skip to Main Content
Kenniscentrum met meer dan 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Juiste voeding heeft invloed op stemming en cognitie

Curcumine verbetert de cognitie en stemming (1-2) van gezonde ouderen volgens een Australische placebogecontroleerde, dubbelblinde studie van de Swinburne University of Technology in Melbourne, gepubliceerd in het Journal of Psychopharmacology. Zestig gezonde ouderen (60-85 jr; gem. leeftijd 69) kregen gedurende vier weken willekeurig ofwel als interventie curcumine SLCP 400 mg capsules of als controle een placebo toegediend.

Als curcuminesupplement werd het gepatenteerde ingrediënt Longvida® gebruikt volgens de SLCP™-technologie: Solid Lipid Curcumin Particles, dat ontwikkeld is door de Universiteit van Californië (UCLA) in Los Angeles. Daarbij wordt de in vetdeeltjes verpakte curcumine in het lichaam vervoerd vanuit de darm in chylomicronen via het lymfatisch systeem ter voorkoming van voortijdige afbraak door de lever. Volgens studies zorgt dit voor een 65 keer betere opneembaarheid dan de standaard curcumine. Curcumine SLCP is in staat de bloed-hersenbarrière te kunnen passeren en is daardoor ook werkzaam in de hersenen.

Na vier weken SLCP waren het werkgeheugen en de stemming significant verbeterd; ouderen waren minder moe (algemeen en door stress), kalmer en tevredener. Curcumine was geassocieerd met significant lagere totale en LDL-cholesterol.

Volgens een Iraanse onderzoeker is het positieve effect van curcumine op de cognitieve functie mogelijk toe te schrijven aan het induceren van het mechanisme autofagie, waarbij de cel via lysosomen zijn overtollige componenten zoals eiwitopeenhopingen, recyclet en verwijdert.

Dit voorkomt stapeling van β-amyloid (Aβ)-eiwitten en neerslagvorming van tau-eiwitten door hyperfosforylering (kenmerken die voorkomen bij een verslechterde cognitie). Meer klinische studie naar dit mogelijke werkingsmechanisme van curcumine is vereist.

B-vitaminen bestrijden stemmingen

Een ‘geactiveerd B-complex’ kan helpen bij stemmingen (3). Dat schrijven twee wetenschappers in het vakblad Journal of clinical psychiatry. De studie telde meer dan 300 volwassenen die aan major depressive disorder leden en die een genetische afwijking voor een foliumzuurafhankelijk enzym hadden.

Terwijl de score voor depressie (MADRS) in de placebogroep amper met 1 punt gezakt was, daalde de score in de B-groep van 27 naar 15 punten. In die laatste groep daalde ook de homocysteïne bij 82 % van de deelnemers.

Iedereen in deze studie droeg een genetische variant van het MTHFR-gen. Deze afwijking maakt dat foliumzuur minder efficiënt gerecycleerd wordt, waardoor homocysteïne minder snel omgezet wordt naar methionine. Afwijkende homocysteïne is een risicofactor onder meer voor hersenaandoeningen.

B-vitaminen, waaronder vitamine B6, vitamine B12 en foliumzuur, zijn cofactoren voor de synthese van hersenstoffen zoals norepinefrine, dopamine en serotonine. B-vitaminen zijn ook nodig om homocysteïne weg te werken. Een verhoogd homocysteïnegehalte kan duiden op een ondermaatse productie van hersenstoffen.

De laatste tien jaar zijn wetenschappers gaan beseffen dat B-tekort het gevolg kan zijn van onvermogen om B-vitaminen uit de voeding te activeren. Toediening van (hoge dosis) B-vitaminen terwijl het lichaam ze niet goed kan omzetten, heeft weinig zin en er is risico op stapelingen. Vandaar dat de onderzoekers opteerden om van elk B-vitamine de geactiveerde vorm toe te dienen.

Het B-complex bestond uit de actieve vormen van B-vitaminen: gecitreerd foliumzuur, folinezuur, L-methylfolaat-magnesium, thiamine-pyrofosfaat (vitamine B1), FAD (vitamine B2), pyridoxaal-5′-fosfaat (vitamine B6), adenosylcobalamine (vitamine B12) en NADH (vitamine B3), trimethylglycine, vitamine C, zink, L-threoninezuur-magnesium en fosfatidylserine met omega-3.

Groene thee voorkomt stemmingen

Groene thee wordt alom geprezen om zijn vele gezondheidsbevorderende effecten. Zo heeft het ondermeer een ontstekingsremmende en stressverlagende werking. Omdat zowel ontsteking als stress geassocieerd worden met het ontstaan en de ontwikkeling van stemmingen (waaronder depressie), onderzochten Japanse wetenschappers of het drinken van groene thee symptomen van depressie kon verlichten bij oudere mensen (4).

Zij verzamelden de gegevens van 1.058 zelfstandig wonende Japanse 70-plussers. 34,1% van hen vertoonde milde tot ernstige depressieve symptomen en 20,2% had last van ernstige depressie. Vergeleken met diegenen die slechts één kopje groene thee (of minder) per dag dronken, was het vóórkomen van depressie bij de ouderen die vier of meer kopjes per dag dronken met 44% verminderd. Dit gold zowel voor milde als voor ernstige vormen van depressie.

Selenium, zink, chroom, magnesium

Een optimale seleniumstatus biedt bescherming tegen stemmingen. Nieuw-Zeelandse artsen deden metingen bij bijna 1000 jonge volwassenen en zagen dat zowel een hoge als een lage selenium vaker voorkomt bij stemmingen. Het optimum werd geschat in het bereik van 82 tot 85 µg/L. Niet toevallig is dan ook de activiteit van het antioxidantenzym GPX maximaal.

Selenium is een van de vele nutriënten die bepaalde bevolkingsgroepen tekort komen. Een lage seleniumstatus, gemeten via drinkwater, nagelanalyse of serumwaarde, is meermaals geassocieerd geweest met stemmingen (5).

De gemiddelde inname van een Nederlander of een Belg bedraagt ongeveer 50 µg. Voor een optimale activiteit van het GPX-enzym (glutathionperoxidase) is een inname van 70 µg nodig. Echter, voor een optimale expressie van het selenoproteïne P, een ander proteïne dat selenium nodig heeft, is een inname van 105 µg nodig.

Een zinksupplement vermindert eveneens stemmingen. Iraanse onderzoekers kwamen na een studie tot deze conclusie (6). Zink verhoogt de werking van bepaalde antidepressiva. Iraanse artsen gaven dagelijks 25 mg zink aan patiënten met majeure depressie die ook SSRI’s (een soort antidepressiva) namen (7). Na 12 weken daalden de symptomen van depressie significant ten opzichte van de groep die enkel SSRI’s nam.

SSRI’s, of selective serotonin reuptake inhibitors, zijn een van de meest voorgeschreven antidepressiva. Tekorten aan zink komen vaak voor bij depressieve patiënten, mogelijk zijn ze een gevolg van farmaceutische therapie (hogere zinkafvoer) of van een veranderd eetgedrag (lagere zinkinname).

Chroom reguleert serotonine. Volgens Professor Malcolm Mc Leod van de Universiteit van Noord-Carolina uit de Verenigde Staten is chroom niet alleen een belangrijke voedingsstof voor stabilisatie van de bloedglucosespiegel, maar ook een uiterst effectief antidepressivum bij een atypische depressie (8-11).

De mogelijkheid dat een magnesiumtekort (12) een belangrijke oorzaak is bij de meest voorkomende ernstige vormen van stemmingen (depressie en aanverwante mentale ziekten zoals IQ-verlies), is belangrijk voor de algemene gezondheidszorg en verdient daarom meer aandacht.

Raffineren van voeding en in het bijzonder van granen ligt mede aan de basis van veel voorkomend magnesiumgebrek onder de bevolking. De magnesiumbehoefte voor het lichaam is vrij groot, dit mineraal is nodig voor meer dan 300 biochemische reacties in het menselijk lichaam. Bij een magnesiumtekort wordt aan de neurologische noodzaak voor magnesium niet voldaan. Dit leidt tot beschadiging van de neuronen. Deze magnesiumtekorten kunnen veroorzaakt worden door stress, overmaat aan calcium in het dieet, alsook door voeding arm aan magnesium.

Magnesiumrijke voedingsmiddelen zijn voedingsmiddelen die rijk zijn aan chlorofyl of de natuurlijke groene kleur hebben van groenten zoals bijvoorbeeld spinazie en alle andere groene bladgroenten. Het centrum van de chlorofylmolecule bestaat uit magnesium. De overige voedingsmiddelen die rijk zijn aan magnesium zijn bonen, erwten, noten en zaden.

Daarnaast zijn ook niet-geraffineerde granen rijk aan magnesium ( tijdens het raffineren van granen worden de magnesiumrijke vezels en kiemen verwijderd). Suppletie kan in de vorm van organisch gebonden magnesiumsupplementen op basis van citraat, glycinaat, tauraat of een magnesiumchloride in vloeibare vorm (13).

Commentaar natuurdiëtisten Nederland

Onderzoek toont aan dat er minder stemmingen (waaronder depressies) voorkomen bij mensen die een dagelijkse voeding hebben die rijk is aan essentiële vetzuren waaronder olijfolie en visolie, aangevuld met veel groenten, fruit, noten en zaden (14).

Dit onderzoek is een samenvatting van 11 verschillende onderzoeken uitgevoerd bij mensen in de leeftijdsgroep van 18 tot 97 jaar. De onderzoekers vonden dat het risico op depressie verlaagde bij mensen die voeding aten rijk aan vitamine B waaronder foliumzuur of B9, maar ook omega-3 vetzuren, mono-onverzadigde vetzuren uit olijfolie, visolie, noten en zaden en daarnaast ook veel groenten en fruit op het menu hadden. De conclusie is dan ook dat voeding een invloed heeft op stemmingen.

Dat goede vetzuren een heel belangrijke rol spelen in de prikkeloverdracht van de neurotransmittors is bekend. Alle celwanden zijn opgebouwd uit vetzuren. De goede vetzuren zorgen voor een betere geleiding en doorlaatbaarheid. Overmaat aan slechte vetzuren van verhit vet, dierlijk vet en transvetzuren geeft aanleiding tot starre celwanden waardoor de energie van onze cellen vermindert maar ook de geleiding van prikkels door de neurotransmittors verlaagt hierdoor.

Daarnaast is alle vermelde voeding ook rijk aan mineralen. Naast voldoende water drinken zijn de mineralen essentieel, de basis, in iedere vorm van celcommunicatie.

Voedings- en laboratoriumtesten

Laboratoriumtesten urine bloed ontlasting en speekseltesten Natuurdiëtisten kunnen als geen ander uw voedingsstatus inschatten en adviezen geven op het gebied van voeding in relatie tot ziekte en gezondheid. Dit doen ze aan de hand van laboratoriumtesten.

Met laboratoriumbepalingen is de natuurdiëtist in staat uw voedingsstatus te bepalen en de dieetadviezen op maat te maken en door laboratoriummonitoring te evalueren en zo nodig bij te stellen.

Wij werken samen met de Duitse fabrikant van laboratoriumtesten Medivere. Medivere levert laboratorium diagnostische diensten waarbij de conventionele geneeskunde als ook aanvullende (complementaire) medische diagnostica en therapieën optimaal worden gecombineerd.

Op onze pagina over voedings- en laboratoriumtesten kunt u alle Medivere testen bekijken en bestellen.

Literatuur en links:

(1)Sahebkar A. Autophagic activation: A key piece of the puzzle for the curcumin-associated cognitive enhancement? J Psychopharmacol. januari 2016. 30(1):93-94 doi: 10.1177/0269881115620568

(2)Cox KH, Pipingas A, Scholey AB. Investigation of the effects of solid lipid curcumin on cognition and mood in a healthy older population. J Psychopharmacol. 2015 May;29(5):642-51. doi:10.1177/0269881114552744

(3)Mech AW, Farah A. Correlation of clinical response with homocysteine reduction during therapy with reduced B vitamins in patients with MDD who are positive for MTHFR C677T or A1298C polymorphism: a randomized, double-blind, placebo-controlled study. J Clin Psychiatry. 2016 May;77(5):668-71

(4)Niu K, Hozawa A, Kuriyama S et al. Green tea consumption is associated with depressive symptoms in the elderly. Am J Clin Nutr. 2009 Dec;90(6):1615-22. Epub 2009 Oct 14.

(5)Conner TS, Richardson AC, Miller JC. Optimal Serum Selenium Concentrations Are Associated with Lower Depressive Symptoms and Negative Mood among Young Adults. J Nutr. 2014 Nov 5. pii: jn.114.198010

(6) Solati Z, Jazayeri S et al. Zinc monotherapy increases serum brain-derived neurotrophic factor (BDNF) levels and decreases depressive symptoms in overweight or obese subjects: A double-blind, randomized, placebo-controlled trial. Nutr Neurosci. 2014 Jan 7. [Epub ahead of print]

(7) Ranjbar E, Shams J et al. Effects of zinc supplementation on efficacy of antidepressant therapy, inflammatory cytokines, and brain-derived neurotrophic factor in patients with major depression. Nutr Neurosci. 2013 Apr 19

(8) Holford, P. The Feel Good Factor, Piatkus 2010, ISBN 978-0-7499-5316-4 Mc Leod M. et al, Effectiveness of chromium in atypical depression: A placebo-controlled trial, Biological Psychiatry, 2003;53 (3):261-4

(9) Piotrowska A., et al, Antidepressant-like effect of chromium chloride in the mouse forced swim test: Involvement of glutamatergic and serotonergic receptors, Pharmalogicals Reports, November-December 2008;60 (6): 991-5.

(10)Nierenberg A. et al, Clinical and demmographic features of atypical depression in outpatients with major depressive disorder: Preliminary findings from STAR”D” ,Journal of Clinical Psychiatry, 2005;66 (8):1002-11.

(11) Docherty J. Et al, A double-blind, placebo controlled exploratory trial of chromium picolinate in atypical depression, Journal of Psychiatric Practice, 2005;11(5):302-14.

(12) Eby et al. Rapid recovery from major depression using magnesium treatment. Medical hypothesis 2006 01.047.

(13) Magnesium citrate found more bioavailable than other magnesium preparation in a randomised, double-blind study. Magnes. Res. 2003.

(14) Diet and the risk of unipolar depression in adults: systematic review of cohort studies,” Sanhueza C, Ryan L, et al, J Hum Nutr Diet, 2012 Oct 18

Zie ook de artikelen op www.natuurdietisten.nl

Magnesium, somberheid en depressie:

Voeding voor uw hersenen: https://www.natuurdietisten.nl/kenniscentrum/voeding-hersenen-en-psyche/voeding-voor-uw-hersenen/
Patrick Holford: Chroom bij atypische depressie;

Voeding en meditatie bij depressie; https://www.natuurdietisten.nl/voeding-en-meditatie-depressie/

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen