Leeftijdgerelateerde maculaire degeneratie (AMD). Luteïne kan helpen het risico op het ontwikkelen van AMD, een belangrijke oorzaak van gezichtsverlies bij ouderen, te verminderen.
NIFGO Lever DNA & Nutrigenomicspaspoort
Voedingsgenen zelftesten. Bij een matige tot slechte vetvertering neemt het vetgehalte van de…
Eieren & Besmetting met Salmonella
De Salmonella bacterie kan in veel soorten eten zitten, vooral in dierlijke producten zoals vlees, eieren en zuivel. Salmonella bacteriën kunnen voorkomen in eieren, waaronder ook ganzeneieren. Ganzeneieren zijn, net als kippeneieren, gevoelig voor besmetting met salmonella, zowel aan de buitenkant (schaal) als aan de binnenkant.
Hoewel de meeste voedselinfecties in Nederland worden veroorzaakt door non-tyfeuze salmonella’s, is het risico op besmetting bij (ganzen)eieren aanwezig. Salmonella is een bacterie waar mensen darminfecties van krijgen. Salmonellabesmettingen komen in Nederland vaak voor. Rauwe eieren en rauwe eiproducten (zoals zelfgemaakte mayonaise of tiramisu) vormen het grootste risico.
Besmetting met Salmonella
Sinds midden 2023 is er in Nederland een sterke en aanhoudende stijging van het aantal mensen met een infectie met Salmonella enteritidis (SE). De belangrijkste manier waarop mensen besmet raken, is door het eten van eieren.
Het aantal jaarlijks gemelde infecties, opgelopen in Nederland, steeg van gemiddeld 281 in 2017-2019 naar 427 in 2023. In 2024 waren er 401 meldingen en in de eerste helft van 2025 al 250. Patiënten komen uit alle leeftijdsgroepen.
Het werkelijke aantal SE-infecties is veel hoger dan het aantal gemelde gevallen. Naar schatting bezoeken jaarlijks 1.800 mensen met een infectie met Salmonella enteritidis de huisarts. In totaal zijn er naar schatting zo’n 10.000 SE-infecties per jaar.
Eieren kunnen zowel aan de binnen- als buitenkant besmet zijn met salmonella. Om een infectie te voorkomen is het belangrijk om eieren hardgekookt te eten, eieren apart van andere voedingsmiddelen te bewaren, en de handen te wassen na aanraking van eieren (ook als alleen de eierschil is aangeraakt).
Salmonella zorgt voor darminfecties
De salmonellabacterie veroorzaakt een darminfectie. Klachten zijn meestal koorts, diarree, misselijkheid, braken, buikkrampen en hoofdpijn. De eerste symptomen beginnen meestal 24 tot 48 uur na het eten van besmet voedsel. Bij de meeste mensen duren de klachten 3 tot 7 dagen. In 8% van de gemelde gevallen van Salmonella Enteritidis is er sprake van een ernstige invasieve infectie.
Er zijn verschillende types van deze bacterie. Salmonella kan in verschillende voedselproducten voorkomen. Niet iedereen die de bacterie heeft binnengekregen wordt daar ziek van. De koorts verdwijnt meestal sneller. Bij kwetsbare mensen kan de infectie ernstiger verlopen. Soms is ziekenhuisopname nodig. Een goede hygiëne in de keuken is het belangrijkst om besmetting met Salmonella te voorkomen.
NVWA(Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) en COKZ (Controle Orgaan Kwaliteits Zaken) onderzoeken mogelijke besmettingsroutes in de eierketen.
Ganzeneieren & Luteïne
Ganzeneieren zijn ongeveer 3 keer zo groot als een kippenei en de schil is wat dikker. Je dient vaak dan ook iets harder te tikken om het ei open te krijgen. Het eigeel heeft een volle en prachtige kleur. Het ganzenei is vetter, romiger en intenser van smaak. Ga er van uit dat je ongeveer 3 kippeneieren kunt vervangen door 1 ganzenei in de receptuur.
Bewaar ganzeneieren op een koele plek en maak de buitenkant schoon om te voorkomen dat andere voedingsmiddelen die in de buurt liggen besmet worden met de bacteriën van het ei. Net als gewone kippeneieren zijn ganzeneieren ook lang houdbaar (ongeveer 1 maand). Probeer toch de eieren zo vers mogelijk te eten. Ruikt het ei als je het openbreekt:: niet meer fris, neem dan geen risico en gooi het weg.
Ganzeneieren kun je koken of bakken en gebruiken in ovenschotels. Verwerk ganzeneieren nooit rauw in bijvoorbeeld mayonaise. Ganzeneieren zijn voedzaam en gezond, rijk aan eiwitten, vitamines (A, E, D, K, B) en mineralen zoals ijzer en fosfor. Ze bevatten luteïne, een antioxidant voor de ogen. Ze bevatten wel 1,5 keer meer calorieën en vet dan kippeneieren en zijn zwaarder (ca.144 gram). Eén ganzenei staat gelijk aan ongeveer drie kippeneieren.
Luteïne is een carotenoïde (xanthofyl) die, samen met zeaxanthine en meso-zeaxanthine (stereo-isomeren van luteïne met dezelfde molecuulformule, maar een iets andere ruimtelijke structuur) in een hoog gehalte voorkomt in de macula (gele vlek) en retina van het oog. Luteïne beschermt de ogen tegen oxidatieve stress en verlaagt de kans op oogaandoeningen zoals leeftijdsgerelateerde maculadegeneratie en cataract. Verhoging van de luteïne-inname kan zorgen voor verbetering van de gezichtsscherpte en scherper zien in het donker en gaat vermoeide ogen tegen (asthenopie). Luteïne is vooral aanwezig in groene (blad)groenten, fruit en eieren.
Luteïne wordt voornamelijk gebruikt vanwege de mogelijke voordelen voor de gezondheid van de ogen. Het wordt vaak aanbevolen voor:
Leeftijdgerelateerde maculaire degeneratie (AMD). Luteïne kan helpen het risico op het ontwikkelen van AMD, een belangrijke oorzaak van gezichtsverlies bij ouderen, te verminderen.- Staar: Sommige onderzoeken suggereren dat luteïne het risico op staar kan verlagen door de ooglens te beschermen tegen oxidatieve schade. Lees ook hier over glaucoom en behandelopties.
De opname van luteïne (en zeaxanthine) kan worden geremd door cholesterolverlagende medicijnen, maagzuurremmers (protonpompremmers) en pectine.
Een potentiële alternatieve strategie in de strijd tegen Salmonella
Salmonellasoorten worden beschouwd als persistente bacteriën in het milieu, voornamelijk vanwege hun krachtige vermogen om biofilms te vormen. Hierdoor ontstaat doorgaans een langdurige en hardnekkige kolonisatie van mensen, dieren en planten. Het is essentieel om zo snel mogelijk alternatieven voor antibiotica te ontwikkelen, gezien de groeiende bezorgdheid over de verspreiding van superbacteriën en de trage ontwikkeling van nieuwe medicijnen voor zowel vee als mensen.
Er is echter gebleken dat talrijke plantenextracten en de daaruit geïsoleerde fytochemicaliën een sterke werkzaamheid vertonen tegen organismen die voedselvergiftiging veroorzaken. Veel fytochemicaliën zijn veelbelovend gebleken als bacteriedodende of antimicrobiële middelen die de werking van reeds beschikbare antibiotica kunnen versterken. Deze fytochemicaliën hebben aangetoond dat ze belangrijke mechanismen voor de ontwikkeling van resistentie kunnen blokkeren, waaronder celpermeabiliteit, replicatiemechanismen, effluxpompen en andere processen die nodig zijn voor het overleven en de resistentie van de ziekteverwekker.
Deze fytochemicaliën hebben een grote effectiviteit aangetoond tegen bacteriën die resistent zijn tegen antibiotica, wanneer ze in combinatie worden gebruikt. De mogelijkheid van een synergetische interactie tussen fytochemicaliën en gevestigde of nieuw ontwikkelde antimicrobiële middelen biedt kansen. Toekomstig onderzoek zou zich ook moeten richten op de toxicologische en farmacokinetische eigenschappen van plantenextracten en fytochemicaliën.
Essentiële oliën zoals vingerwortel, kruidnagel, citroengras, kardemom en een combinatie van citroengras en kardemom vertoonden een sterke remmende werking tegen Salmonella typhi.
Kruidnagel, de ongeopende, gedroogde bloem van de Kruidnagelboom (Syzygium aromaticum, Eugenia caryophyllus) is een veelgebruikte aromatische specerij in de keuken met een veelzijdige werking. Kruidnagel verbetert de spijsvertering, kalmeert de maag en helpt bij maagdarmklachten zoals winderigheid, diarree en een opgeblazen gevoel.
Met name de oliebestanddelen in kruidnagel werken pijnstillend en ontstekingsremmend en hebben antimicrobiële activiteit tegen virussen, bacteriën, schimmels en parasieten. In de bestrijding van (maagdarm)infecties wordt kruidnagel vaak gecombineerd met zwarte walnootextract en alsemkruid en berberine. Interactie: kruidnagelcapsules kunnen de werking van bloedverdunners versterken.
Ondanks de overvloed aan traditionele kennis en veelbelovende preklinische (in vitro en dier)gegevens, brengt de vertaling van dit bewijs naar de dagelijkse klinische praktijk een aantal cruciale uitdagingen met zich mee.
Farmacokinetiek en interacties tussen geneesmiddelen en planten is wellicht de meest cruciale klinische uitdaging. Patiënten met darmstoornissen gebruiken vaak meerdere conventionele medicijnen (bijvoorbeeld protonpompremmers, immunosuppressiva of biologicals). Fytochemicaliën uit planten staan erom bekend cruciale metabolische processen te moduleren, met name het cytochroom P450-enzymsysteem in de lever.
Dit brengt een risico met zich mee, waardoor de werkzaamheid van gelijktijdig toegediende geneesmiddelen mogelijk wordt beïnvloed of de toxiciteit ervan toeneemt. Rigoureuze farmacokinetische studies zijn dringend nodig om veiligheidsprofielen en duidelijke klinische richtlijnen vast te stellen.
Medicinale planten bieden een aantrekkelijke en duurzame manier om het darmmicrobioom te ondersteunen en pathogenen waaronder Salmonell te bestrijden. Door de huidige beperkingen aan te pakken met gedegen wetenschappelijk onderzoek, kunnen we hun volledige therapeutische potentieel ontsluiten en de weg vrijmaken voor een nieuw tijdperk van gepersonaliseerde fytotherapie.
Gezien hun complexe werkingsmechanismen vormen medicinale planten een waardevol, maar vaak onderbenut, instrument in de moderne gastro-enterologie. Hun vermogen om meerdere mechanismen tegelijk aan te pakken – van het verminderen van ontstekingen en oxidatieve stress tot het ondersteunen van het microbiële evenwicht – maakt ze bijzonder geschikt voor de behandeling van multifactoriële darmaandoeningen.
De toekomst van fytotherapie ligt in de integratie ervan met gepersonaliseerde geneeskunde. In plaats van een standaardaanpak, zou een op maat gemaakte strategie die rekening houdt met de unieke samenstelling van het darmmicrobioom, genetische aanleg en voedingsgewoonten van een individu de therapeutische resultaten aanzienlijk kunnen verbeteren.
Door gebruik te maken van darmmicrobiota-biomarkers en geavanceerde diagnostische instrumenten, zouden behandelaars specifieke plantaardige behandelingen kunnen selecteren die het meest effectief zijn voor het darmprofiel van een bepaalde patiënt, waardoor hun gezondheid en welzijn worden geoptimaliseerd.
NIFGO Lever DNA & Nutrigenomicspaspoort
NIFGO Lever DNA paspoort voor medicatie (Farmaco ) en Nutrignomics paspoort kun je hier bestellen.
