skip to Main Content
Kenniscentrum - sinds 2005 - met ruim 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Eiwitrijk dieet kan nierproblemen geven

Onderzoekers waarschuwen voor nierproblemen door gebruik van eiwitrijke diëten. In het bijzonder bij mensen met een verminderde nierfunctie en mensen die vatbaar zijn voor nierproblemen.

Eiwitrijk dieet kan nierproblemen geven

Geeft eiwitrijke voeding nierproblemen?

Koolhydraatarme diëten zijn momenteel populair en worden steeds vaker geadviseerd bij type-2-diabetes en bij obesitas. In een koolhydraatarm dieet wordt meer eiwit gebruikt. Daarnaast is er meer aandacht voor de inname van extra eiwit door ouderen om spiermassaverlies tegen te gaan en extra eiwit bij diverse situaties van zogenaamde distress.Eiwitrijk dieet kan nierproblemen geven

De keerzijde van veel eiwitten

Ondanks de positieve effecten van meer eiwit , heeft meer eiwit ook een keerzijde. Vooral bij diegenen die al een verminderde nierfunctie hebben en mensen die vatbaar zijn voor nierproblemen. Denk bij vatbaarheid aan: obesitas, diabetes, hypertensie, auto-immuunziekten, en bij ouderen. Dan kan een hogere eiwitinname leiden tot een snellere afname van de nierfunctie, aldus diverse onderzoeken [1-4].

Bij het voorschrijven van eiwitrijke diëten is daarom meer aandacht nodig voor de nierfunctie van patiënten.

Kwaliteit aminozuren belangrijker dan kwantiteit

Wanneer een eiwitbeperking noodzakelijk is, wordt het accent op de kwaliteit van de aminozuren in de eiwitten nog belangrijker. Er bestaan maar liefst twintig verschillende aminozuren. Acht hiervan zijn ‘niet-essentieel’, dat wil zeggen dat het lichaam ze ook zelf in de lever kan aanmaken uit andere aminozuren.

Negen typen aminozuren zijn echter onmisbaar en dus essentieel, en de resterende drie zijn conditioneel niet-essentieel: ze zijn alleen onmisbaar onder bepaalde omstandigheden, bijvoorbeeld bij langdurige stress, ziekte, ouderdom of ondervoeding. Het volstaat dus niet om elke dag een bepaalde hoeveelheid eiwitten te eten.

vleesvervanger_ Tessa GottschalWant het gaat niet alleen om kwantiteit, maar ook om kwaliteit: de eiwitten moeten ook de juiste aminozuren bevatten. Het lichaam legt namelijk nauwelijks buffers aan van de schaarsere aminozuren. Dierlijk eiwit komt qua aminozuursamenstelling het beste overeen met de behoefte van het lichaam.

Van goede “vlees” vervangers gebaseerd op peulvruchten en noten/zaden valt te verwachten dat ze een vergelijkbaar gezondheidseffect hebben als de grondstoffen zelf. [5]

Moeten we massaal aan de vleesvervangers?

Bij eiwitbeperking denkt men vaak het eerst aan “vleesvervangers”. Maar bij minder eiwitinname wordt, om aan voldoende juiste aminozuren te komen, de kwaliteit cruciaal.
Daarbij is ook belangrijk dat er voldoende aanwezigheid is van cofactoren zoals de vitaminen-B soorten en mineralen, die nodig zijn voor de optimale opbouw en werking van de aminozuren.

Aminozuren zijn noodzakelijk voor de opbouw van structurele proteïnen zoals collageen, enzymen, de bloedstollingsfactoren, antilichamen, de vervoers-moleculen, de spieren en van hormonen. Wij pleiten daarom voor een betere kwaliteitsbewaking (voldoende kwaliteitseiwitten, vitaminen en mineralen) van vleesvervangers.

Onderzoek naar aminozuurprofielen (en cofactoren: vit B, zink, selenium) in bloed en urine, die natuurdiëtisten laten doen, geven te vaak tekorten aan (waaronder L-carnitine, taurine, lysine, cysteïne, methionine), bij diegenen die zich alleen voeden met vleesvervangers.

Is ‘vleesvervanger’ misleidend?

Het woord ‘vervanger‘ in ‘vleesvervanger’, is misleidend. Veel vegetarische burgers met een onvoldoende goed aminozuurprofiel en die zich tevens als een spons volzuigen met vet als ze gebakken worden, zijn geen gezonde vervangers.

Kortom de berekening van voldoende kwaliteit aminozuren op maat voor de persoon die een eiwitbeperking nodig heeft bij nierproblemen en verminderde nierfunctie, is nog even een precieze klus.

Eiwitrijk dieet kan nierproblemen gevenMediterraan dieet blijkt gunstig voor nieren

Uit onderzoek [7] bleek dat hoe meer patiënten na een niertransplantatie aten volgens het mediterraan dieet, hoe beter hun nierfunctie bleef beter en men ontwikkelde minder nierfalen.

Volgens nefroloog en onderzoeker Antonio Gomes-Neto van het UMCG is er meer en meer wetenschappelijk bewijs dat het mediterraan dieet gezondheidsvoordelen heeft voor nieren en hart- en bloedvaten.

Referenties

[1] Esmeijer K., Geleijnse J.M., Fijter J.W. de et al. (2019). Dietary protein intake and kidney function decline after myocardial infarction: the Alpha Omega Cohort. Nephrol. Dial. Transplant.: gfz015 [Epub ahead of print]. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30768201
[2] Farhadnejad H., Asghari G., Emamat H. et al. (2019). Low-carbohydrate high-protein diet is associated with increased risk of incident chronic kidney diseases among Tehranian adults. J. Ren. Nutr. 29: 343-349. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30579675
[3] Jhee J.H., Kee Y.K., Park S. et al. (2019). High-protein diet with renal hyperfiltration is associated with rapid decline rate of renal function: a community-based prospective cohort study. Nephrol. Dial. Transplant.: gfz115 [Epub ahead of print]. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/31172186
Kalantar-Zadeh K. (2019). High-protein diet is bad for kidney health: unleashing the taboo. Nephrol. Dial. Transplant.: gfz216 [Epub ahead of print]. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/31697325
[4] Malhotra R., Lipworth L., Cavanaugh K.L. et al. (2018). Protein intake and long-term change in glomerular filtration rate in the Jackson Heart Study. J. Ren. Nutr. 28: 245-250. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29452887
[5] Seves M, Verkaik-Kloosterman J, Temme L, van Raaij J. Protein quality and food safety aspects of novel protein sources and of their product applications. RIVM Rapport 2015-0176. 80 pagina’s | Nederlands | 2015
[6] Na transplantatie minder kans op nierfunctieverlies met mediterraan dieet https://www.umcg.nl/NL/UMCG/Nieuws/Persberichten/Paginas/Mediterraan-dieet.aspx
[7] Mediterranean Style Diet and Kidney Function Loss in Kidney Transplant Recipients
António W. Gomes-Neto, Maryse C.J. Osté, Camilo G. Sotomayor, Else van den Berg, Johanna Marianna Geleijnse, Stefan P. Berger, Reinold O.B. Gans, Stephan J.L. Bakker and Gerjan J. Navis CJASN January 2020, CJN.06710619. https://cjasn.asnjournals.org/content/early/2020/01/06/CJN.06710619

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen