skip to Main Content
Groot kenniscentrum met meer dan 1000 artikelen over gezondheid!

Insecten: een eiwitrijk hapje

Vaak beschouwen we insecten als hinderlijk, maar 84% van de wereldbevolking, verdeeld over ruim 100 landen in met name Afrika, Azië, Zuid-Amerika en Australië , hebben ze regelmatig op het menu staan. Zijn insecten het ‘vlees’ van de toekomst?

Entomofagie

Entomofagie is het eten van insecten. In Europa en zeker in Nederland zijn we niet gewend om insecten te eten, maar volgens de Wereldlandbouworganisatie eten ruim 2 miljard mensen regelmatig een portie insecten. Het gaat hierbij om rupsen, sprinkhanen, keverlarven (zoals bijvoorbeeld meelwormen), maar ook om bijen en wespen, wantsen, termieten, mieren, cicaden, en andere vliegjes. De insecten, of hun larven, worden erg gewaardeerd als eiwitrijk voedsel. Ze worden gekookt, gebakken of geroosterd gegeten, maar vaak ook rauw, soms zelf levend.

In Europa is het eten van insecten nog steeds ongebruikelijk. Toch werden ook in Europa nog niet zo lang geleden insecten soms nog in voedsel verwerkt. Een voorbeeld is de meikeversoep die in Frankrijk en Duitsland werd gegeten.

Madenkaas

Op het Italiaanse eiland Sardinië maakt men nog altijd madenkaas of casu marzu. Vanwege de bereidingswijze wordt het door de Europese Voedel- en Warenautoriteit gezien als bedorven voedsel. Haar naam dankt deze kaas aan het feit dat levende maden zich erin nestelen tijdens (of soms vóór, door injectie van de larven in de rauwe schapenmelk) het fermentatieproces. De binnenkant van de kaas wordt als het ware uitgehold en door de uitwerpselen en andere lichaamsstoffen van de insecten krijgt de kaas haar specifieke scherpe smaak. Volgens kenners wordt de kaas beter naarmate de larven er langer in leven en de kaas meerdere malen hebben verteerd.

Eetbaar of niet?

“Er zijn drie miljoen soorten insecten. Daarvan zijn er nu achthonderdduizend beschreven en slechts vijfduizend zijn er giftig. De rest zouden we dus gewoon kunnen eten”, aldus Arnold van Huis, hoogleraar tropische entomologie aan de Wageningen Universiteit. Zo’n 2000 insectensoorten worden wereldwijd gegeten, waaronder sprinkhanen, krekels, rupsen, kevers, kakkerlakken, mieren, bijen, wespen, termieten, vlinders en motten. De volwassen insecten zijn eetbaar, maar ook de larven of de poppen. De in Nederland aangeboden insecten zijn meestal sprinkhanen, meelwormen en kevers. De smaak lijkt een beetje op noten. Het eten van insecten is in sommige landen onderdeel van de militaire training, omdat soldaten zo beter kunnen overleven.

Volwaardige vervanger

Insecten zijn een zeer volwaardige vervanger van vlees omdat ze o.a. rijk zijn aan eiwitten. Qua voedingswaarde is het eten van insecten gelijkwaardig aan vis, kip, rund of varkensvlees. De samenstelling van de eiwitten is vergelijkbaar met die van vlees. De hoeveelheid varieert echter sterk: van 7 tot 48 gram eiwit per 100 gram. Verder bevatten ze vitamines, mineralen en vet. De meelworm (tot 43% vet) en de sabelsprinkhaan (67%) zijn heel vet, maar er zijn ook magere insecten met 9% vet, zoals de stinksprinkhaan. Ook zit er in sommige soorten meer cholesterol dan in vlees, omdat het grotendeels orgaanvlees is. De vetzuursamenstelling is vergelijkbaar met die van kip en vis; sommige soorten bevatten evenveel omega 3 als vis.

Insecten bevatten voldoende ijzer (8 tot 77 mg/100g). Ze bevatten over het algemeen ook redelijke hoeveelheden vitamine B1, B2 en B12, maar er zijn ook soorten die heel weinig of geen B12 bevatten, zoals de huisvlieg. Daarbij komt dat insecten heel weinig zout bevatten. Als je insecten eet in plaats van vlees, dan kom je dus niks te kort (1).
Overigens zijn ook voor de lekkere trek op steeds meer plaatsen producten verkrijgbaar waarin insecten zijn verwerkt, zoals chocola met sprinkhanen of pasta met meelwormen.

Voedingsadvies

De insecten die je Nederland kunt kopen, zijn veilig om te eten. Maar je kunt ze beter niet rauw eten, het is te vergelijken met orgaanvlees. Verhit ze altijd goed voor je ze eet d.w.z.: minimaal 10 minuten verhitten, blancheren, koken, wokken of frituren. Gevriesdroogde insecten moet je overigens ook eerst verhitten. Verwijder ook altijd de poten en vleugels van sprinkhanen, krekels, kevers en cicades: deze kunnen de darmen doorboren, vast komen te zitten en zo voor verstopping zorgen.

Bewaar insecten volgens de aanwijzingen op de verpakking. Ze zijn te vergelijken met vis en vlees dus schadelijke bacteriën kunnen zich snel vermeerderen als ze niet goed bewaard worden. Uit voorzorg heeft de EU een regel vastgesteld, dat je beter niet meer dan 45 gram insecten per keer kunt eten. In insecten zit namelijk de stof chitine, die een beetje giftig is. Chitine is een harde polysacharide (koolhydraat) in het skelet en de schilden van insecten, kreeften en schimmels. Consumptie van 45 gram insecten per dag geeft geen aanleiding tot bezorgdheid, maar een hogere inname is gewoonweg nog niet onderzocht.

E-nummers

We eten ook delen van insecten in de vorm van hulpstoffen. Voorbeelden zijn E120 (een natuurlijke rode kleurstof, gewonnen uit de schildluis Dactylopius coccus), E904 (schellak, een natuurlijk hars, een uitscheidingsproduct van diverse Indiase luizen) en E901 (bijenwas, uitgescheiden door bijen). Geschat wordt dat we op deze manier jaarlijks een halve kilo aan insecten binnenkrijgen.

Voedselveiligheid

Net als bijvoorbeeld bij kippen- en varkensvlees kunnen insecten een gevaar vormen voor de voedselveiligheid. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk dat insecten bacteriën doorgeven via insectenvoer dat met bacteriën is besmet. En zware metalen en pesticiden die in insectenvoer kunnen zitten, komen wellicht ook in de insecten zelf terecht. Door intensieve kweek kunnen dezelfde problemen ontstaan als bij intensieve veehouderij zoals ziekten en mestoverschot. Mogelijk kunnen insecten nu nog onbekende ziekten met zich mee brengen.

Insecten als diervoeder

Voedingsmiddelen met insecten vallen sinds 1 januari 2018 volgens Europese wetgeving onder de zogenoemde ‘novel foods’. Producten die insecten bevatten mogen daarom pas op de Europese markt komen nadat ze zijn goedgekeurd door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA).
Sinds 2017 is het gebruik van insecten in diervoeder voor visteelt in Europa toegestaan. Daarvoor mochten insecten alleen gevoerd worden aan huisdieren (bijv. aan reptielen), en mocht het vet na verwerking gebruikt worden in diervoeder voor varkens en kippen.

De verwachting is dat op termijn ook hele insecten of gedeeltes ervan zoals bijv. de insecteneiwitten aan deze dieren gevoerd mogen worden. Insecten kunnen gekweekt worden op reststromen uit de voedselketen en op mest, waardoor ze kunnen ook nog eens kunnen bijdragen aan een duurzame veehouderij. Wageningen University & Research doet onderzoek naar de mogelijkheden om insecten te benutten als diervoeding.

Duurzaam

Vanuit milieuperspectief zijn er goede redenen om insecten te verkiezen boven rund-, varkens- of kippenvlees.  Zo is er voor insecten veel minder voer nodig dan bij de vleesindustrie. Dat komt omdat insecten hun eten twee tot drie keer zo efficiënt omzetten in vlees. Insecten zijn namelijk koudbloedig, waardoor ze geen energie hoeven te gebruiken om hun lichaam op temperatuur te houden. Daarnaast kun je zo’n 90% van een insect opeten, terwijl van een koe of varken maar ongeveer 50% wordt opgegeten.

Insecten hebben ook een betere vleesconversie van voedsel in vlees: 10 kg voer levert slechts 1 kg rundvlees op, maar insecten zetten 10 kg voer om tot wel 9 kg insectenvlees. Tevens verbruiken ze tot wel 1000x minder water, nemen ze minder ruimte in, produceren ze minder mest en minder CO2 en andere broeikasgassen. Daarnaast planten insecten zich snel voort, wat de efficiëntie nog verder verhoogt. Andere milieuproblemen, zoals ontbossing, watervervuiling en een afname van de biodiversiteit, die het gevolg zijn van veeteelt, spelen bij de kweek van insecten veel minder. Insecten eten in plaats van vlees eten zorgt ook voor minder overdracht van virussen. Varkens bijvoorbeeld, lijken genetisch zo sterk op ons dat varkensziekten makkelijk overgaan op mensen. Een risico van het telen van insecten is wel dat soorten die hier niet thuis horen inheemse soorten kunnen verdringen.

Elektro Magnetische Velden

 

 

 

 

Marijke Verstege

 

 

 

Wij zijn ook te vinden op www.ensie.nl  

 

 

Lees nog meer artikelen over bijzondere voedingsmiddelen in ons archief op de site onder het kopje ‘(w)etenswaardigheden’.

 

Gevulde courgette met insecten-adukibonen-groenten-mix

Ingrediënten voor 2 personen:

  • 2 eetlepels pijnboompitten
  • 2 eetlepels gehakte hazelnoten
  • 1 courgette
  • 1 kleine sjalot
  • 1/2 stengel bleekselderij
  • 1 kleine wortel
  • ½ eetlepel extra vierge olijfolie
  • 75 gram gekookte adukiboontjes (pot)
  • Peper
  • Kruidenzout (natuurwinkel)
  • 2 eetlepels insecten

Hak de hazelnoten in kleine stukjes. Rooster de pijnboompitten in een droge koekenpan heel licht bruin. Was de groenten. Halveer de courgette in de lengte en hol de beide helften uit, totdat er een dunne buitenrand van ½ cm blijft staan. Bewaar het uitholsel. Pel de sjalot. Snijd het uitholsel, de bleekselderij, sjalot en wortel in heel kleine stukjes. Wok de insecten 10 minuten met olijfolie en voeg daarna de groenten toe en smoor dit mengsel nog 5 minuten met 1 eetlepel water met het deksel op de pan. Meng de insecten, groenten, de gehakte hazelnoten met de pijnboompitten en de adukiboontjes. Breng het mengsel op smaak met peper en kruidenzout. Vul de courgettes met het mengsel en stoom ze in een stoompan in 10 minuten gaar. Lekker met biologische gestoomde aardappelen in de schil met knoflookboter.

Bronnen:

1. https://duurzaaminsecteneten.nl/alles-over-het-duurzaam-eten-van-insecten/voedingswaarde-insecten/
2.https://www.npofocus.nl/artikel/7947/moeten-we-allemaal-insecten-gaan-eten
3.https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/insecten.aspx
4.https://nl.wikipedia.org/wiki/Insecten
5.https://www.wur.nl/nl/Dossiers/dossier/Insecten-als-voedsel-en-veevoer.htm
6.https://duurzaaminsecteneten.nl/alles-over-het-duurzaam-eten-van-insecten/duurzaam/

Privacy instellingen

We gebruiken cookies om ervoor te zorgen dat onze website zo soepel mogelijk draait. In de instellingen kunt u zelf kiezen welke cookies u wilt toestaan of wilt weigeren.

Privacy verklaring | Sluit
Instellingen