skip to Main Content
Kenniscentrum met meer dan 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Angstige en gedreven mensen gevoeliger voor IBS?

In 2007 verscheen er een artikel in de Gut Journal, dat onderzoek uitwees dat angstige en gedreven mensen gevoeliger zijn voor irritable bowel syndrome (IBS).

Naast natuurlijke voedingsadviezen kan ook psychotherapie een bijdrage leveren aan herstel van IBS. Deze en/en-aanpak biedt hoop aan de toenemende stroom met mensen die leiden aan het IBS. Met de huidige berichten over de recessie blijken de spreekuren van de huisartsen overvol. De voornaamste klachten zijn; slapeloosheid, rug- en buikklachten. Hoe zit het nu precies en wat kunt u er zelf aan doen?

Vertering & Cortisol

Veel verteringssymptomen worden behalve door verkeerde voeding veroorzaakt door chronische stress en niet erkende emoties. De bijnierschors maakt bij spanning uit cholesterol cortisol aan. Cortisol noemt men soms het stresshormoon omdat het vrijkomt bij elke vorm van fysieke en/of psychologische stress. Het speelt een rol bij de vertering, het slaap-waakritme en bij het afweersysteem.
Chronische spanning geeft een hoog cortisol gehalte en dit heeft uitwerking op emoties door verlaging van noradrenaline in het limbisch systeem. Dit systeem controleert de emoties. Ontregeling daarvan leidt tot depressie, angst en malaise. Op de lange duur leidt dit zelfs tot het niet meer kunnen voelen van emotioneel plezier.

Een hoge cortisolspiegel beïnvloedt de hersengolven, waardoor o.a. het concentratievermogen en de leerprestaties verminderen. Ook zorgt het voor een overproductie van insuline. Het eten van koolhydraten (suikers) geeft insuline-aanmaak door de pancreas, maar dat doet cortisol dus ook.

Teveel insuline en/of cortisol geven een ontregeling van andere hormonen zoals oestrogenen, progesteron, groeihormoon, schildklierhormoon en ook van hersenhormonen zoals serotonine, noradrenaline en dopamine (neurotransmitters).

Vertering & Emoties

Een goede vertering vraagt om een gezonde ‘agressie’. Vertering is symbolisch gezien een ‘aanvallende agressieve daad’ van de verteringsenzymen op de voedselbrei. Het voedsel wordt uit elkaar gerafeld, er wordt onderscheiden wat nuttig is om opgenomen te worden en wat als ballast het lichaam weer uit kan.
Hoe kunt u met een bredere blik kijken naar maag-darmklachten?

Psychologen/psychiaters met een meer analytische achtergrond zien gemakkelijk de relatie tussen verborgen boosheid en ziekte. Zo zegt G. Schoenewolf  “ Boos worden op iemand is een uiting van de intense behoefte aan contact met diegene. De boosheid ontstaat pas omdat dat contact zó gefrustreerd raakt, dat het ergert en kwaad maakt.
Deze boosheid kan zich manifesteren in een reeks van emoties (jaloezie, angst, walging, schaamte, schuld etc.), gedragingen (o.a. ontevredenheid, misnoegdheid, onderdanigheid, onderdrukking, superioriteit, opoffering/martelaarschap) als ook in depressie, ontstekingen, kanker en ziekten.”

R.R. Greenson zegt erover ‘mensen die hun boosheid en agressie ontkennen zijn uiterst vatbaar voor psychosomatische ziekten, vooral die van het maag-darmstelsel.’

Lichamelijk of geestelijk?

In de DSM IV (zie onderaan) is een specifieke categorie ingeruimd voor die klachten waarbij een vermoeden is dat de oorsprong van psychische aard is, de zogeheten somatoforme stoornissen. Hieronder vallen de somatisatiestoornis, de ongedifferentieerde somatoforme stoornis, conversiestoornis, pijnstoornis, hypochondrie, stoornis in de lichaamsbeleving (hieronder valt niét anorexia, dit valt onder de categorie Eetstoornissen) en de restgroep somatoforme stoornis NAO (Niet Anderszins Omschreven). Gastro-intestinale klachten komen nadrukkelijk in somatoforme stoornissen naar voren.  Allergiën en voedselintoleraties Binnen deze mogelijkheden staat ook het ‘niet kunnen verdragen van allerlei voedingsmiddelen’, anders gezegd de vele voedselovergevoeligheden en voedselallergieën die tegenwoordig zo vaak voorkomen.

Gezondheid en gezonde ‘agressie’

‘Een gelukkig gezin of een gelukkige relatie bestaat niet alleen uit pure liefde en vriendelijkheid. Ergernissen, ontevredenheid, boosheid, angst, e.d. hoort een gerespecteerd onderdeel van het gezin te zijn. Zodra dat niét het geval is, is een gezin/relatie niet waarachtig gelukkig’. Ralph Greenson haalde met deze lezing in 1970 wereldwijd de media.

De herkenning en erkenning van gevoelens van angst, ergernis, ontevredenheid, verveling, jaloezie, boosheid e.d. is belangrijk voor de gezondheid. Hoe graag velen het ook zouden willen: angstige en negatieve gevoelens kunnen niet zomaar afgeschaft worden. Van boosheid naar maagpijn Ze kunnen verplaatst worden, er kan gedaan worden alsof ze niet bestaan, maar daarmee gaan ze nog niet weg. O.a. het maag-/darmstelsel is gevoelig voor niet erkende angst(en) en onverwerkte negatieve gevoelens. Boosheid kan tot schade leiden wanneer het niet (h)erkend wordt en dan ongemerkt omgezet wordt in een destructieve actie (bijv. hoofdpijn, gastro-intestinale klachten e.d.)

Liefde en boosheid

Lange tijd is veel aandacht gegeven aan het element liefde, en hoe tekortkomingen daaraan goedgemaakt kunnen worden. Steeds meer wordt het belang ingezien hoe gezond het is om te kunnen ‘haten’, om de instinctieve drang van ontevredenheid, boosheid e.d. constructief te kunnen gebruiken.

Boosheid, ontevredenheid, agressie is dan te verstaan als: “een aangeboren aandrang van een mens om iets te willen leren meesteren, te leren bedwingen en beheersen, om te overwinnen, om invloed op de wereld om je heen te kunnen uitoefenen.”
En of dat nu een klein kind is dat zijn angst overwint om te leren fietsen, de puber die onhandig stamelt en vraagt of het nu ‘aan’ is of een volwassene die aan zijn chef in een heel drukke tijd een dag vrij durft te vragen. De basis die aan al die handelingen ten grondslag liggen is ‘boosheid’.

Het verheerlijken en het populaire smachten naar ‘liefde, oh liefde’ is een vorm van magisch denken, een kinderlijke wens naar grenzeloze liefde. Een liefde, aanhankelijkheid en harmonie die nóóit verstoord raakt door uitingen van ergernissen, boosheid, jaloezie, ed. Dit is een liefde die buiten de realiteit staat.

Verborgen boosheid

I.D. Suttie schrijft al in 1935: ‘Boosheid (haat) is een smeekbede voor liefde. Als daar geen acht op wordt geslagen, wordt het een bron van menselijke ellende.”
R.R. Greenson zegt in zijn internationaal bekend geworden lezing in 1970 ‘Hoe meer je lief hebt – en dat geldt vooral bij romantische en sexuele liefde- des te groter is het risico om gekwetst te raken. Zodra je gekwetst raakt, afgewezen e.d. dan is boosheid (en haat) een natuurlijke respons, in welke vorm dan ook.

Als deze niet-herkend blijft, vermomd raakt, dan is dat veel gevaarlijker en beschadigender dan wanneer het getoond mag worden en zich kan ontladen.’
Scholieren die doordraaien en (zelf)moord plegen Hij verklaart dit verder door uit te leggen dat wanneer boosheid verborgen raakt, dit leidt tot vooroordelen, fanatisme, plotselinge uitbarstingen (vaak gewelddadige uitbarstingen), fobieën, obsessies, (zelf)moord. De recente moorden op 11.3.2009 van de depressieve Tim uit Winnenden (Duitsland) op zijn ex-medescholieren, leraressen en onschuldige voorbijgangers illustreert dit op gruwelijke wijze.
Verborgen boosheid leidt echter ook tot mislukkingen op werk- en studiegebied, sex, huwelijk c.q. een relatie  en grootbrengen van kinderen.

Boosheid en ziekte of klachten

Dit gebeurt omdat onbewuste en niet geuite boosheid als onkruid woekert en uitgroeit tot steeds meer primitievere manieren om zich te ontladen. Wat bijvoorbeeld begint als een ongeuite ontevredenheid kan zo uitgroeien en veel ergere vormen aannemen. Een deel van deze ontlading zal zich naar buiten richten, bijvoorbeeld in onaangenaam, onaangepast of onacceptabel gedrag en een deel zal zich naar binnen keren. Het is dit laatste deel dat zich gemakkelijk kan omzetten in ziekte. Bij de een vervormt het zich tot bijv. een fobie, een ander wordt perfectionistisch, een derde ontwikkelt een maagzweer, etc. Ontladingen kunnen zich melden als ‘buikkrampen’ en ‘ontstekingen’.

Bronnen:

Er zijn specifieke meditaties die helpen angsten en boosheid constructief te verwerken. Tessa Gottschal heeft enkele meditatie cd’s. Die cd’s die voor dit onderwerp geschikt zijn, zijn de cd’s: cd Rust en Evenwicht en de cd Neutraliteit .

Bron:
BMJ Specialty journals; 25 februari 2007The cognitive behavioural model of irritable bowel syndrome — A prospective investigation of patients with gastro-enteritis.

Overly anxious and driven people are susceptible to irritable bowel syndrome, usually known as IBS, indicates research published ahead of print in the journal Gut.

The researchers studied 620 people who had confirmed gastro-enteritis caused by a bacterial infection.

None had had IBS before, or indeed any serious bowel disorder. Each participant completed a detailed questionnaire when their infection was confirmed. This included questions about mood, perceived stress levels, perfectionism and illness beliefs and behaviours.

They were then monitored three and six months later to see whether they had developed the typical symptoms of IBS, which include diarrhoea and/or constipation, abdominal pain and bloating. In all, 49 people had IBS at both time points. Women were more than twice as likely to have IBS as the men.

Those with IBS were significantly more likely to have reported high levels of stress and anxiety and psychosomatic symptoms than those who did not develop the condition.

They were also significantly more likely to be “driven,” carrying on regardless until they were forced to rest – a pattern of behaviour which only worsens and prolongs the condition, say the authors. Although not likely to be depressed, those with IBS were more likely to take a pessimistic view of illness. IBS affects between 10 and 15% of adults in industrialised countries, but its exact cause is unknown.

“Gastroenteritis may trigger the symptoms, but cognitions, behaviour and emotions may help to prolong and maintain them over time,” conclude the authors, who suggest that cognitive behavioural therapy may be an effective treatment.

Literatuur en links:

– Gottschal, Tessa ‘Ik voel (n)iets voor verandering’ Uitg. Schors 2010 isbn 978-90-6378-911-4)

– Greenson, Ralph R. (1992) ‘Hate in the happy family (1970)’ in ‘On loving, hating and living well’ International Universities Press Press, inc. Connecticut

– Greenson, Ralph R. (1967) ‘, The technique and practice of psycho analysis’, volume 1.

– Schoenewolf, Gerald (1991) ‘The art of hating’, Jason Aronson Inc., London

– Suttie, I.D. (1935) ‘The Origins of Love and Hate’ London: Free Association Books, 1988

– Vandereycken, prof. dr. W., Hoogduin prof.dr. C.A.L., Emmelkamp prof.dr. P.M.G., Handboek psychopathologie deel 1 (2004, derde druk) uitg. Bohn, Stafleu, Van Loghum, isbn 90.313.3190.2

– Winnicott, D.W. ‘Hate in the countertransference’ in ‘Through paediatrics to psycho-analysis, pp. 194-203. New York: Basis Books.

DSM-IV, isbn 90.265.1394.1
DSM IV is een internationaal classificatie-systeem van psychische stoornissen. Het is ontwikkeld voor gebruik bij hulpverlening, opleiding en onderzoek met als doel heldere beschrijvingen van de diagnostische categorieën te vinden, o.a. om het klinici en onderzoekers mogelijk te maken diagnoses te stellen, er over te communiceren, onderzoek te doen en de verschillende psychische stoornissen te behandelen.

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen