skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Curcumine en silymarine bij diabetes

Onderzoekers (1) vonden dat curcumine de soepelheid van de bloedvaten verhoogde (gemeten aan de hand van pulse wave velocity). Deze studie telde 226 patiënten.

Bovendien bleek uit twee bloedmarkers dat curcumine het hart- en vaatrisico verlaagt door toename van adiponectine en afname van leptine. Adiponectine is een ontstekingsremmend hormoon geproduceerd door het vetweefsel. Het geeft bescherming tegen arteriosclerose en diabetes.

Leptine is een hormoon betrokken in het energiebeheer van het lichaam. Het polypeptide leptine wordt afgegeven door vetcellen in de vetdepots. Leptine bereikt via het bloed de hersenen en stimuleert na actieve passage van de bloed-hersenbarrière het verzadigingscentrum. Hierdoor neemt het hongergevoel af.

Dit hormoon werd daarom oorspronkelijk gezien als een ‘hongerhormoon’. Hoe meer leptine er in het bloed circuleert, hoe meer verzadiging men voelt. In de westerse bevolking liggen de leptinewaarden gemiddeld hoger, wat mogelijk aan de basis ligt van tal van stofwisselingsziekten.

Andere vaststellingen in deze studie waren: gedaalde insulineresistentie, minder bloedvetten, minder urinezuur en afname van orgaanvet. In 2012 had dezelfde onderzoeksgroep gevonden dat curcumine alle prediabetespatiënten in een studie beschermde tegen verdere ontwikkeling naar diabetes. In de placebogroep had diabetes zich ontwikkeld bij 16 %.

In verschillende eerdere humane pilotstudies (7,9) is aangetoond dat curcumine lipidenperoxidatie vermindert en goed is voor de bloedlipiden- en fibrinogeenspiegel.

Effecten van curcuminen

De jarenlange volksgeneeskundige toepassingen van curcuma blijken heel nauw aan te sluiten met wetenschappelijk onderzoek dat de afgelopen jaren heeft plaats gevonden naar het werkingsmechanisme van deze plant.

De monografie van de WHO en Van Hellemont geven aan dat cholagoge en choleretische eigenschappen van de geelwortel toe te schrijven zijn aan de etherische olie en de curcuminen. De volgende effecten zijn waargenomen;
– het vermeerderen van de secretie van gal;
– het bevorderen van de stroom van gal naar de darm;
– het verhogen van het gehalte aan glutathion in de lever;
– het stimuleren van de activiteit van glutathion-S-transferase in de lever;
– ontstekingsremmende eigenschappen;

Een ander jarenlange volksgeneeskundig toepassing van een kruid is de mariadistel. Een bestanddeel uit de mariadistel, met de naam ‘silymarine’ wordt ook steeds meer onderzocht vanwege zijn bijzondere effecten.

Silymarine verbetert de glycemische controle bij diabetici

Het aanvullende gebruik van silymarine, een extract van de melkdistel, verbetert de glycemische controle bij diabetici die worden behandeld met het medicijn glibenclamide (2). Dit bleek uit een studie met 49 patiënten met diabetes type-2. Alle patiënten waren eerder behandeld met 10 mg glibenclamide per dag en op dieet geweest. Dit gaf echter onvoldoende resultaat.

De patiënten werden in drie willekeurige groepen verdeeld. De eerste groep kreeg dagelijks glibenclamide plus 200 mg silymarine, de tweede groep glibenclamide plus een placebo en de derde groep alleen glibenclamide. Na 120 dagen zorgde de gecombineerde behandeling met silymarine en glibenclamide voor een verminderd aantal schommelingen in de bloedglucosespiegel, zowel nuchter als na de maaltijd.

Ook de concentratie HbA1c en de BMI daalden. Geen van deze positieve effecten traden op in de andere twee groepen. De onderzoekers concluderen dat het positieve effect van silymarine mogelijk verband houdt met een verbeterde insulinegevoeligheid in de perifere weefsels.

Lever beschermende werking van de mariadistel

Al meer dan 30 jaar geleden begon een intensief onderzoek naar de lever beschermende werking van de mariadistel. Eichler en Hahn beschreven dat extracten van de Mariadistelplant bescherming boden tegen tetrachloorkoolstof intoxicatie. Mayer had succes met het gebruik van de mariadistel bij hepatitis. Vanaf 1958 ondernamen wetenschappers pogingen de actieve componenten te identificeren.

Het lukte Vogel in 1965 om de werkzame bestanddelen te karakteriseren. Wagner slaagden er in 1968 als eersten in de krachtigste werkzame bestanddelen uit de zaden te isoleren. Hierdoor ontstond de mogelijkheid een wetenschappelijke basis te leggen voor het gebruik van de plant bij leveraandoeningen. Het door Wagner geïsoleerde bestanddeel kreeg de naam ‘silymarine’.

Organotrope werking

Al spoedig werd duidelijk dat silymarine -en silybine in het bijzonder verantwoordelijk was voor de lever beschermende werking van de plant. Diverse onderzoeken toonden aan dat het mariadistel zaadextract een zogenaamde ‘organotrope werking’ heeft. Dat wil zeggen dat het een bijzondere verwantschap heeft tot een bepaald orgaan, in het bijzonder de lever.

Silymarine blijkt als een krachtige antioxidant werkzaam te zijn in zowel de levercellen als in de cellen van de maag en darm. Deze werking schrijven onderzoekers primair toe aan de mogelijkheid van silymarine om de hoeveelheid glutathion in de levercellen te vergroten en spaarzamer te laten gebruiken. Glutathion is één van de krachtigste antioxidanten in het lichaam. Men kent aan glutathion een celbeschermende werking toe.

Commentaar NDN

Het gebruik van het extract van de Silybum marianum kan de levercellen bescherming bieden tegen met name de endogene toxines. Daarnaast zouden mensen die in hun werksituatie in aanraking komen met exogene (van buitenaf komende) chemische toxines (automonteurs, schilders, schoonmakers, meubelmakers, stoffeerders, land- en tuinbouwers die gif gebruiken) profijt kunnen hebben van silymarine.

Ook voor patiënten die een operatie hebben ondergaan (anesthetica) of bepaalde geneesmiddelen gebruiken, gebruikt hebben of willen afbouwen, kan het gestandaardiseerde zaadextract van mariadistel bijzonder waardevol zijn ter detoxificatie (ontgifting) en bescherming van de lever. Gebruik van het extract tijdens de zwangerschap en/of lactatieperiode wordt meestal uit voorzorg ontraden.

Curcuminen en silymarin zijn beiden in staat om de hoeveelheid glutathion in de levercellen te vergroten. In principe kan het lichaam zelf het tripeptide glutathion aanmaken uit de componenten waaruit het is opgebouwd, namelijk de aminozuren cysteïne, glutamine en glycine Maar er zijn vele omstandigheden waarin cysteïne maar ook glutamine onvoldoende voorradig zijn.

Iedere dag wordt het lichaam blootgesteld aan vele factoren die een aanslag doen op de lichaamsvoorraden van glutathion: slechte voeding, vervuiling, straling, stress, infectie, medicijnen, veroudering, sport en verwonding. Bij onvoldoende bescherming door glutathion kan dat bijdragen aan celschade, veroudering en op den duur ziekte (waaronder diabetes).

Glutathiondepletie speelt bij een groot aantal aandoeningen een bepalende rol. Het hoog houden van de glutathionvoorraden vind men in de complementaire geneeskunde dan ook belangrijk.
Patrick Holford: voedingssuppletie gunstig bij diabetesVoedingsdeskundige Patrick Holford behandelt in zijn boek ‘Say no to diabetes’ diverse voedingsinterventies, een suppletieprogramma (o.a. alfaliponzuur, co enzym Q 10, chroom, magnesium, omega 3 vetzuren, glutathion) en een bewegingsprogramma. In zijn boek bespreekt hij o.a. voedingsadviezen met een lage glycemische loading en de nadelen van koemelk (geeft een hoge insulinepiek en verhoogt de IGF-1).

Maar ook de voordelen van bepaalde vezeltypen (bètaglucanen), levervriendelijke voeding, voeding(suppletie) voor het verbeteren van de methylering en het omkeerbaar maken van de insulineresistentie.

Zijn doel is ‘the Metabolic internal global warming’ zoals hij dat beschrijft te stoppen. Dit doet hij met voeding die de HbA1 c verlaagt, de methylering verbetert (verlaging van de homocysteine), de ontstekingen remt en de disfunctionele lever herstelt. Hij onderbouwt dit alles met diverse wetenschappelijke studies.

Naast zijn ‘low GL diet’ worden in het boek diverse voedingstoffen besproken die zijn in te zetten bij wat hij noemt ‘your own anti-diabetes action plan’. Een totaal anti-diabetes plan waarin naast specifieke voedingsadviezen, ook beweging, goed slapen en meditatie aan de orde komen.

Marijke de Waal Malefijt

Literatuur en links:

(1) Chuengsamarn S, Rattanamongkolgul S et al. Reduction of atherogenic risk in patients with type 2 diabetes by curcuminoid extract: a randomized controlled trial. J Nutr Biochem. 2014 Feb;25(2):144-50

(2) Hussain SA. Silymarin as an adjunct to glibenclamide therapy improves long-term and postprandial glycemic control and body mass index in type 2 diabetes. J Med Food 2007; 10(3):543-7

(3) Rasyid A, Rahman AR, Jaalam K et al. Effect of different curcumin dosages on human gall bladder. Asia Pac J Clin Nutr. 2002;11(4):314-8.

(4) Chainani-Wu N. Safety and anti-inflammatory activity of curcumin: a component of tumeric (Curcuma longa). J Altern Complement Med. 2003;9(1):161-8.

(5) Joe B, Vijaykumar M, Lokesh BR. Biological properties of curcumin-cellular and molecular mechanisms of action. Crit Rev Food Sci Nutr. 2004;44(2):97-111.

(6) Maheshwari RK, Singh AK, Gaddipati J et al. Multiple biological activities of curcumin: a short review. Life Sci. 2006;78(18):2081-7.

(7) Ramirez-Bosca A, Soler A, Carrion MA et al. An hydroalcoholic extract of curcuma longa lowers the apo B/apo A ratio. Implications for atherogenesis prevention. Mech Ageing Dev. 2000;119(1-2):41-7.

(8) Miquel J, Bernd A, Sempere JM et al. The curcuma antioxidants: pharmacological effects and prospects for future clinical use. A review. Arch Gerontol Geriatr. 2002;34(1):37-46.
(9) Deshpande U, Joseph L, Manjure S et al. Effects of turmeric extracts on lipid profile in human subjects. Med Sci Res 1997;25:695-698.

Boeken:

In ‘Say no to diabetes’, nutrition expert Patrick Holford presents a complete action plan for sufferers of type-1 diabetes, type-2 diabetes and the forerunner of type-2 diabetes, metabolic syndrome. He outlines the causes of the current diabetes ‘epidemic’ and explains the 10 secrets for preventing and reversing diabetes and metabolic syndrome. Comprehensive yet doable, ‘say no to diabetes’ provides an anti-diabetes diet, recipes, a daily supplement programme and advice on how to undo the damage caused by diabetes and diabetes drugs. Based on the latest scientific findings, combined with easy-to-follow advice and motivating case histories, this practical programme will help you regulate out-of-control blood sugar levels safely and effectively, with no dangerous side effects.