skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Gezondheidseffecten van de artisjok

Er zijn zo’n 600 verschillende soorten in de familie Asteraceae, waartoe de artisjok behoort maar o.a. ook arnica, kamille en goudsbloem. Artisjok (Cynara) behoort tot de oudste geneeskrachtige plantensoorten en werd traditioneel gebruikt als leverkruid.

Artisjok  is een gesloten, geschubde, groene of paarse bloemknop met dikke, vlezige, leerachtige eetbare blaadjes. Artisjokken zijn eigenlijk bloemknoppen. Deze worden geplukt voor ze in bloei gaan omdat ze daarna niet meer eetbaar zijn. Artisjokken bestaan uit veel kleine blaadjes die zijn gevouwen om een bloembodem, die ook wel het artisjokhart wordt genoemd. Op deze bloembodem groeit een soort hooi, dat is het harige, vezelige binnenste dat niet wordt opgegeten.

Bereiding

Bij aankoop horen de bladeren van de artisjok dicht op elkaar gevouwen zitten. Ook moeten ze er fris uitzien en dik, vlezig en leerachtig van structuur zijn. Zowel de bladeren, de steel als de wortel van de plant kunnen worden gebruikt.
De artisjok is gevoelig voor uitdrogen. Wikkel hem daarom na aankoop in een vochtige theedoek en bewaar hem in de koelkast.

Besprenkel breek- of snijvlakken altijd met citroensap, anders wordt de artisjok snel bruin. Dat heeft geen effect op de smaak, maar het ziet er wat minder aantrekkelijk uit.
Artisjok kan worden gekookt, gestoomd, gebakken, gegrild en in de over worden bereid. Het wordt ook gebruikt als smaakmaker in drankjes.

Het stukje steel tot enkele centimeters onder de bloem, kan, mits geschild, vaak ook worden gekookt en opgegeten. Dit verschilt per exemplaar, dus proef er na het koken voorzichtig van.
Als de artisjok 5-10 minuten geblancheerd is, kan deze ook worden ingevroren.
Artisjok heeft een zachte, licht bittere smaak. Hoe verser de artisjok, hoe beter de smaak. Wees er wel op bedacht dat rauwe artisjok bitterder smaakt. Als je artisjok rauw wilt eten, kun je het beste baby- of mini-artisjokken nemen.

Inuline en FOS

In artisjok komen o.a. inuline en fructo-oligosacharide (FOS) voor; dat zijn vezels die opgebouwd zijn uit polymeren van fructose. Deze plantenvezels worden slecht verteerd en zorgen net als onoplosbare vezels voor een toename van het volume van de feces en het verzadigingsgevoel en ze zijn een kweekbodem voor gezonde darmbacteriën.

Gezondheidseffecten van artisjok

Van alle groenten heeft artisjok de krachtigste antioxidantenwerking. Dit komt door de daarin aanwezige stoffen quercetine, rutine, anthocyanen, cynarine, luteoline en silymarin. De in de artisjok werkzame stoffen chlorogeenzuur en cynarine stimuleren galafscheiding, wat de maag-darmpassage en daardoor problemen met de spijsvertering, kan versoepelen.

Artisjok wordt als natuurlijk medicijn gebruikt voor verschillende functies van de lever en de galblaas, bij de behandeling van een te hoog cholesterol en als urine – en galafdrijvend middel. De flavonoïden in deze plantensoort hebben een beschermend effect op de lever. Artisjok zou ook kunnen helpen bij het oplossen en vernietigen van een steen in de blaas of nieren en zelfs bij een kater t.g.v. overmatig alcoholgebruik (1).

Als voedingssupplement in een medicinaal extract kan artisjok veilig gedurende een langere periode worden gebruikt, maar bij aanhoudende klachten geldt altijd het advies een arts te raadplegen.

Bijwerkingen

Artisjok kan een allergische reactie (maag – en darmklachten) geven bij mensen met een overgevoeligheid voor de Asteraceae- of Composietfamilie. Hiertoe behoren o.a. zonnebloemen, chrysanten, goudsbloemen en madeliefjes.
Artisjok bevat sesquiterpene lactones. Deze stoffen kunnen een allergische reactie op de huid veroorzaken. Omdat ze vaak worden toegevoegd aan allerlei cosmetica en huidzalven is het verstandig om naar de ingrediëntenlijst te kijken van producten waarin plantenextracten worden gebruikt.

Contra-indicatie: er is onvoldoende onderzoek gedaan naar het gebruik van artisjok bij zwangerschap of gedurende de lactatieperiode en daarom wordt artisjok dan afgeraden. Tevens kan het de toevloed van gal stimuleren hetgeen bij galblaasobstructie de klachten kan verergeren. Daarom dient ook in dat geval het gebruik van artisjok te worden vermeden. (2,3,4).

Elektro Magnetische Velden

 

 

 

 

Marijke Verstege

 

 

Wij zijn ook te vinden op www.ensie.nl  

 

Meer lezen over (w)etenswaardigheden? Lees dan ons archief (w)etenswaardigheden

Bronnen

1.https://www.sohf.nl/nutrient/cynara-artisjok
2.https://www.huidarts.com/allergenen/sesquiterpene-lactone-mix/
3.https://www.sciencedirect.com/sdfe/pdf/download/eid/3-s2.0-B9780444537171003358/first-page-pdf
4.https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-summary/artichoke-leaf-summary-public_en.pdf
5.https://www.naturafoundation.nl/kenniscentrum/artikelen/?newsid=14913
6.https://www.natuurdietisten.nl/artisjok-en-gember-hulp-maagklachten/
7.https://www.verseoogst.nl/producten/artisjok
8.https://groentegroente.nl/groentes/artisjok-koken/
9.https://nl.wikipedia.org/wiki/Artisjok
10.Gebhardt R. Inhibition of cholesterol biosynthesis in primary cultured rat hepatocytes by artichoke (Cynara scolymus L.) extracts. J Pharmacol Exp Therap 1998;386:1122-8.
11.Brown JE, Rice-Evans CA. Luteolin-rich artichoke extract protects low density lipoprotein from oxidation in vitro. Free Radic Res 1998;29:247-55.
12.Kraft K. Artichoke leaf extract- recent findings reflecting effects on lipid metabolism, liver and gastrointestinal tracts. Phytomedicine 1997;4:369-78.
13. Pittler MH, White AR, Stevinson C, Ernst E. Effectiveness of artichoke extract in preventing alcohol-induced hangovers: a randomized controlled trial. CMAJ 2003;169:1269-73.
14.Holtmann G, Adam B, Haag S, et al. Efficacy of artichoke leaf extract in the treatment of patients with functional dyspepsia: a six-week placebo-controlled, double-blind, multicentre trial. Aliment Pharmacol Ther 2003;18:1099–105
15.Adzet T, Camarasa J, Laguna JC. Hepatoprotective activity of polyphenolic compounds from Cynara scolymus against CCl4 toxicity in isolated rat hepatocytes. J Nat Prod 1987;50:612-7.
16.Hammerl, H. and Pichler, O. [Possibility of causal treatment of bile duct diseases with an artichoke preparation.]. Wien.Med Wochenschr. 6-29-1957;107(25-26):545-546.
17.Englisch W, Beckers C, Unkauf M, et al. Efficacy of Artichoke dry extract in patients with hyperlipoproteinemia. Arzneimittelforschung 2000;50:260-5.
18.Pittler MH, Thompson CO, Ernst E. Artichoke leaf extract for treating hypercholesterolaemia. Cochrane Database Syst Rev 2002;3:CD003335
19.von Weiland HH, Kindler K, Kranzl Ch, and et al. Uber den Einfluss von Cynarin auf Hyperlipidamien unter besonderer Berucksichtigung des Typs II (Hypercholesterinamie). Wiener Medizinische Wochenschrift 1973;41:601-605.
20.Leung AY, Foster S. Encyclopedia of Common Natural Ingredients Used in Food, Drugs and Cosmetics. 2nd ed. New York, NY: John Wiley & Sons, 1996.
21.Gebhardt R. Hepatoprotection with artichoke extract. Pharm Ztg 1995;140:34-7.
22.Marakis G, Walker AF, Middleton RW, et al. Artichoke leaf extract reduces mild dyspepsia in an open study. Phytomedicine 2002;9:694-9.
23.Wegener T. [About the therapeutic activity of the artichoke]. Pflanzliche Gallentherapeutika 1995;16:81 24.Fintelmann V. Antidyspeptic and lipid-lowering effects of artichoke leaf extract – results of clinical studies into the efficacy and tolerance of Hepar-SL forte involving 553 patients. J Gen Med 1996;2:3-19.
25.Walker AF, Middleton RW, Petrowicz O. Artichoke leaf extract reduces symptoms of irritable bowel syndrome in a post-marketing surveillance study. Phytother Res 2001;15:58-61
26.Bundy R, Walker AF, Middleton RW, et al. Artichoke leaf extract reduces symptoms of irritable bowel syndrome and improves quality of life in otherwise healthy volunteers suffering from concomitant dyspepsia: a subset analysis. J Altern Complement Med 2004;10:667-9.
27.Electronic Code of Federal Regulations. Title 21. Part 182 — Substances Generally Recognized As Safe.
28.Hammerl WH, Kindler K, Kranzl C, et al. Effect of cynarin (cynarine) on hyperlipidemia, especially on hypercholesterolemia. Wien Med Wochenschr 1973;123:601-5.
29.Heckers H, Dittmar K, Schmahl FW, et al. Inefficiency of cynarin as therapeutic regimen in familial type II hyperlipoproteinaemia. Atherosclerosis 1977;26:249-53.
30.Romano, C., Ferrara, A., and Falagiani, P. A case of allergy to globe artichoke and other clinical cases of rare food allergy. J Investig.Allergol.Clin Immunol. 2000;10(2):102-104.
31.Montini, M., Levoni, P., Ongaro, A., and Pagani, G. [Controlled application of cynarin in the treatment of hyperlipemic syndrome. Observations in 60 cases]. Arzneimittelforschung 1975;25(8):1311-1314.
32.Mars, G. and Brambilla, G. [Effect of 1,5-dicafleylquinic acid (cynarine) on hypertriglyceridemia in aged patients]. Med Welt 9-27-1974;25(39):1572-1574
33.Petrowicz O, Gebhardt R, Donner M, and et al. Effects of artichoke leaf extract (ALE) on lipoprotein metabolism in vitro and in vivo. Atherosclerosis 1997;129:147.

Gierst artisjok schotel

Een lekker recept in het bijzonder om de leverenergie te versterken.
Vooral als de lever het zwaar heeft gehad na feestelijke gelegenheden.

 

| Ingrediënten voor 2 personen:

  • 100 gram gierst
  • 1/4 liter tomatensap zonder zout
  • een snuf zeezout
  • 5 artisjokbodems in olie
  • 1 eetlepel pijnboompitten
  • 1/4 theelepel gemengde Italiaanse gedroogde kruiden
  • vers gemalen zwarte peper
  • 2 stronken prei

Was de gierst en laat het uitlekken in een zeef. Doe de gierst met de tomatensap, fijn gesneden preireepjes en zout in een pan en breng aan de kook. Kook het op een zacht pitje met een deksel op de pan in 15 minuten gaar. Laat de artisjokken uitlekken in een zeef. Vang de olie op. Snijd elke artisjok in kleinere stukken. Rooster de pijnboompitten licht in een droge koekenpan. Voeg aan het einde van de kooktijd de artisjokken, olie, pitten, kruiden en peper toe en schep alles goed door elkaar. Warm het geheel even op.

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen