skip to Main Content
Kenniscentrum - sinds 2005 - met ruim 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Astaxanthine beschermt tegen UV-straling

Het is bekend dat bètacaroteen de huid beschermt tegen zonnebrand, ontsteking en veroudering; astaxanthine is naar verwachting effectiever dan bètacaroteen.

Astaxanthine en de huid

Astaxanthine beschermt tegen UV-stralingUV-straling genereert vrije (zuurstof) radicalen waaronder singlet zuurstof. Vrije radicalen geeft schade aan structuren zoals eiwitten, lipiden en DNA (foto-oxidatie). Een belangrijke functie van carotenoïden in de natuur is het bieden van bescherming tegen de schadelijke effecten van UV-straling.

Carotenoïden zoals astaxanthine worden daarom vaak aangetroffen in weefsels die direct blootstaan aan zonlicht zoals de huid en ogen. Uit onderzoek is gebleken dat astaxanthine beter beschermt tegen foto-oxidatie van lipiden dan bètacaroteen en luteïne. [1-3]

Uit onderzoeken blijkt dat het gebruik van astaxanthine een significant minder droge en ruwe huid geeft; de huid een betere elasticiteit toont en minder fijne lijnen en rimpels geeft. De astaxanthine vertraagde significant UV-geïnduceerde huidbeschadigingen. [4-6]

Astaxanthine en de ogen

Astaxanthine kan de bloedhersenbarrière passeren en wordt opgenomen in oogweefsel. Astaxanthine kan de ogen beschermen tegen aandoeningen die worden veroorzaakt door UV-straling en oxidatieve stress zoals leeftijdsgerelateerde maculadegeneratie en cataract. [7-10]

Astaxanthine beschermt tegen UV-stralingVelen brengen uren per dag achter een beeldscherm door en krijgen mede daardoor last van vermoeide ogen en hebben moeite met accommoderen (scherpstellen). Vermoeidheidsklachten van de ogen (asthenopie) ontstaan, die in de loop van de dag toenemen, waaronder rode, lichtgevoelige, pijnlijke, geïrriteerde, droge en/of tranende ogen. Maar ook minder goed zien, hoofdpijn en stijve schouders.

In verschillende humane placebogecontroleerde studies toonde men aan dat aanvulling met astaxanthine helpt om vermoeide ogen te verminderen. De optimale dagdosis is 6 mg; gemiddeld zijn deze klachten na 4 weken tot de helft teruggebracht. Het scherpstellen verbetert mogelijk door een betere functie van de ciliaire (kring)spier in het oog.

Deze ciliaire (kring)spier in het oog zorgt voor vormverandering van de ooglens, door samen te trekken en weer te ontspannen. [11-16]
De functieverbetering komt vermoedelijk door een betere doorbloeding van het oog. Astaxanthine verbetert de stroomsnelheid van het bloed, door een betere vervormbaarheid van rode bloedcellen. [17]

Preventie van maculadegeneratie en glaucoom

Aangetoond is dat inname van astaxanthine (6 mg per dag gedurende 4 weken) zorgt voor een betere doorbloeding van de haarvaten in het netvlies en rond de oogzenuw. Astaxanthine beschermt tegen UV-stralingAstaxanthine kan dus waardevol zijn voor de preventie van maculadegeneratie en glaucoom.

Astaxanthine zorgt voor afname van oogirritatie door de ontstekingsremmende werking. In een onderzoek voor oogontsteking had astaxanthine een dosisafhankelijk ontstekingsremmend effect door remming van NF-κB-activering met daling van ontstekingsmarkers.

Astaxanthine heeft een dosisafhankelijk oculair ontstekingsremmend effect, door de onderdrukking van de productie van NO, PGE2 en TNF-α, door de NOS-enzymactiviteit direct te blokkeren.
Astaxanthine helpt niet alleen bij bestaande asthenopie. Preventief gebruik van astaxanthine helpt vermoedelijk ook bij het voorkomen van deze aandoening. [18-19]

Uveïtis: ontsteking binnenkant oog

Uveïtis is een ontsteking van de binnenkant van het oog, zoals van de iris en het vaatvlies. Het komt vaker voor bij mensen met andere ontstekingen, zoals bij reuma of de ziekte van Crohn. Bij uveïtis ga je minder goed of wazig zien. Dit kan tijdelijk zijn of blijvend.

Astaxanthine beschermt tegen UV-stralingEndotoxine-geïnduceerde uveïtis is een diermodel van acute intraoculaire ontsteking van het voorste segment die wordt geïnduceerd door een injectie van lipopolysaccharide (LPS) of lipoteichoïnezuur. In dit dierenmodel kan LPS het vasculaire endotheel, macrofagen en andere cellen direct activeren. Cellulaire infiltratie en eiwitextravasatie in het voorste deel van het oog bereiken een maximum 20 tot 24 uur na LPS-behandeling.

In het glasvocht en het netvlies bereikt de cellulaire infiltratie een maximum 48 uur na de LPS-behandeling. Blootstelling aan uitwendige bacteriële toxines zoals LPS stimuleert cellulaire ontstekingsreacties en maakt factoren vrij, zoals stikstofmonoxide (NO), prostaglandine E2 (PGE2), cytokines waaronder tumornecrosefactor (TNF)-α, en eicosanoïde mediatoren , die ontstekingsreacties bevorderen. Astaxanthinesuppletie is geïndiceerd bij deze acute intraoculaire ontsteking van het voorste segment.

Lipopolysacharide (LPS)-bacteriën in de darmen

Astaxanthine beschermt tegen UV-stralingLipopolysacharide (LPS)-bacteriën zijn gramnegatieve bacteriën, die in het buitenmembraan lipopolysacchariden (LPS) als zogenaamd endotoxine leiden en na het binnendringen in de darmmucosa bij een Leaky-Gut pro-inflammatoire processen kunnen activeren. De activering van het immuunsysteem kan als consequentie een laaggradige chronische ontsteking (“silent Inflammation“) hebben.

Zijn de fysiologische omstandigheden, zoals bij gereduceerde diversiteit en sterk toegenomen bacteriën (dysbiose), van de soorten Escherichia, Klebsiella en Pseudomonas verstoord, dan kunnen de niet volledig verteerde voedingsbestanddelen in de bloedsomloop terechtkomen en potentieel pathogene immuunreacties veroorzaken.

Belangrijke beschermingsmechanismen van de mucosale integriteit worden daarentegen door de mucosaprotectieve flora zoals Akkermansia muciniphila en Faecalibacterium prausnitzii ondersteund.

Bij reuma en Crohn wordt vaak een afwijkend darmmicrobioom gevonden. Astaxanthinesuppletie is dus een interessante carotenoïde om in te zetten bij oogaandoeningen waaronder uveïtis.
Astaxanthine is de belangrijkste rozerode kleurstof in waterdieren zoals zalm, forel, garnaal, krab, zeekreeft en rivierkreeft.

Marijke de Waal malefijt

 

Marijke de Waal Malefijt

Referenties

[1] O’Connor I et al. Modulation of UVA light-induced oxidative stress by beta-carotene, lutein and astaxanthin in cultured fibroblasts. J Dermatol Sci 1998;16: 226-30. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9651820/
[2] Giannaccare G, Pellegrini M, Senni C, Bernabei F, Scorcia V, Cicero AFG. Clinical Applications of Astaxanthin in the Treatment of Ocular Diseases: Emerging Insights.
pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32370045/
Mar Drugs. 2020 May 1;18(5):239
[3] Balić A, Mokos M. Antioxidants (Basel). Do We Utilize Our Knowledge of the Skin Protective Effects of Carotenoids Enough?
2019 Jul 31;8(8):259 pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31370257/
[4] Yamashita E. The effects of a dietary supplement containing astaxanthin on skin condition. Carotenoid Science 2006;10:91-95.
[5] Qin Xiang Ng, Michelle Lee Zhi Qing De Deyn. Effects of Astaxanthin Supplementation on Skin Health: A Systematic Review of Clinical Studies. J Diet Suppl.2021;18(2):169-182 pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32202443/
[6] Sergio Davinelli,Michael E. Nielsen,Giovanni Scapagnini. Astaxanthin in Skin Health, Repair, and Disease: A Comprehensive Review. Nutrients. 2018 Apr; 10(4): 522. www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5946307/
[7] Giuseppe Giannaccare,Marco Pellegrini. Clinical Applications of Astaxanthin in the Treatment of Ocular Diseases: Emerging Insights. Mar Drugs. 2020 May; 18(5): 239. www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7281326/
[8] Piermarocchi S, Saviano S, Parisi V, et al. Carotenoids in Age-Related Maculopathy Italian Study (CARMIS): two-year results of a randomised study. Eur J Ophthalmol 2012;22(2):216-225. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22009916/
[9] Nagaki Y, Tsukahara H, Yoshimoto T, et al. Effect of astaxanthin on accommodation and asthenopia. J Rev Clin Ophthalmol 2010;3(5):461-468.
[10] Otsuka T, Shimazawa M, Nakanishi T, et al. The protective effects of a dietary carotenoid, astaxanthin, against light-induced retinal damage. J Pharmacol Sci 2013;123(3):209-218. www.jstage.jst.go.jp/article/jphs/123/3/123_13066FP/_article
[11] Nagaki Y et al. Effects of astaxanthin on accommodation, critical flicker fusion, and pattern visual evoked potential in visual display terminal workers. J Trad Med. 2002;19:170-173.
[12] Nakamura A et al. Change in visual function from astaxanthin. Jpn J Clin Ophthalmol. 2004;58:1051-1054.
[13] Shiratori K et al. Effect of astaxanthin on accommodation and asthenopia-efficacy-identification study in healthy volunteers. J Clin Ther & Med. 2005;21(6):637-650.
[14] Nitta T et al. Effects of astaxanthin on accommodation and asthenopia-dose finding study in healthy volunteers. J Clin Ther & Med. 2005;21(5):543-556.
[15] Takahashi N et al. Effects of astaxanthin on accommodative recovery. J Clin Ther & Med. 2005;21(4):431-436.
[16] Nagaki Y et al. The supplementation effect of astaxanthin on accommodation and asthenopia. J Clin Therap Med 2006;22(1):41-54.
[17] Nagaki Y et al. The effect of astaxanthin on retinal capillary blood flow in normal volunteers. J Clin Ther & Med. 2005;21(5):537-542.
[18] Ohgami K et al. Effects of astaxanthin on lipopolysaccharide- induced inflammation in vitro and in vivo. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2003;44(6):2694-701. iovs.arvojournals.org/article.aspx?articleid=2162995
[19] Suzuki Y et al. Suppressive effects of astaxanthin against rat endotoxin-induced uveitis by inhibiting the NF-kappaB signaling pathway. Exp Eye Res. 2006;82(2):275-81.