skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Beschermende effecten van mediterraan dieet

Het mediterrane dieet staat bekend vanwege een beschermend effect tegen hart- en vaatziekten.
Nieuw onderzoek [1] toont aan dat het mediterrane dieet ook beschermt tegen fragiliteit bij ouderen. Uit een meta-analyse van 4 studies onder 6000 ouderen (60-82 jaar) blijkt, dat een voeding die lijkt op het mediterrane dieet tot 56 procent minder kans geeft op fragiliteit, vergeleken met een voeding die minder lijkt op het mediterrane dieet.

Dieet met olijfolie scoort beter

Er was wel een groot verschil in resultaat tussen de verschillende studies. Zo scoorde een Chinese studie veel minder goed (8 procent vermindering) en een Toscaanse studie juist beter (70 procent vermindering). Mogelijk hangt dit samen met de hoeveelheid olijfolie die in de voeding wordt gebruikt, aldus speculatie van de onderzoekers. Het dieet dat in China werd gevolgd, bevatte minder olijfolie dan in Toscane.

Rijk aan plantaardige producten

De onderzoekers omschrijven een mediterraan dieet als een voeding die rijk is aan plantaardige producten (groenten, fruit, volkoren granen, peulvruchten en noten), vis, kip, zuivel en olijfolie en een beperkt gebruik van rood vlees en bewerkt vlees.

Mediterraan dieet en HDL-cholesterol

Bij HDL-cholesterol is niet alleen de hoeveelheid belangrijk, maar ook het functioneren. Bijvoorbeeld hoe goed het cholesterol afvoert uit de bloedvaten. Deze werking van HDL-cholesterol verbetert door een mediterraan dieet dat rijk is aan olijfolie, aldus een gerandomiseerde, gecontroleerde studie (RCT) [2] onder bijna 300 mensen met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Circulation.

PREDIMED-studie: gunstig effect van Mediterraan dieet

Het gunstige effect is gevonden in de Spaanse PREDIMED-studie (PREvención con DIeta MEDiterránea). De deelnemers volgden gedurende 1 jaar een van de 3 diëten:
1. Een traditioneel mediterraan dieet, verrijkt met 4 eetlepels extra vierge olijfolie
2. Een traditioneel mediterraan dieet, verrijkt met een handje noten
3. Een gezond controledieet met weinig rood vlees, bewerkte voedingsmiddelen, volvette zuivel en zoetigheid

Geen van de 3 diëten verhoogde significant het HDL-cholesterolgehalte. Beide mediterrane diëten, maar vooral degene met extra olijfolie verbeterden wel de functies van HDL. Denk aan het verwijderen van overmatig cholesterol uit de bloedvaten, het openhouden van bloedvaten en de werking als antioxidant. Volgens de onderzoekers zijn de gevonden verschillen tussen de 3 diëten relatief klein, omdat de diëten erg op elkaar lijken.

Is alleen het mediterrane dieet gezond?

De European Food Information Council (EUFIC) stelde al in 2011 dat het mediterrane dieet concurrentie heeft gekregen. EUFIC baseert zich op wetenschappelijk onderzoek [3] onder ruim 57.000 Denen, waarin ze aantonen dat ook een Noord-Europees dieet gezond is. Een dieet met roggebrood, kool en wortelgroenten als gezonde bestanddelen.

Onderzoekers van de Universiteit van Kopenhagen hadden het de hippe naam ‘New Nordic Diet’ gegeven. De belangrijkste richtlijnen van dit dieet zijn: meer plantaardig voedsel en minder vlees, meer voedsel uit zee en meren en meer voedsel uit de wilde natuur.

In het onderzoek naar de gezonde aspecten van het Noord-Europese dieet zijn de deelnemers (50-64 jarigen ) gedurende 12 jaar gevolgd. Met een vragenlijst is bij de nulmeting geïnventariseerd in hoeverre hun voeding gezonde Noord-Europese voedingsmiddelen bevat, zoals vis, kool, roggebrood, havermout, appels, peren en wortelgroenten. Tijdens de duur van de studie overleden ruim 4.000 deelnemers (circa 7%). Het sterfterisico bleek 4% lager onder deelnemers die veel gezonde Noord-Europese voedingsmiddelen aten.

Literatuur
[1] JAMA network; https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/2679958 (2018)
[2] American Heart Association; https://news.heart.org/mediterranean-diet-with-virgin-olive-oil-may-be-recipe-for-good-cholesterol/ (2015)
[3] Healthy Aspects of the Nordic Diet Are Related to Lower Total Mortality
Anja Olsen Rikke Egeberg Jytte Halkjær Jane Christensen Kim Overvad Anne Tjønneland
The Journal of Nutrition, Volume 141, Issue 4 (April 2011).