skip to Main Content
Kenniscentrum - sinds 2005 - met ruim 2000 artikelen over gezondheid!BEKIJK ALLE ONDERWERPEN

Invloed van bloed-galbarrière op leverziekten

Recente onderzoeksresultaten brengen verstoring van de bloed-galbarrière (BBIB) in verband met ernstige leverziekten die worden gekenmerkt door cholestase en afwijkingen in BBIB en dus een kenmerk kunnen zijn van chronische leverziekten.

Bloed-galbarrière (BBIB)

Invloed van bloed-galbarrière op leverziektenDe BBIB scheidt binnen een leverlob het bloed van gal. De barrière beperkt de vermenging van bloed en gal en zorgt op die manier dat de levercellen worden beschermd tegen galtoxiciteit.

De cellen in de lever, ook wel hepatocyten genoemd, produceren sterk gepolariseerde, specifieke transporters die de BBlB actief reguleren door gal in de galkanaaltjes te verzamelen. Naast deze hepatocyten zitten er barrièrebevorderende tight junctions in de cellen van de galwegen. Deze cellen, de cholangiocyten, bekleden de galwegen binnen de lever en dienen als leidingen om gal door het ingewikkelde stelsel van galwegen buiten de lever te brengen. Uiteindelijk wordt de gal naar de dunne darm getransporteerd.

De BBlB bevordert veel essentiële functies in de lever. De barrière genereert en onderhoudt niet alleen de polariteit binnen de hepatocyten, maar zorgt daarnaast ook voor de galstroom en regulering van de uitscheiding van gal.

Tight junctions en hun eiwitten

De BBIB bestaat voornamelijk uit tight junctions. Deze smalle kanaaltjes bevinden zich tussen de hepatocyten en liggen om de kanaaltjes van de gal heen. De tight junctions kunnen open en dicht en zijn een soort poortwachter voor welke stoffen wel of niet worden doorgelaten. Op die manier wordt ervoor gezorgd dat de hepatocyt zijn polariteit behoudt.

Deze poortwachtersfunctie wordt geregeld door de verschillende eiwitcomplexen waaruit de tight junctions bestaan. De meest belangrijke eiwitcomplexen die zijn aangetroffen in lever- en galepitheel zijn de claudines, occludines, zonula occludens (ZO) en junctionele adhesie moleculen (JAM). Elk voor zich zijn deze eiwitten specifiek in welke stoffen worden doorgelaten.

Verlies van tight junction eiwitten

Invloed van bloed-galbarrière op leverziektenEr ontstaan afwijkingen in de structuur van de galkanaaltjes en een afname van de polariteit bij verlies van tight junction eiwitten. Zo is verlies van claudine-1 en ZO-2 in verband gebracht met depolarisatie-geassocieerde leverbeschadiging en blokkering van galvloeistof (cholestase). Mutatie die verstoring van ZO-2 en claudine-2 veroorzaakt, kan ook leiden tot verlies van polariteit in de hepatocyten.

Het is aangetoond dat verlies van de BBIB-functie ten grondslag ligt aan cholestase bij zowel kinderen als volwassenen. Een aanzienlijke hoeveelheid bewijs geeft aan dat bij cholestatische ziekten zoals primaire biliaire cholangitis (PBC), primaire scleroserende cholangitis (PSC) en progressieve familiale intrahepatische cholestase (PFIC) verstoring van tight junctions en galdisfunctie optreedt.

Het verlies van tight junction eiwitten werd in een aantal studies ongedaan gemaakt door toediening van probiotica. Dit leidde tot het voorkomen van leverbeschadiging, doordat het lipidenmetabolisme en de leverfunctie hersteld werden, en tot een afname van leververvetting.

Belang van tight junctions bij virussen

Invloed van bloed-galbarrière op leverziektenDe tight junctions van de lever blijken ook belangrijk te zijn voor de afweer van virussen. Hepatitis (HCV) is een van de meest voorkomende leverinfecties en daarom een van de meest bestudeerde levervirussen in termen van infectiemechanisme. Uit studies blijkt dat hepatitisinfectie geassocieerd wordt met verlies van tight junction structuren. Dit toont de rol van tight junctions aan bij virale hepatitis.

In een aantal studies wordt een tight junction verstoring in de BBIB in verband gebracht met niet-alcoholische leververvetting (NAFLD). Bij NAFLD-patiënten werd verlies van het tight junction proteïne ZO-1 gevonden. Bij een verstoring van tight junctions in de lever en een breuk in BBIB werd een toename van de endotoxineniveaus gezien. Bij cirrosepatiënten bleken de tight junction proteïnen claudine 1 en occludine laag te zijn, terwijl bij hepatitis C een verlies van de tight junction structuur leidt tot virale binnenkomst. Dit leidt tot meer leverbeschadiging en cirrose.

Bij cirrose spelen de darmflora en bacteriële translocatie een grote rol. Wanneer er een lekkage is in de BBIB en in de darm neemt de bacteriële translocatie toe. Dit zorgt voor een stijging van schadelijke bacteriën en kan zorgen voor leververvetting, meer beschadiging, inflammatie en cirrose.

Regulatie van de immuunstatus van de lever

Invloed van bloed-galbarrière op leverziektenDe BBIB blijkt ook van belang voor het reguleren van de immuunstatus van de lever en vice versa. Toxische galzuren en een ontregeling van de tight junctions zorgen voor een verhoogde darmdoorlaatbaarheid. Hierdoor neemt het aantal pro-inflammatoire cytokinen, zoals TNF-a, IL-1B en IFN-y toe.

Er werd gezien dat het tight junction eiwit JAM-A zorgt voor activatie van leukocyten en vasculaire ontsteking bevordert, terwijl JAM-B en JAM-C een rol spelen bij interacties van stellaat- en endotheelcellen bij leverfibrose. Het tight junction eiwit occludine wordt geproduceerd door geactiveerde T-lymfocyten. Dit eiwit speelt een rol in de regulatie van leukocyten. Samen duiden deze opkomende gegevens op een mogelijke onderlinge afhankelijkheid tussen ontsteking en BBlB-regulatie in de lever.

Verder onderzoek naar de werking en fysiologie van de bloed-galbarrière en haar tight junctions is nodig. Desondanks lijken er logischerwijs een aantal dingen die gedaan kunnen worden om de BBIB te beschermen en die bij zouden kunnen dragen aan het voorkomen van leverziekten, zoals bijv. hepatitis en cirrose.

Lever en darm onlosmakelijk duo

De lever en darm zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Deze verbondenheid wordt al aangegeven uit het feit dat uit studies blijkt dat verlies van tight junction eiwitten ongedaan wordt gemaakt door probiotica en toxische galzuren ervoor zorgen dat tight junctions ontregelen en darmpermeabiliteit veroorzaken.

Wanneer de darmen gezond zijn vaart ook de lever, en daarmee ook de BBIB, hier wel bij. Teveel schadelijke bacteriën in het darmgebied zorgen ervoor dat de lever overuren maakt om de gifstoffen die deze bacteriën maken te ontgiften. Veel vrije radicalen komen hierbij vrij en zorgen ervoor dat ook de gal vol gifstoffen komt.

Wanneer in de darm schadelijke stoffen zorgen voor schade aan de tight junctions en daardoor een verhoogde doorlaatbaarheid van de darmbarrière ontstaat, is het voorstelbaar dat ditzelfde het geval is bij belasting van de lever en zijn barrières. De tight junctions hier zijn immers opgebouwd uit dezelfde eiwitten en werken volgens hetzelfde principe als in de darm.

Door te zorgen voor gezonde darmen wordt de lever geholpen. Gezonde voeding is hiervoor een goed begin. Hieronder een aantal voedingstips die bijdragen aan gezonde darmen:

  1. Invloed van bloed-galbarrière op leverziektenKies voor biologische en verse voeding.
  2. Eet ruim verse biologische groenten (volwassenen 500 gram per dag) en fruit (volwassenen: 3 stuks per dag). Dit geeft u voldoende vezels om uw goede darmflora aan te kweken, in het bijzonder de Bifidosoorten.
  3. Maak gebruik van gezonde vetten. Zie op deze site Feiten over vetten.
  4. Gebruik gezonde kooktechnieken: zie recepten en bereidingstechnieken.
  5. Drink voldoende; 1,5 tot 2 liter water per dag.
  6. Vermijd bij voorkeur tussendoortjes. Heeft u toch trek? Neem dan verse noten of wat (soja)yoghurt. Fruit vergroot de trek. Fruit kunt u het best eten een half uur voor de lunch of het diner, om gisting te voorkomen.
  7. Neem geen geraffineerde graanproducten. Steeds meer mensen verdragen granen niet. Het eten van volkerenproducten heeft de voorkeur, maar kan toch klachten geven. Vooral gluten (tarwe, rogge, gerst, haver) zijn berucht.

Een ontlastingsonderzoek (bijvoorbeeld darmmicrobioom Plus) kan meer inzicht geven in problemen die er in de darm spelen waardoor het ook mogelijk is om voedingstips op maat te geven voor het in balans brengen van de darmflora. Daarnaast kan ook een voedingsintolerantietest duidelijkheid geven over welke voedingsmiddelen bijdragen aan darmproblemen.

Leverbelasting en CYP-enzym afwijkingen

De lever is met zijn verschillende verwerkingsfabrieken de belangrijkste ontgifter van ons lichaam. Naast dat hij giftige stoffen verwerkt vanuit andere organen kan hij door enzymafwijkingen in zijn eigen verwerkingsfabrieken ook belast raken door medicatie en voedingssupplementen die hij zelf niet goed kan verwerken. Deze zgn. CYP-enzymen zijn genetisch bepaald.

Invloed van bloed-galbarrière op leverziektenHet Nederlands Instituut voor Farmacogenetisch Onderzoek (NIFGO) geeft DNA-paspoorten uit die meer inzicht geven in mogelijke afwijkingen.
Meer informatie daarover vind u hier:

DNA paspoort: minder risico ernstige bijwerking medicatie

Afwijkende Cyp-enzymen geven bijwerking supplementen

 

Invloed van bloed-galbarrière op leverziekten

 

Petrie Koenen, orthomoleculair therapeut

Referenties:

[1] Blood–Bile Barrier: Morphology, Regulation, and Pathophysiology, 2019
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6466181/
[2] Bile duct epithelial tight junctions and barrier function, 2013
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24665411/
[3] Loss of Claudin-3 Impairs Hepatic Metabolism, Biliary Barrier Function, and Cell Proliferation in the Murine Liver
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2352345X21000746
[4] https://www.natuurdietisten.nl/kenniscentrum/natuurvoeding-geeft-vitaliteit-gekunstelde-voeding-kost-vitaliteit/tien-vitaliserende-voedingtips/
[5] https://www.natuurdietisten.nl/leverbelasting-door-slechte-vertering-en-darmmilieu/
[6] https://www.natuurdietisten.nl/kenniscentrum/darmen-natuurvoeding/darmflora/