingsadviezen opvolgt. Soms leidt het zelfs helemaal niet tot gewichtsafname. De hype is groter dan het bewijs.

Dat blijkt uit een nieuwe Cochrane-review (16-2-2026) naar periodiek vasten onder volwassenen met overgewicht of obesitas. Periodiek vasten is de afgelopen jaren sterk in populariteit gestegen, mede door sociale media en claims over snel gewichtsverlies en voordelen voor de stofwisseling.

Het recente bewijs rechtvaardigt niet het sociale media enthousiasme

Intermittent fasting houdt in dat de timing en duur van eet- en vastenperiodes worden afgewisseld. Veelvoorkomende vormen van intermittent fasting zijn onder andere het 5:2-dieet (5 dagen per week naar believen eten en twee niet-opeenvolgende periodes van 24 uur vasten), vasten om de dag (waarbij meestal een dag met onbeperkt eten wordt afgewisseld met een vastendag), tijdgebonden eten (vasten gedurende een bepaalde periode per dag) en religieus vasten.

De onderzoekers waarschuwen voor de grote aandacht die vasten online krijgt. Voor sommige mensen kan het een redelijke optie zijn. Echter het huidige bewijs rechtvaardigt volgens de onderzoekers niet het enthousiasme dat we op sociale media zien.

Harde conclusies willen de onderzoekers niet trekken in deze review. Ze vinden de bewijslast beperkt omdat er slechts 22 onderzoeken beschikbaar waren. Veelal met kleine groepen deelnemers en wisselende verslaglegging.

Er zijn nog maar weinig studies beschikbaar die de langetermijneffecten van periodiek vasten onderzoeken. De auteurs van deze review benadrukken dat obesitas een chronische aandoening is. Dat kortdurende onderzoeken onvoldoende houvast bieden voor beslissingen op de lange termijn, zowel voor patiënten als voor zorgverleners.

Het onderzoek

De onderzoekers analyseerden gegevens uit 22 gerandomiseerde klinische studies met in totaal 1.995 volwassenen uit Noord-Amerika, Europa, China, Australië en Zuid-Amerika.

Voor de review includeerden ze verschillende vormen van periodiek vasten, zoals: 

• om-de-dag vasten en
• eten binnen een beperkt tijdsvenster.

De meeste studies volgden deelnemers tot maximaal 12 maanden. De onderzoekers vergeleken periodiek vasten met een standaard energiebeperkt dieet en met geen enkele interventie. Hierbij vonden ze geen klinisch relevant verschil in gewichtsverlies. Intermittent fasting leek niet beter te werken dan standaard voedingsadvies of niets doen.

Effecten op de lange termijn

Gegevens over de langetermijneffecten van intermittent fasting op gezondheid en ziekterisico zijn nog zeer beperkt. Het is dan ook niet mogelijk om aan te geven of intermittent fasting op de lange termijn gezondheidsrisico’s of gezondheidswinst oplevert.

‘Het imago van intermittent fasting heeft een flinke deuk gekregen ,’ zegt Stefan Kabisch, arts op de afdeling endocrinologie en metabole geneeskunde aan de universiteitskliniek Charité in Berlijn. ‘Volkomen terecht, er zijn nooit goede data geweest die de hype bij mensen ondersteunden.’

‘In de moderne samenleving hebben we de neiging om voortdurend te eten,’ zegt Tinh-Hai Collet, diabetoloog en professor aan de Hôpitaux Universitaires de Genève, ‘dat bevordert overgewicht en diabetes.

Laten we dan maar beginnen met ‘gewoon’ niet voortdurend te eten en starten met een betere kwaliteit voeding.